Các công tố viên tòa án xét xử tội ác Khmer Đỏ (ECCC) ngày 21.10 đã yêu cầu hình phạt tù chung thân – bản án cao nhất có thể – đối với hai lãnh đạo cao nhất còn sống sót của chế độ diệt chủng.

Cựu Chủ tịch Quốc hội Campuchia Dân chủ Nuon Chea (bên phải ảnh trên, 87 tuổi) là nhân vật thứ hai của chế độ Khmer Đỏ cùng cựu chủ tịch tịch nhà nước Khmer Đỏ Khieu Samphan (bên trái, 82 tuổi) bị cáo buộc đóng vai trò chủ đạo trong vụ thảm sát “Cánh đồng chết” hồi cuối thập niên 1970 đã cướp đi sinh mạng hơn 2 triệu người.

Tù chung thân là mức án cao nhất mà tòa án có thể tuyên vì không có án tử hình. AFP dẫn lời công tố viên Chea Leang nói rằng tù chung thân “là hình phạt duy nhất xứng đáng với các bị cáo” do hai bị cáo không hề tỏ ra hối tiếc vì vai trò trong chính quyền Khmer Rouge.

“Nhân danh người dân Campuchia và cộng đồng quốc tế, chúng tôi yêu cầu công lý, công lý cho các nạn nhân và công lý cho những người may mắn thoát chết nhưng đã phải trả qua thời kỳ kinh hoàng và tàn bạo dưới sự lãnh đạo của hai bị cáo này và các lãnh đạo Khmer Đỏ khác” – bà Leang nói.

Phiên xét xử đầu tiên tập trung vào việc cưỡng ép di dời công dân đến những trại lao động ở nông thôn và các cáo buộc liên quan về tội ác chống lại loài người. Vụ di tản hơn 2 triệu người ở Phnom Penh vào tháng 4.1975 được xem là một trong những vụ cưỡng ép di dân quy mô nhất trong lịch sử hiện đại.

Tòa án đã bắt đầu các buổi đánh giá bằng chứng từ cuối năm 2011, và phán quyết cuối cùng sẽ được tuyên bố vào nửa đầu năm sau.

Công tố viên William Smith phát biểu tại tòa án rằng: “Đó chính là tội ác chống lại loài người khi cưỡng ép hàng triệu người phải đi đến nông thôn và làm việc hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng mà không có bất kỳ phương tiện chuyên chở hay cung cấp thực phẩm, nước uống, y tế hay bất kỳ sự hỗ trợ nào”. Ông Smith khẳng định các lãnh đạo Khmer Đỏ đã “thực thi chính sách tội ác bằng tất cả sự tàn bạo”. “Họ quyết định ai được sống và ai được chết”.

Cáo buộc về tội diệt chủng và tội ác chiến tranh sẽ được xét xử trong các phiên tòa sau, dù chưa định được ngày.

Các bị cáo phủ nhận những cáo buộc, nói rằng họ không nhận thức được những tội diệt chủng đã gây ra dưới chế độ Pol Pot. Các công tố viên bác bỏ lời bào chữa này. Nuon Chea là “người sẵn sàng giết hại ngay cả người thân và những người anh em cách mạng của mình” – công tố viên Smith nói, còn Khieu Samphan “liên quan rất nhiều đến các tội ác”.