"Chúng tôi đã sử dụng hệ thống mới, được tích hợp vào mạng lưới phòng không quốc gia để bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 hiện đại khi nó hoạt động trên eo biển Hormuz", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo hôm 8/9.

Video được IRGC công bố cùng ngày cho thấy máy bay không người lái (UAV) bị cảm biến hồng ngoại bám bắt, trước khi một quả đạn lao tới rồi phát nổ, khiến phi cơ vỡ thành nhiều mảnh. 

Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của lực lượng Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.

DD_Geopolitics và OSINTWarfare, các tài khoản X chuyên theo dõi thông tin tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định UAV mà Iran đã bắn hạ là MQ-1C Gray Eagle (Đại bàng Xám), biến thể nâng cấp sâu của dòng UAV vũ trang MQ-1 Predator.

Dù vẫn mang định danh MQ-1, phiên bản C được phát triển riêng để phục vụ yêu cầu đặc thù của lục quân Mỹ, trong đó có khả năng hoạt động với chi phí hậu cần và yêu cầu đào tạo phi công thấp hơn biến thể MQ-1A/B của không quân.

"Đây là một trong những UAV vũ trang và trinh sát hiện đại nhất của lục quân Mỹ, có khả năng mang tên lửa đối không AGM-114 Hellfire cùng các thiết bị trinh sát và thu thập dữ liệu tình báo tiên tiến", DD_Geopolitics cho biết.

MQ-1C có thể đạt tốc độ hơn 300 km/h, thời gian hoạt động liên tục là 25 giờ, được trang bị 4 giá treo để lắp 4 tên lửa AGM-114 hoặc 8 tên lửa đối không Stinger. Giá mỗi chiếc là khoảng 35 triệu USD, so với 4-5 triệu USD của dòng MQ-1 nguyên bản.

UAV MQ-1C bay trên vùng trời bang Utah, Mỹ tháng 10/2020. Ảnh: US Army

Vụ bắn rơi UAV xảy ra cùng ngày Iran công bố ảnh tàu lặn không người lái Dive-LD của Mỹ mà nước này tịch thu được trên eo biển Hormuz, cũng như phát động chiến dịch tập kích quy mô lớn nhằm vào các căn cứ đồn trú của Mỹ ở Jordan.

Quân đội Mỹ ngày 8/9 tuyên bố phá hủy 5 tàu dầu Iran nhằm đáp trả vụ IRGC hai lần tập kích chiến hạm Mỹ bằng tên lửa đạn đạo. Quân đội Mỹ cho biết các tàu chiến đã né được đòn tấn công và tiếp tục tuần tra vùng biển trong khu vực, không binh sĩ nào bị thương.

Loạt vụ tấn công qua lại diễn ra trong lúc Mỹ duy trì phong tỏa cảng biển Iran, gây sức ép lên nền kinh tế nước này bằng cách ngăn cản xuất khẩu dầu. Quân đội Mỹ cũng hỗ trợ số lượng hạn chế tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz theo tuyến gần bờ biển Oman.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Iran cho biết sẽ đáp trả các cuộc tấn công mới nhất bằng cách nhắm vào tàu dầu gần các cảng Bahrain và Kuwait, kêu gọi thủy thủ lập tức rời những phương tiện đang neo đậu ngoài khơi hoặc đã cập cảng.

Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải mà khoảng 20% lượng dầu thế giới từng đi qua trước xung đột, đã trở thành chiến trường trọng yếu khi cả Mỹ và Iran liên tục tấn công các tàu dầu.