Công tố Tòa án hình sự quốc tế (ICC) Luis Moreno-Ocampo hồi đầu tháng này đã cho biết sẽ tìm kiếm lệnh bắt giữ đối với 3 nhân vật chính tham gia giết hại người biểu tình ở Libya, sau khi Hội đồng bảo an có ý kiến về tình hình bạo lực tại Libya lên tòa án ở The Hague vào tháng 2 đầu năm.
Ông Gadhafi.
Khi đó, nhiều người đã dự đoán rằng ông Moreno-Ocampo sẽ tìm kiếm lệnh bắt giữ đối với ông Gadhafi, nhưng quyết định tìm kiếm lệnh bắt giữ đối với con trai ông Gadhafi là một bất ngờ.
"Văn phòng công tố đã thu thập được bằng chứng trực tiếp về các lệnh do chính ông Gadhafi đưa ra, bằng chứng trực tiếp cho thấy Saif al-Islam (con trai ông) đã tổ chức tuyển mộ lính đánh thuê và bằng chứng trực tiếp về sự tham gia của al-Senussi trong các vụ tấn công nhằm vào người biểu tình", ông ccho biết tại ICC.
Ông cũng cho biết văn phòng công tố của ông cũng có các tài liệu cho thấy 3 người trên đã nhóm họp “để lên kế hoạch hoạt động” và ông Gadhafi đã dùng “quyền tối cao của mình để phạm tội tại Libya”.
Công tố ICC đã thực hiện một cuộc điều tra nhanh chóng chưa từng có tiền lệ, với yêu cầu bắt giữ được đưa ra chỉ hai tháng rưỡi sau khi có đề nghị của Hội đồng bảo an.
Ông Moreno-Ocampo cho biết cuộc điều tra nhanh chóng xuất phát từ sự đồng thuận toàn cầu rằng tội ác diễn ra ở Libya phải được điều tra. Tuy nhiên, hiện các thẩm phán sẽ cần phải quyết định xem các bằng chứng đã đủ để đưa ra lệnh bắt giữ hay chưa.
ICC không có lực lượng cảnh sát và phụ thuộc vào các quốc gia thành viên để thực thi lệnh bắt giữ. Mặc dù hoạt động ném bom của NATO là nhằm bảo vệ dân thường, song Libya vẫn lún sâu vào nội chiến, chắc chắn sẽ làm phức tạp thêm nỗ lực bắt giữ các nghi phạm của ICC.
Tiến Huy
