Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh trong tuần tới sẽ công du Trung Quốc, nơi New Delhi được nói sẽ xúc tiến một thỏa thuận với Bắc Kinh nhằm giải quyết căng thẳng về biên giới.

Hôm nay 20/10, Thủ tướng Singh lên đường đi Nga và Trung Quốc. Theo AFP, tại Nga, Thủ tướng Ấn Độ sẽ gặp Tổng thống Vladimir Putin với trọng tâm là các hợp đồng vũ khí mà Ấn Độ mua của Nga. Ấn Độ cũng muốn Nga tiếp tục hợp tác phát triển các dự án điện hạt nhân do Nga xây dựng trên bờ biển phía Nam Ấn Độ.

Trong khi đó, theo lịch trình, ông Singh sẽ đến Bắc Kinh ngày 22/10 và hội đàm với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường vào ngày 23/10, trong đó có vấn đề biên giới. Hồi tháng 5, theo AFP, ông Singh và ông Lý đã cam kết sẽ giải quyết vấn đề tranh chấp biên giới khi ông Lý đến thăm New Delhi.

Reuters khẳng định các nhà ngoại giao và quan chức hai nước đang chạy đua trước chuyến đi của ông Singh đến Bắc Kinh để hoàn thành hiệp định hợp tác quốc phòng biên giới Trung - Ấn, văn bản được nói là sẽ bao gồm các điều khoản giúp quân đội hai nước giao tiếp với nhau tốt hơn.

Theo hiệp định mới, hai nước sẽ thông báo cho nhau về các cuộc tuần tra dọc biên giới và đảm bảo các cuộc tuần tra này không “bám đuôi” nhau để giảm thiểu khả năng đối đầu. Hai bên cũng sẽ lập đường dây nóng giữa các sĩ quan cấp cao.

“Duy trì hòa bình, ổn định trên biên giới là yếu tố quan trọng trong quan hệ song phương của chúng tôi với Trung Quốc. Chúng tôi kỳ vọng rằng đây sẽ là một khía cạnh quan trọng của cuộc thảo luận giữa đôi bên”, Ngoại trưởng Ấn Độ Sujatha Singh phát biểu hôm 18/10.

Tuy nhiên, AFP dẫn lời chuyên gia về Trung Quốc Srikanth Kondapalli dự đoán hiệp định chỉ giải quyết được một số trong rất nhiều vấn đề của tranh chấp biên giới phức tạp giữa hai nước. Ông Kondapalli, cũng là trưởng khoa nghiên cứu Đông Á Trường đại học Jawaharlal Nehru (Ấn Độ), bình luận: “Sẽ không có cây đũa thần nào giúp ông Singh ra về với một kết quả mỹ mãn”.

Ấn Độ và Trung Quốc vẫn thường xảy ra các cuộc đụng độ trên khu vực biên giới chung dài 4000 km. Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với hơn 90.000 km2 ở khu vực biên giới phía Đông, mà Ấn Độ tuyên bố nó lấn chiếm 38.000 km2 lãnh thổ của họ trên cao nguyên Aksai Chin.

Bên cạnh đó, cả hai bên đều đã nâng cấp các cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự ở hai bên biên giới.

Ngày 15/10, Bộ tư lệnh Phương Bắc Lục quân Ấn Độ cho biết họ vừa công bố một gói thầu toàn cầu để mua 49 chiếc máy bay không người lái hạng nhẹ mới nhất (UAV) để thu thập thông tin tình báo và tiến hành trinh sát tại những khu vực dọc Đường kiểm soát (LoC) với Pakistan và biên giới với Trung Quốc. Số UAV này sẽ trở thành những con mắt điện tử cho lục quân tại chiến trường nhạy cảm nhất thuộc khu vực LoC với Pakistan và biên giới với Trung Quốc ở Lakdah. Ngoài ra, chúng còn được sử dụng để tiến hành một số hoạt động chống khủng bố.

Ấn Độ cũng tăng cường an ninh biên giới để đối phó với các mối đe dọa từ láng giềng bằng mạng lưới đường xá và sân bay. Trong tháng 7 vừa qua, nước này đã triển thông qua quyết định tăng lên 50.000 binh sĩ gìn giữ an ninh ở biên giới với Trung Quốc.

Ngược lại, phía Trung Quốc đã cho xây dựng đường, mở rộng các sân bay trên biên giới với Ấn Độ tại Tây Tạng, đưa tên lửa tầm trung có thể mang đầu đạn hạt nhân và 300.000 binh sĩ tới khu vực này, Reuters dẫn báo cáo của Lầu Năm Góc năm 2010 cho biết.

Việc Trung Quốc hỗ trợ hạt nhân và tên lửa cho Pakistan, kẻ thù của Ấn Độ, cũng khiến New Delhi không khỏi lo lắng. Đáp lại, Bắc Kinh cũng tỏ ra quan ngại tới việc các nhóm ly khai Tây Tạng sử dụng Ấn Độ như một nơi trú ẩn để tiếp tục các hoạt động của mình.