Dịch AIDS hoành hành ở nước Nga, với 90.000 ca mới hồi năm 2014, là số vụ dính HIV/AIDS tăng nhanh nhất ở châu Âu.

Một số liệu đáng sợ của chuyện "Thần chết" AIDS phủ bóng đe nước Nga là mỗi năm, Nga có thêm 10.000 ca dương tính HIV/AIDS mới, chủ yếu trong nhóm người từ 20 đến 50 tuổi.

Cuối năm 2015, Ủy ban liên bang giám sát bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và sức khỏe con người đã xác nhận: Nga đối mặt với dịch HIV/AIDS ngày càng lớn, ở những thành phố như Nizhny Novgorod.

Từ đó, Svetlana suy sụp dần, tránh nói chuyện sức khỏe với bạn bè, không cho biết bà bị nhiễm HIV.

Nơi Stvelana đến xét nghiệm là cơ quan y tế nhà nước Nga duy nhất chữa trị cho bệnh nhân HIV/AIDS ở thành phố Nizhny Novgorod 1,3 triệu dân. Trang web của Trung tâm không được cập nhật từ năm 2011, chỉ nêu có 8.534 người dân thành phố bị nhiễm HIV. Trong thực tế, năm ngoái đã có hơn 14.000 bệnh nhân, nhất là sự tăng của những người phụ nữ bị nhiễm HIV qua đường quan hệ tình dục.

Năm 2015 đảng Nước Nga Thống nhất cầm quyết quyết định cách chức thị trưởng Nizhny Novgorod, vì Oleg Sorokin nổi tiếng tham nhũng, có nhiều biệt thự ở miền nam Pháp nhưng điều hành công việc tồi.

Vì thế, thành phố 794 năm lịch sử này bị xuống cấp, vỉa hè dơ bẩn nhếch nhác, thiếu ánh đèn công cộng, dịch vụ y tế kém. Những người nhiễm HIV/AIDS như Svetlana rất sợ xét nghiệm máu hoặc tìm cách chữa trị, từ một ca chẩn đoán dương tính lập tức biến cuộc sống của họ thành địa ngục.

Xã hội Moscow thì văn minh hơn. Các nhà hoạt động dân sự thúc đẩy Điện Kremlin thay đổi luật để trừng phạt các bác sĩ từ chối chữa trị cho người có kết quả dương tính HIV.

Anton Krasovsky, chủ nhiệm Trung tâm phòng chống AIDS vùng Moscow, nói: “Đa số bác sĩ Nga rất sợ bệnh nhân có nhiễm HIV/AIDS. Họ thường công bố kết quả chẩn đoán theo cách đời bạn hoàn toàn tiêu tùng”.

Cùng lúc đó là sự ngoan cố không chịu thừa nhận tầm cỡ của vấn nạn này. Krasovsky nói với Daily Beast: “Năm ngoái, chúng tôi có một sự đột phá mang tính cách mạng. Lần đầu tiên chúng tôi nghe chữ “dịch  HIV” từ một quan chức cấp cao của chính phủ Nga”.  

Krasovsky nói: nhờ những hoạt động dân sự và nỗ lực của bác sĩ, Trung tâm phòng chống AIDS của ông đã mở rộng được hơn 400 mét vuông. Nhưng ngay cả một bệnh viện 1.000 mét vuông cũng quá nhỏ, so với 39.000 người ở vùng Moscow bị nhiễm HIV/AIDS.

Người nhiễm HIV tại một trung tâm phòng chống

Ông cũng nói: trung tâm đang góp ý với chính phủ, để Nga nhận ra mọi công dân đều có quyền được chữa trị đúng cách và được tôn trọng phẩm giá.

Krasovsky cho biết số liệu chính thức là 986.657 người Nga dính HIV/AIDS, nhưng số liệu không chính thức thì phải là gần 1,5 triệu người bị nhiễm.

Tại một cuộc họp chính phủ gần đây, Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev thừa nhận đây là một vấn đề ngày càng nghiêm trọng.

Trên thực tế, vì sợ bị sỉ nhục, hàng ngàn người Nga - nhất là người nghiện ma túy - không muốn biết họ bị nhiễm HIV hay không và thay vì chịu sự chữa trị, họ lại tiếp tục lây nhiễm cho người khác.     

Thường thì các trung tâm phòng chống HIV/AIDS cấp tỉnh không cung cấp thuốc tốt cho bệnh nhân. Thủ tướng Medvedev thừa nhận: “Cách này không chỉ đe dọa mạng sống bệnh nhân HIV, mà cả cuộc đời của những người khỏe mạnh”.

Ung thư cũng là một vấn nạn lớn, Nga và Trung Quốc đứng hàng đầu với tỷ lệ 122,5 người bị ung thư với 100 người khỏe mạnh.

Năm 2015 cũng là năm mà Nga bị báo động về số vụ bệnh nhân ung thư tự sát. Đó là những người già tự tìm đến cái chết sau nhiều tháng bị bệnh tật hành hạ.   

Nghị sĩ gọi người đồng giới là “bọn bệnh hoạn”

Báo Daily Beast viết: ở nhiều xã hội khác, các nhà từ thiện sẽ ráng gánh vác sự giúp đỡ bệnh nhân HIV/AIDS, khi nhà nước không thể đảm đương. Nhưng tờ báo Mỹ nói không có sự gánh vác hộ này ở Nga, thậm chí nghị sĩ Vitali Milonov (của thành phố St Petersburg) hồi năm ngoái đã gọi người đồng giới là “bọn bệnh hoạn”.

Nghị sĩ Milonov