"Tôi khuyên Iran không nên giở trò, bởi khi đó chúng tôi sẽ phải giáng đòn rất mạnh", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại hội nghị đảng Cộng hòa ngày 9/9, sau khi nói Washington phát hiện "một chút hoạt động" tại Núi Pickaxe.

Núi Pickaxe, còn gọi là Kuh-e Kolang Gaz La, nằm trong dãy Zagros, cách Tehran khoảng 220 km về phía nam và chỉ cách khu phức hợp hạt nhân Natanz khoảng 2 km.

Ông Trump đã nhiều lần cảnh báo về khả năng tấn công địa điểm này từ giữa tháng 7.

Ảnh vệ tinh thương mại gần đây cho thấy Iran dường như đang đẩy nhanh hoạt động xây dựng tại Pickaxe.

Một số tuyến đường và lối vào đường hầm được gia cố, trong khi dấu hiệu hoạt động bên trong khu phức hợp cũng gia tăng. Tuy nhiên, ảnh vệ tinh không thể xác định Iran có đang làm giàu uranium hoặc sản xuất đầu đạn hạt nhân tại đây hay không.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định chưa thể xác nhận máy ly tâm đã được đưa vào các đường hầm. Cơ sở này có thể vẫn chưa đủ khả năng tiến hành hoạt động làm giàu uranium.

Trước đó, Wall Street Journal dẫn nguồn thạo tin hồi tháng 7/2025 cho biết Iran có thể đã chuyển hàng nghìn máy ly tâm vào mạng lưới đường hầm dưới Núi Pickaxe từ mùa thu năm 2024.

Tuy nhiên, việc đưa thiết bị vào đây không đồng nghĩa Iran đã vận hành cơ sở làm giàu uranium. Động thái này có thể nhằm bảo vệ các thiết bị quan trọng trước nguy cơ bị không kích.

Iran xây dựng 2 hệ thống hầm ngầm độc lập dưới ngọn núi. Công trình đầu tiên khởi công năm 2007, trong khi khu còn lại bắt đầu hình thành từ năm 2020.

Pickaxe được cho là có thể thay thế một cơ sở lắp ráp máy ly tâm từng bị hư hại nặng trong vụ nổ nghi phá hoại năm 2020.

Thách thức lớn nhất đối với Mỹ nằm ở độ sâu của công trình. Mạng lưới đường hầm được cho là nằm khoảng 600 m dưới lớp đá granite cứng. Giới chuyên gia phương Tây vì vậy đánh giá đây là mục tiêu cực kỳ khó bị phá hủy bằng không kích thông thường.

Mỹ và Israel đã theo dõi Pickaxe trong nhiều năm nhưng vẫn thiếu thông tin chắc chắn về hoạt động bên trong.

Iran không cho phép thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận địa điểm này.

Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi từng cho biết Tehran đã thông báo ý định tiến hành hoạt động hạt nhân tại Pickaxe từ năm 2021.