Nghiên cứu cho thấy 14h48 là thời điểm trung bình mọi người bắt đầu xuống sức, khoảng 21% người được hỏi cho biết cảm giác uể oải thậm chí xuất hiện trước buổi trưa. Nhưng mốc 14h48 không phải "giờ kiệt sức" chung của tất cả.

Các nhà nghiên cứu gọi hiện tượng này là post-lunch dip - cơn giảm tỉnh táo sau bữa trưa. Tên gọi khiến nhiều người cho rằng nguyên nhân nằm ở việc ăn no, nhưng bữa trưa không phải thủ phạm duy nhất.

Theo Viện An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp Quốc gia Mỹ, trạng thái tỉnh táo được điều khiển bởi hai cơ chế. Thứ nhất là áp lực buồn ngủ tăng dần kể từ lúc con người thức dậy. Càng thức lâu, cơ thể càng muốn được nghỉ ngơi.

Cơ chế còn lại là đồng hồ sinh học, có nhiệm vụ phát tín hiệu giúp cơ thể tỉnh táo vào ban ngày. Tuy nhiên, tín hiệu này không duy trì ở cùng một mức suốt cả ngày mà thường suy yếu vào đầu giờ chiều.

Khoảng 14h đến 17h, tín hiệu tỉnh táo giảm đúng lúc áp lực buồn ngủ đã tích tụ qua nhiều giờ. Sự giao nhau này khiến mí mắt nặng hơn, đầu óc chậm lại và khả năng tập trung suy giảm, dù ngày làm việc vẫn chưa kết thúc.

Ảnh minh họa: Pexels

Tiến sĩ Timothy H. Monk, chuyên gia về giấc ngủ tại Trung tâm Y khoa Đại học Pittsburgh (Mỹ), cho biết trạng thái uể oải đầu giờ chiều vẫn xuất hiện ở người không ăn trưa hoặc không được biết thời gian. Điều này cho thấy đây là một phần của nhịp sinh học, không chỉ là phản ứng của cơ thể sau bữa ăn.

Tuy nhiên, bữa trưa nhiều chất bột đường có thể khiến cảm giác buồn ngủ rõ hơn. Tình trạng cũng nặng hơn nếu một người thiếu ngủ từ đêm trước, bởi áp lực buồn ngủ tiếp tục tích tụ trong thời gian thức.

Làm việc liên tục, nhất là với những nhiệm vụ đơn điệu, càng khiến khả năng tập trung suy giảm. Hiện tượng này dễ nhận thấy ở người lái xe đường dài hoặc làm công việc lặp lại trong nhiều giờ.

Khảo sát của Talker Research không xác định nguyên nhân sinh học của mốc 14h48, nhưng phản ánh những thói quen có thể khiến cơn mệt buổi chiều trầm trọng hơn.

Hơn 80% người tham gia thừa nhận ít nhất đôi khi họ sống như ở chế độ "tự động", lần lượt xử lý từng nhiệm vụ mà không thực sự chú ý đến những gì đang diễn ra. Nhiều người cũng cảm thấy phải liên tục cố gắng để theo kịp các trách nhiệm hàng ngày.

Khi lịch trình quá dày, họ cắt giảm thời gian dành cho sở thích, vận động và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Các mối quan hệ cũng bị ảnh hưởng. Gần một nửa cho biết tâm trí vẫn vướng vào công việc ngay cả khi đang ở bên người thân trong những dịp quan trọng.

Bữa ăn cũng thường bị gạt sang một bên. Hơn 70% từng bỏ hoặc ăn muộn vì quá bận, trung bình hơn ba lần mỗi tuần. Thiếu ngủ, ăn uống thất thường và làm việc kéo dài có thể khiến sự uể oải vốn xuất hiện tự nhiên vào đầu giờ chiều trở nên rõ rệt hơn.

Để lấy lại tỉnh táo, nhiều người tìm đến cà phê hoặc đồ ăn nhẹ. Tuy nhiên, người tham gia cho biết tác dụng của caffeine thường giảm sau hơn hai giờ. Đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể bù cho giấc ngủ thiếu hoặc tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Để vượt qua tình trạng kiệt sức hẹn giờ này không khó. Các chuyên gia gợi ý 4 giải pháp sau:

Điều chỉnh bữa trưa: Hãy chọn bữa ăn nhẹ nhàng, cân bằng với nhiều protein và chất xơ, đồng thời hạn chế tinh bột nặng hoặc đường để tránh tình trạng đường huyết tăng giảm đột ngột.

Đi dạo: Việc đi bộ ngắn từ 15 đến 20 phút sau khi ăn giúp tăng cường tuần hoàn máu và sự tỉnh táo.

Tiếp xúc với ánh sáng mạnh: Hãy bước ra ngoài trời để đón ánh sáng tự nhiên hoặc sử dụng đèn chiếu sáng mạnh trong nhà để báo hiệu cho não bộ duy trì sự tỉnh táo.

Chợp mắt nhanh: Một giấc ngủ ngắn từ 15 đến 20 phút có thể giúp khôi phục sự tập trung một cách an toàn mà không gây cảm giác lờ đờ, mệt mỏi sau khi thức dậy.