Nhật chính thức mua đảo tranh chấp và kêu gọi lực lượng phòng vệ chuẩn bị sẵn sàng trong khi Trung Quốc điều tàu hải giám ra biển Hoa Đông.

Ngày 11.9, chính phủ Nhật Bản ký hợp đồng trị giá 2,05 tỉ yen (26 triệu USD) với gia tộc Kurihara để mua lại 3 đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đang tranh chấp cùng Trung Quốc, theo Kyodo News. Tokyo khẳng định việc mua đảo là nhằm tăng cường bảo vệ, quản lý cũng như bảo đảm tự do đi lại ở các vùng biển lân cận trong hòa bình. Ngoại trưởng Koichiro Gemba nhấn mạnh: “Chúng ta không nên để bước tiến này gây trở ngại cho tiến trình ổn định của quan hệ Nhật - Trung”.

Đáp lại, tờ China Daily dẫn lời Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tuyên bố Senkaku/Điếu Ngư là “phần không thể tách rời của Trung Quốc” và nhấn mạnh Bắc Kinh sẽ “không nhượng bộ trong các vấn đề chủ quyền”. Ngoại trưởng Dương Khiết Trì thì triệu tập Đại sứ Nhật Uichiro Niwa để phản đối. Đến sáng 11.9, Bắc Kinh tung 2 tàu hải giám đến tuần tra xung quanh Senkaku/Điếu Ngư để “bảo vệ chủ quyền”, theo Tân Hoa xã. Sau đó, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Cảnh Nhạn Sinh tuyên bố: “Chúng tôi đang theo dõi tình hình và giữ quyền đưa ra biện pháp đáp trả”. Cùng ngày, hàng trăm người ở nhiều thành phố của Trung Quốc xuống đường biểu tình phản đối và kêu gọi tẩy chay hàng Nhật.

Cũng trong ngày 11.9, Thủ tướng Nhật Yoshihiko Noda lên tiếng cảnh báo tình trạng không chắc chắn về an ninh xung quanh nước này đang “ở mức cao chưa từng có”. Đài NHK dẫn lời ông Noda kêu gọi lực lượng phòng vệ chuẩn bị ứng phó mọi biến cố bằng cách theo dõi, phân tích các hoạt động quân sự của CHDCND Triều Tiên, Nga và Trung Quốc.

Văn Khoa