Giữa năm 2023, Zay, 27 tuổi, nhân viên chăm sóc khách hàng tại Atlanta phát hiện toàn bộ ghế trong phòng nghỉ đã biến mất. Chiếc ghế gấp duy nhất còn lại bị dán giấy cấm sử dụng. Quản lý giải thích quy định mới cấm nhân viên ngồi nhằm mục đích tăng năng suất.

Công việc đòi hỏi mang vác nặng, việc đứng suốt ca khiến cơ thể Zay đau nhức. "Tôi không hiểu vì sao đứng lại được xem là năng suất hơn, bởi khi đau đớn, con người sẽ làm việc kém hiệu quả", cô nói.

Nhân viên phục vụ, thu ngân và bán hàng tại Mỹ thường phải đứng phần lớn thời gian làm việc. Quan niệm này từng được Ray Kroc, người đưa McDonald’s từ một chuỗi nhà hàng nhỏ thành thương hiệu toàn cầu, thể hiện qua câu nói nổi tiếng từ thập niên 1960: "Nếu có thời gian dựa, bạn có thời gian dọn dẹp".

Đến nay, một số quản lý tại nhà hàng, cửa hàng và kho hàng vẫn dùng câu nói này để yêu cầu nhân viên luôn tay làm việc, ngay cả khi không có việc cần xử lý.

Zay cho rằng sự khác biệt bắt nguồn từ định kiến đối với những công việc bị xem là không cần kỹ năng. "Không ai chỉ trích một luật sư vì ngồi khi làm việc, nhưng trong ngành bán lẻ hay dịch vụ, nhiều người lại khó chịu khi thấy nhân viên ngồi", cô nói.

Tại nhiều nước châu Âu, việc thu ngân ngồi làm việc là bình thường. Ngay tại Mỹ, chuỗi siêu thị Aldi của Đức cũng bố trí ghế cho nhân viên tại quầy thanh toán. Một người bạn Anh khi đến Mỹ từng hỏi Zay vì sao các nhân viên ở đây đều phải đứng.

Câu chuyện của Zay nhận hơn 1.500 bình luận trên mạng xã hội Reddit. Nhiều người cho biết họ cũng bị cấm ngồi dù điều đó không ảnh hưởng đến chuyên môn. Một video trên TikTok thu hút hơn 2,8 triệu lượt xem ghi cảnh nhân viên chuỗi kem Dairy Queen phải ngồi xổm dưới sàn hoặc trên thùng rác để nghỉ chân do bếp không có ghế.

Courtney, 35 tuổi, cựu thu ngân tại một chuỗi mỹ phẩm ở bang Ohio cho biết nhân viên sẽ bị lập biên bản nếu ngồi trong ca làm. Có những hôm về đến nhà, cô tháo giày và nhận ra bàn chân đã sưng tấy. Courtney cho biết cô giảm hơn 18 kg trong thời gian làm việc tại đây vì phải đi hơn 12.000 bước mỗi ngày.

Tương tự, Eva Keller, lễ tân khách sạn ở California, phải đứng 40 giờ mỗi tuần. Dù đã dùng giày đế mềm và thảm lót, cơ thể cô vẫn chịu áp lực lớn. "Tôi chưa từng thấy khách nào phàn nàn chỉ vì nhân viên lễ tân đang ngồi", Keller cho hay.

Ảnh minh họa: Guardian

Cuộc đấu tranh đòi quyền được ngồi của lao động Mỹ đã kéo dài hơn một thế kỷ. Giáo sư Robert Bruno, Đại học Illinois Urbana Champaign (Mỹ), cho biết từ những năm 1880, giới chủ đã loại bỏ ghế để kiểm soát cơ thể công nhân. Các công đoàn sau đó đưa "quyền được ngồi" thành một nội dung vận động pháp lý.

Năm 2018, tập đoàn Walmart đồng ý trả 65 triệu USD để dàn xếp vụ kiện của gần 100.000 thu ngân tại California do không cung cấp ghế làm việc. Ngân hàng Bank of America và chuỗi siêu thị Safeway cũng từng chi hàng chục triệu USD để giải quyết những vụ kiện tương tự.

Về phần Zay, sau một thời gian phải trốn vào góc khuất camera để ngồi nghỉ, cô quyết định nghỉ việc. "Các ông chủ than phiền không ai muốn làm việc, nhưng thực tế không ai muốn làm công việc nặng nhọc với đồng lương ít ỏi cho một người không quan tâm đến sức khỏe của họ", cô nhận định.