Lệnh khởi tố do tòa án ở Ankara đưa ra hồi chiều tối Thứ Sáu, đúng vào thời điểm Ngoại Trưởng Hillary Clinton viếng thăm thủ đô văn hóa Istanbul để dự cuộc hội thảo về khoan dung tôn giáo.

14 nghi can bị bắt ngay trước khi bà Clinton đến. Một nghi can thứ 15 được thả ra, mặc dù sau đó cũng sẽ bị đưa ra xử.

Bà Clinton phát biểu ở Istanbul hôm Thứ Bảy: “Chúng tôi rất cảm kích trước việc chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ phá vỡ được âm mưu al-Qaeda tấn công vào các mục tiêu của Hoa Kỳ.”

Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ loan tin, các dân quân Hồi Giáo cực đoan tự phát ở trong nước, có liên hệ với al-Qaeda, đang chuẩn bị phục thù cho vụ biệt kích Mỹ sát hại lãnh tụ al-Qaeda là Osama bin Laden, vào ngày 2 tháng 5 vừa qua ở Pakistan.

Cách diễn giải Hồi Giáo qua đường lối bạo động của al-Qaeda không mấy được hậu thuẫn ở Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia đa số theo Hồi Giáo nhưng chính thức là một đất nước thế tục. Tuy nhiên, al-Qaeda và nhiều nhóm Hồi Giáo cực đoan khác đã từng hoạt động mạnh ở Thổ Nhĩ Kỳ trước đây.

Cơ quan thông tấn chính phủ Anatolia tường thuật hôm Thứ Bảy rằng, một trong số nghi can tiến hành cuộc thăm dò và chụp hình quanh khu vực tòa đại sứ Mỹ ở Ankara, cùng một số sứ quán ngoại quốc khác, bị bắt cách nay chưa đến một tuần.

Người này bị bắt trên một đường phố ở Sincan, một thị trấn nằm ở ven biên thủ đô, nơi người ta tin ông ta được huấn luyện về vũ khí. Cảnh sát tịch thu được 700 kí hóa chất cùng cách chỉ dẫn chế tạo bom, nhiều súng loại tấn công, đạn dược và bản đồ thủ đô Ankara.

Cũng theo Anatolia, cảnh sát bắt các nghi can vào hôm Thứ Ba, sau khi đã theo dõi họ suốt sáu tháng.

Hồi tháng 6, cảnh sát bắt giữ 10 nghi can dân quân al-Qaeda tại thị trấn Adana ở phía Nam Thổ Nhĩ Kỳ, tại đây có đặt căn cứ không quân Incirlik, nơi Mỹ dùng để chuyển đồ tiếp liệu không chiến đấu sang Iraq và Afghanistan.

Giới chức thẩm quyền nói, dân quân Hồi Giáo có liên hệ đến al-Qaeda dự trù tấn công Incirlik trong quá khứ nhưng phải bỏ dở vì an ninh ở đây quá chặt chẽ.

Các giới chức cho biết thêm, hằng chục dân quân Thổ Nhĩ Kỳ từng được đưa sang huấn luyện ở Afghanistan.

Năm 2008, một cuộc tấn công vào bên ngoài tòa lãnh sự Mỹ ở Istanbul, được cho là do các dân quân có liên hệ với al-Qaeda thực hiện, khiến 3 kẻ tấn công và 3 cảnh sát bị thiệt mạng.

Năm 2003, dân quân Hồi Giáo địa phương có liên hệ với al-Qaeda, tấn công tòa lãnh sự Anh, một ngân hàng của Anh và hai nhà thờ Do Thái ở Istanbul, làm cho 58 người chết.

Trần Đạt