Từng bị xem là cỏ dại mọc ven bờ ruộng, bờ mương hay những khoảng đất hoang, rau tầm bóp giờ đây lại trở thành một đặc sản dân dã được nhiều người thành thị “săn lùng”. 

Rau tầm bóp có tên khoa học Physalis angulata, thuộc họ Cà (Solanaceae), còn được biết đến với nhiều cái tên quen thuộc như cây lồng đèn, thù lù cạnh, bôm bốp hay bùm bụp. Cây thường cao từ 50–80cm, thân mềm, phân nhánh nhiều, lá màu xanh nhạt, mép hơi răng cưa. Hoa nhỏ màu vàng nhạt, nhưng đặc biệt nhất là phần quả được bao bọc trong lớp vỏ mỏng như chiếc lồng đèn – cũng chính là điểm nhận diện dễ thấy của loài cây này.

Ở các miền quê, tầm bóp mọc dại khắp nơi, từ ven đường, bờ rào đến ruộng lúa. Trước kia, nhiều người coi đây là loại cây vô giá trị, thường nhổ bỏ hoặc dùng làm thức ăn cho gia súc. Thế nhưng, theo thời gian, khi nhu cầu về thực phẩm sạch và rau rừng tăng cao, tầm bóp dần được nhìn nhận lại như một loại rau ngon, lạ miệng và giàu dinh dưỡng.

Phần được sử dụng phổ biến nhất là ngọn và lá non. Khi chế biến, rau có vị hơi nhẩn đắng ban đầu, nhưng càng ăn lại càng cảm nhận rõ hậu ngọt thanh và cảm giác mát lành. Tầm bóp có thể dùng để luộc, xào tỏi, nấu canh cá hoặc nhúng lẩu, đặc biệt hợp với các món lẩu riêu cua. . Tại các nhà hàng, quán ăn, lá tầm bóp và ngọn non còn được đưa vào thực đơn để đãi khách.

Không chỉ là món ăn ngon, rau tầm bóp còn được biết đến như một vị thuốc trong dân gian. Theo Đông y, cây có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, tiêu đờm, hỗ trợ điều trị các bệnh về dạ dày, mụn nhọt và làm mát cơ thể. 

Hiện nay, tại các chợ dân sinh hay trên chợ mạng, rau tầm bóp được bán với giá dao động từ 40.000 đến 50.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm lên tới 70.000 đồng/kg. Điều đáng nói là dù giá không hề rẻ so với các loại rau thông thường, nhưng loại rau này vẫn rất hút khách, đặc biệt là ở các thành phố lớn.

Nắm bắt nhu cầu thị trường, nhiều nông dân đã chuyển từ việc hái rau dại sang trồng tầm bóp quy mô lớn. Điển hình như mô hình trồng trong nhà kính ở Lâm Đồng, cho thấy hiệu quả rõ rệt. Người trồng chỉ cần lấy hạt từ quả chín, gieo trên đất tơi xốp, sau khoảng 2–3 tháng là có thể thu hoạch. Cây sinh trưởng nhanh, ít sâu bệnh, hầu như không cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, phù hợp với xu hướng nông nghiệp sạch.

Không chỉ vậy, tầm bóp còn có khả năng tái sinh mạnh. Sau mỗi đợt thu hoạch, chỉ cần cắt sát gốc và tưới nước đều, cây sẽ nhanh chóng đâm chồi mới. Nhờ đặc điểm này, người trồng có thể thu hoạch liên tục quanh năm mà không cần trồng lại, tiết kiệm đáng kể chi phí và công sức.

Ở một số địa phương như Phú Thọ, Lâm Đồng, nhiều hộ gia đình đã phát triển mô hình trồng tầm bóp trên diện tích lớn, mang lại thu nhập ổn định. Có những thời điểm, rau “cháy hàng”, không đủ cung cấp cho thị trường. Từ một loại cây mọc dại, tầm bóp đã trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế đáng kể.