Xưa nay Israel đã rất nhiều lần hù dọa tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, bằng việc tiết lộ cả tên và thời hạn của chiến dịch, liệu Tel Aviv có tấn công Tehran thật không? Và nếu điều đó xảy ra, thế giới sẽ như thế nào?
Thủ tướng Israel Benjamin Netenyahu thì thầm với Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak. Ảnh The New York Times
Từ đâu có tin đồn này?
Chính quyền Israel sẽ tấn công Iran trước khi có bầu cử tổng thống Mỹ vào ngày 6/11 tới đây? Tin đồn về một chiến dịch có tên là "Operation Cascade" (Thác lũ) xuất hiện từ đầu tháng 8 và càng dồn dập trong tuần qua khiến cổ phiếu và đồng bạc shekel của Israel tụt giá mạnh và giá dầu thô lại bắt đầu tăng trên thị trường Mỹ.
Trước hết, xin nói về khung cảnh của cục diện chung rồi về tin đồn. Iran đã tăng cường sản xuất tên lửa tầm xa, được cải tiến với khả năng tấn công ngày càng rộng hơn và bao phủ lãnh thổ Israel. Từ nhiều năm nay, Iran bị cho là xúc tiến việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Nếu tên lửa của Iran lại có đầu đạn hạt nhân, có sức công phá mạnh hơn nguyên tử, thì Israel sẽ lâm nguy.
Người Do Thái đánh giá rất cao mối nguy đó vì lãnh đạo Iran từng công khai nói đến nhu cầu đẩy dân Do Thái ra biển và xóa bản đồ Israel trong khu vực Trung Đông. Israel trông chờ quốc tế, nhất là Mỹ, phải có biện pháp trừng phạt để can gián lãnh đạo Tehran. Nếu không, họ phải tự phòng thân.
Bây giờ đến chuyện tin đồn. Hôm 1/8, Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Leon Panetta thăm Israel và gặp Ehud Barak, một cựu Thủ tướng, hiện là Bộ trưởng Quốc Phòng trong nội các bảo thủ của ông Benjamin Netenyahu. Dịp này, ông Panetta nói rằng "gần hết kỳ hạn cho một giải pháp ôn hòa về kế hoạch hạt nhân của Iran". Nếu hết khả năng ngoại giao thì liệu người ta có nghĩ đến giải pháp quân sự không? Ai sẽ tiến hành giải pháp đó? Mỹ hay Israel, hay cả hai? Giữa khung cảnh hồi hộp ấy, hôm 10/8, tờ Haaretz tại Israel tiết lộ rằng: Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Barak đang lên khung kế hoạch tấn công các căn cứ hạt nhân của Iran trước ngày bầu cử tại Mỹ (ngày 6/11).
Xưa nay, lãnh đạo Isarel không che giấu ý định và khả năng tấn công đồng loạt các căn cứ quân sự và hạt nhân của Iran, như họ đã làm với Iraq năm 1981 và với Syria năm 2007. Từ 3 tháng qua, mỗi tháng người ta lại thấy báo chí tiết lộ loại tin đồn như vậy. Nhưng lần này thì tình hình có vẻ căng thẳng hơn. Cùng với những lời tuyên bố khá gay gắt của giới chức lãnh đạo, người ta còn thấy một số biện pháp phòng thủ. Israel vừa thiết lập mạng lưới thông tin bằng tin nhắn văn bản để kịp thời báo động công chúng về mối nguy bị tên lửa tấn công. Họ vừa tăng cường phân phối mặt nạ chống hơi độc để phòng ngừa vũ khí hóa học, và vừa bổ nhiệm một bộ trưởng mới về phòng vệ hậu phương. Dân Do Thái đã tấp nập vào các trung tâm phân phối hay trung tâm y tế để nhận mặt nạ. Điều này có thể hiểu như là động thái phòng thủ dân sự trước khi có chiến tranh, hoặc trước khi bị Iran trả đũa.
Nhưng vì sao trước bầu cử Mỹ? Chính quyền Barack Obama có nhận ra vấn đề Iran đối với cục diện tại Iraq khi Mỹ cần triệt thoái. Nói chung, với Mỹ thì Iran có liên hệ đến toàn khu vực từ Trung Đông qua tới Afghanistan. Bên cạnh đó, ông Obama còn muốn gây sức ép với Israel về nhiều vấn đề khác, như chuyện hòa giải với dân Palestine trong vùng kiểm soát của Israel, hay việc định cư người Do Thái trong khu vực sinh hoạt của dân Palestine. Mục đích là để lấy lòng dân Hồi giáo và chứng minh tinh thần hiếu hòa của mình.
Vì vậy, quan hệ giữa hai chính quyền Israel và Mỹ đã có lúc căng thẳng và Thủ tướng Netanyahu không che giấu sự thất vọng của ông về Tổng thống Mỹ, ngay trước mặt Tổng thống Mỹ. Ngược lại, ứng cử viên Mitt Romney bên đảng Cộng hòa thì công khai ủng hộ việc bảo vệ Israel và hậu thuẫn lập trường của ông Netanyahu. Chuyện ấy có tác động vào cuộc tranh cử tổng thống tại Mỹ.
"Đồn thì không đánh mà đánh thì không đồn"?
Giới quan sát và các nhà bình luận cho là nếu có phải tấn công Iran trong tinh thần phòng thủ tích cực trước khi nước này có được vũ khí tuyệt đối thì lúc thuận tiện nhất là sau lễ Lao động Mỹ và trước kỳ bầu cử. Lý do thì có rất nhiều.
Mỹ ở vào lúc bất định vì lãnh đạo và dân chúng đang chú ý vào cuộc bầu cử nên khó có phản ứng khi Israel ra tay. Sau bầu cử và đến ngày nhậm chức tổng thống (luôn luôn là ngày 20/1), cả hai cơ quan Hành pháp và Lập pháp Mỹ đều bận việc chuyển quyền giữa Quốc hội khóa 112 và Quốc hội khóa 113. Chính quyền mới sẽ mất vài tháng thành lập Nội các và bị đặt trước "sự đã rồi," nên sẽ đành chấp nhận.
Một lý do khác là nếu Israel tấn công và Iran phản công bằng cách phong tỏa eo biển Hormuz, dầu thô lập tức lên giá và xăng dầu sẽ trở thành vấn đề cho ông Obama đang tái tranh cử.
Thật ra, nếu có phải phân tích những chuyện thực hư của tin đồn, người ta nên ra khỏi nước Mỹ. Trong 6 tháng tới, tình hình Trung Đông sẽ căng thẳng và Israel có cơ hội ra tay. Nhưng mà để làm gì?
Thông thường về mặt tình báo thì nếu phải đánh, chẳng ai báo trước cả. Đó là nguyên tắc "đồn thì không đánh mà đánh thì không đồn". Israel không dại gì báo trước việc tấn công Iran, là điều thật ra không dễ nếu phải tiến hành một mình. Máy bay chiến đấu chiến lược của Israel phải bay qua lãnh thổ Iraq thì mới tới Iran, nơi mà các căn cứ vũ khí chiến lược đã được phân tán và nằm sâu trong núi. Tình báo Israel có thể định vị được các căn cứ ấy, nhưng muốn tiêu diệt trọn vẹn để tránh một đợt phản công chết người thì vẫn là nan giải.
Tuy nhiên, tung tin đồn thì cũng là một cách tấn công gián tiếp, qua dư luận, trong khi một trận chiến khác đã khai diễn về thực tế.
Iran đang bị nguy khốn về kinh tế ở bên trong với sản lượng dầu thô sụt mất 1/5 và lạm phát gia tăng hơn 12% kể từ 12 tháng nay. Các ngân hàng của Iran bị tê liệt và khó hoàn thành nghiệp vụ xuất nhập cảng hoặc kìm hãm vật giá. Người dân đang chuẩn bị viễn ảnh phá giá đồng bạc và hệ thống hối đoái đang cạn kiệt.
Ở bên ngoài, Iran còn thấy vị trí của mình bị suy yếu tại Syria. Chính quyền Bashar al-Assad là đồng minh của Tehran hiện đang lung lay và cánh tay nối dài của Iran là lực lượng Hezbollah tại Liban do Syria yểm trợ cũng bị tê liệt vì cả hai "hậu phương" đều điêu đứng. Trong khi ấy, Nga và Trung Quốc cũng đang lúng túng.
Tại khu vực Trung Đông, Iran đang bị cô lập dần. Tuần qua, khi họ tổ chức một hội nghị quốc tế về Syria sẽ kéo dài đến ngày 29 tháng này, chỉ thấy xuất hiện giới chức ngoại giao cấp thấp của Nga, Trung Quốc, Afghanistan, Benin và Maldives. Liban và Syria không có mặt, Arập Xêút và Qatar thì đả kích hội nghị là “bênh vực Syria”.
Trong khi ấy một trận chiến khác cũng bùng nổ trên không gian ảo. Hệ thống máy tính của Iran bị một loại vi rút mới phá hoại và đánh cắp các dữ kiện tài chính của Iran, Hezbollah và của các ngân hàng Liban có quan hệ với Iran hay Syria. Ngoài loại vi rút Gauss này, Iran còn bị mạng lưới gián điệp điện tử Flame phá hoại ngành công nghiệp xăng dầu và vi rút Stuxnet đã tới tấp đánh vào các trung tâm hạt nhân. Nghĩa là chưa thấy máy bay chiến đấu Israel cất cánh thì trận chiến điện tử đã diễn ra trong thực tế. Chính là hoàn cảnh ngặt nghèo đó của Iran, hơn là chuyện bầu cử tại Mỹ, khiến báo chí và chính giới Israel nói đến "Chiến dịch Thác lũ" và một kịch bản chiến tranh.
Nhưng tin đồn này cũng gây hốt hoảng cho Mỹ. Chính ông Panetta hôm 14/8 đã phải lên tiếng trấn an ngay trước bậc thềm của Lầu Năm Góc, rằng vẫn còn cơ hội đàm phán cho một giải pháp ngoại giao về Iran. Nhưng ông cho rằng Israel chưa quyết định tấn công "vào lúc này".
Kết luận ở đây là cuộc chiến với Iran vẫn tiếp tục, nhưng không hẳn là dưới hình thái quân sự như người ta thường nghĩ. Qua việc tung tin đồn, Israel không chỉ gây thêm khó khăn cho lãnh đạo Tehran để họ từ bỏ kế hoạch vũ khí hạt nhân mà còn khiến Mỹ phải có thái độ cương quyết hơn. Ngược lại, thái độ của Mỹ là dùng Israel như con bài để đe dọa Iran. Cho nên lãnh đạo quốc phòng Mỹ mới nói đến hy vọng đàm phán mà không loại bỏ giải pháp quân sự từ phía Israel.
Nhưng nếu Israel lại tương kế tựu kế mà chẳng cần nói trước với Mỹ lại ra tay thật thì sao? Người ta không loại bỏ giả thuyết ấy vì biết đâu là lãnh đạo Israel cũng muốn Tehran hoài nghi và phân vân như vậy? Đó là phần chìm của “Chiến dịch Thác lũ”.
Nếu Israel làm thật…
Theo báo Ngôi sao Toronto, nếu Israel tấn công Iran, cuộc xung đột này sẽ nhanh chóng leo thang và vượt ra ngoài phạm vi của cuộc chiến tranh giữa hai nước. Iran dường như sẽ tăng sức ép với phương Tây bằng việc đóng các tuyến vận tải biển đi qua eo biển Hormuz. Việc đóng eo biển này sẽ là thảm họa với kinh tế thế giới vì đây là tuyến đường biển chiến lược và quan trọng, nằm trên vùng biển phía bắc là Iran và phía nam là Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất và Musandam, một phần đất tách ra của Oman. Eo biển Hormuz có chỗ hẹp nhất khoảng 34km và rộng nhất là 58km. Tàu chở hàng đi qua đây chủ yếu là dầu thô xuất khẩu và khoảng 15 triệu thùng dầu được vận chuyển mỗi ngày qua Hormuz. Ước tính, có đến 40% lượng dầu mỏ của thế giới được chuyên chở qua con đường biển này.
Theo nhận định của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (USEIA), nếu Hormuz bị khóa lại sẽ khiến giá dầu còn đắt hơn vàng và đó sẽ là một thảm họa đối với nền kinh tế thế giới. Và các điệp viên ngầm của Hezbollah - nhóm được Iran hỗ trợ - cũng có thể tổ chức các cuộc tấn công khủng bố lớn khắp châu Âu, Trung Đông và châu Á. Cuộc tấn công gần đây nhằm vào một chiếc xe buýt chở các du khách Israel tại Bungari là dấu hiệu đáng lo ngại về phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng của Hezbollah.
Điều đáng lưu ý là cuộc nội chiến ngày càng leo thang tại Syria và khả năng sụp đổ của Tổng thống Bashar al-Assad đang đóng vai trò lớn trong các toan tính chiến lược của cả Israel và Iran. Việc mất một đồng minh khu vực chủ chốt sẽ chỉ củng cố khao khát có vũ khí hạt nhân để tự vệ của Iran, quốc gia đã không thể xây dựng lại được các lực lượng vũ trang và khả năng tác chiến thông thường sau cuộc chiến tranh với Iraq những năm 80 thế kỷ trước.
Syria sẽ không thể hỗ trợ Iran nếu Israel tấn công Iran. Các chính phủ Sunni trong khu vực, như Arập Xêút và các nước vùng Vịnh, cũng sẽ không tập hợp để bảo vệ Iran. Trên thực tế, các nước này sẽ bí mật hoan nghênh việc Israel tấn công Iran vì điều đó sẽ giúp dập tắt các tham vọng hạt nhân của Iran, ngăn khả năng nước này chi phối khu vực.
Tờ Ngôi sao Toronto đưa ra lời cảnh báo: Thế giới không nên tự lừa dối mình rằng một cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran chỉ là "chuyện đùa". Thế giới đang đứng bên vờ vực của một cuộc khủng hoảng có tầm vóc toàn cầu.
My Anh - Tổng Hợp từ Internet
