Những nỗ lực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cũng như của Phong trào Không liên kết (NAM) tuần qua nhằm giải quyết khủng hoảng Syria đã mang lại nhiều thất vọng.
Tình cảnh khốn cùng của những người dân Syria chạy loạn. Ảnh world. time. com
Trong tuần này, Pháp đã cố gắng triệu tập các ngoại trưởng các nước hàng đầu liên quan tại cuộc họp khẩn cấp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ở New York về giải quyết cuộc khủng hoảng. Thế nhưng, khi thấy rõ ràng rằng sẽ không thể thông qua văn kiện tổng kết, ngoại trưởng của 4 nước trong số 5 thành viên thường trực Hội đồng bảo an là Nga, Mỹ, Trung Quốc và Anh đã không đến dự họp. Quan điểm của Matxcơva và Bắc Kinh ở một bên, của Paris, London và Washington ở bên kia là rất khác nhau.
Một trong các các vấn đề gây tranh cãi tại cuộc họp là ý tưởng lập ra "vùng đệm an ninh" hoặc "hành lang" ở Syria. Thổ Nhĩ Kỳ tích cực thúc đẩy việc này. Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn Antonio Gutierrez đã không chấp thuận đề xuất này. Ý kiến của ông được Đại sứ Nga Vitaly Churkin ủng hộ.
Cho rằng đề xuất thành lập vùng đệm là nỗ lực mới để can thiệp vào Syria, nhà phân tích chính trị Paul Svyatenko nhận định: “Đây là nỗ lực để tạo ra trong lãnh thổ quốc gia này một vùng mà quân đội Syria không thể tiếp cận, nhưng các chiến binh đối lập chống chính phủ có thể nghỉ ngơi và nhận được viện trợ bị vũ khí. Và đó là nơi họ có thể tấn công quân đội Syria, dưới sự bảo vệ của máy bay NATO. Đương nhiên, logic của khu vực an ninh này là không thể chấp nhận được từ quan điểm rằng nó sẽ là nỗ lực để lật đổ Assad và tạo thuận lợi cho các chiến binh đối lập.”
Hội nghị thượng đỉnh của Phong trào không liên kết tại Tehran cũng không đem lại bước đột phá về Syria. Sáng kiến của Tổng thống Ai Cập Mohammed Mursi về thành lập “Nhóm liên lạc khu vực về Syria” - bao gồm cả Iran, Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ - đã đổ vỡ. Riyadh thậm chí không cử đại diện đến Tehran, và lời kêu gọi trực tiếp của Mohammed Mursi yêu cầu Bashar Assad từ chức đã khiến ông ta xa rời Iran. Về phần mình, Tehran đưa ra đề xuất lập nhóm gồm Ai Cập, Iran và ... Venezuela. Sáng kiến như vậy dĩ nhiên sẽ không có hiệu lực. Iran không bao giờ ngừng hỗ trợ Damascus, còn phe đối lập Syria thì phản đối sự tham gia của Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào.
Tuy nhiên, đến thời điểm cuối cùng, Syria chấp nhận đề nghị của Iraq để lập ra một "Nhóm liên hệ" của Phong trào không liên kết. Nhóm sẽ chịu trách nhiệm trung gian đưa ra nỗ lực để hòa giải các bên xung đột và giúp họ lập ra chính phủ, bao gồm đại diện của chính phủ và phe đối lập. Nhóm này cũng sẽ liên hệ với "Nhóm hành động" được thành lập hồi tháng Sáu tại Geneva, theo sáng kiến của Nga. Tuy nhiên, Hoa Kỳ, Pháp, Anh và các đối tác của họ trong số các nước quân chủ vùng Vịnh Ba Tư đã chọn chiến thuật đơn phương hỗ trợ phe đối lập Syria nhằm đầu lật đổ Bashar al-Assad.
Các chuyên gia ngày càng so sánh cuộc khủng hoảng Syria với cuộc chiến ở Afghanistan trong những năm 80 của thế kỷ trước. Trong hàng ngũ của phe đối lập Syria có nhiều chiến binh Hồi giáo, họ cũng nhận được viện trợ hào phóng từ các nước phương Tây và vịnh Ba Tư giống y như Mujahideen ở Afghanistan cách đây ba thập kỷ. Tất cả điều này đã khiến cho khủng hoảng Syria leo thang thành cuộc chiến tranh tàn nhẫn.
Chuyên gia Đông phương học của Viện nghiên cứu chiến lược và phân tích Sergey Demidenko dự báo: “Tình hình ngày càng căng thẳng. Thương vong sẽ nhiều hơn và nhiều hơn nữa. Cả hai bên đều sử dụng các phương pháp mà họ đã có sẵn. Đặc biệt, phe đối lập đang tiến hành cuộc chiến tranh thông tin với sự giúp đỡ của Al-Jazeera và Al-Arabya. Các đối thủ chính trị nước ngoài của Bashar Assad sẽ không để cho ông ta được yên. Nước ngoài cấp cho các phiến quân Syria tiền nong và vũ khí. Vì vậy sẽ có những cuộc đổ máu mới, những cuộc tấn công mới chống Damascus.”
Về vấn đề này, cộng đồng quốc tế đặt nhiều hy vọng vào sứ mệnh của tân đặc phái viên về Syria, ông Lakhdar Brahimi. Ông đã nhận trách nhiệm từ tay ông Kofi Annan, người buộc phải từ chức và thừa nhận thất bại trong việc giải quyết khủng hoảng ở Syria.
Vấn đề Syria sẽ chiếm vị trí trung tâm tại các cuộc đàm phán giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào trong Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Vladivostok. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cũng sẽ tổ chức tham vấn về Syria. Theo dự kiến, những người tham gia Hội nghị thượng đỉnh APEC Vladivostok sẽ phản ánh quan điểm của mình về cuộc khủng hoảng Syria trong một tuyên bố đặc biệt.
My Anh - Tổng Hợp từ Internet
