Úc đặt ra những quy định rất chặt chẽ liên quan đến việc người nước ngoài mua bất động sản ở Úc. Tuy nhiên, những người làm việc trong ngành kinh doanh này tại Úc lại cho biết hiện tượng ‘lách’ luật khá phổ biến.
Nhà đầu tư nước ngoài đổ tiền vào bất động sản Úc khiến giá nhà tăng. (Credit: ABC)
Dữ liệu về người mua nhà khá sơ sài, khiến điều tra của chính phủ về đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bất động sản gặp khó khăn.
Ủy ban Kinh tế Bất động sản đã ban hành các điều khoản tham chiếu liên quan đến khách hàng là người nước ngoài, nhằm đáp ứng quan ngại rằng giá bất động sản đang bị đẩy lên cao, vượt khả năng của cư dân địa phương do sự gia tăng của lượng khách mua đến từ nước ngoài sử dụng tiền mặt.
Bill Fuggle, người đứng đầu bộ phận dịch vụ tài chính Công ty Luật toàn cầu Baker MacKenzie, cho biết những quy định của Úc xem ra chặt hơn nhiều so với các nước khác.
"So với Úc, các nước như New Zealand, Mỹ, Canada hay Anh... ít hạn chế [người nước ngoài mua nhà] hơn", ông nói. “Ở Úc, nếu muốn mua bất động sản đã có sẵn, về cơ bản, người mua phải là một cư dân Úc."
Nhà đầu tư nước ngoài chỉ có thể mua bất động sản mới xây. Chính phủ Úc đưa ra quy định này nhằm thúc đẩy xây dựng để gia tăng quỹ nhà.
Tuy nhiên, hiện có ý kiến nghi ngờ rằng, một số đại lý kinh doanh bất động sản đang cố tình ‘lách’ luật.
Ông Bill Bridges thuộc Tập đoàn kinh doanh bất động sản Ballard, đang bán những căn nhà có giá hàng triệu đô-la sẵn có ở ngoại ô phía đông Sydney, nói rằng ông nhận thấy lợi nhuận trong lĩnh vực này đang tăng.
Ông Bridges nói ông luôn hỏi xem cần có những giấy tờ nào thì “câu trả lời chủ yếu ông nhận được là: ‘Vâng, chúng tôi sẽ lưu tâm đến chuyện đó. Điều đó không thành vấn đề’".
Ông Fuggle nói, người mua có thể dễ dàng ‘lách’ các quy định bằng cách nhờ một người Úc mua bất động sản giúp.
"Rất khó để phát hiện điều này, ngay cảnh sát cũng vậy thôi... trong khi hiện tượng trên là tương đối phổ biến", ông nói.
Các ngân hàng Úc cũng đang cung cấp các dịch vụ tạo điều kiện cho công dân nước ngoài ‘lách’ các quy định.
Để thỏa mãn điều kiện cư trú theo diện Visa đầu tư, người nước ngoài phải đầu tư 5 triệu đô-la vào các lĩnh vực đã được chính phủ phê duyệt trong vòng 4 năm. Bất động sản không nằm trong danh mục này.
Tuy nhiên, Ngân hàng Macquarie lại cho nhà đầu tư vay lại 5 triệu đô-la, mà theo ông Fuggle, số tiền này sẽ được đầu tư vào bất động sản một cách hợp pháp.
"Tiền cho vay không được kiểm soát chặt nên nhà đầu tư có thể đầu tư vào bất cứ lĩnh vực nào họ muốn," ông nói.
Năm ngoái, Hội đồng Thẩm định Đầu tư nước ngoài (FIRB) - cơ quan chịu trách nhiệm trong việc đảm bảo các quy định của luật về đầu tư nước ngoài được thực hiện nghiêm túc - đã không nhận thấy đây chính là một vấn đề.
Quy định còn sơ hở
Nhà phân tích ngân hàng Martin North nói, hiện tượng trên cho thấy các quy định vẫn còn sơ hở.
“Tôi không chắc các quy định được tuân thủ thế nào trên thực tế. Tất cả mọi nhà đầu tư đều phải tuân thủ theo một quy trình. Tuy nhiên, hãy tưởng tượng, với 6.000 đơn họ nhận được mỗi năm, bạn có cho rằng họ sẽ xem xét từng trường hợp một?", ông nói.
Chính phủ sẽ điều tra việc tuân thủ các quy định cũng như xem xét các lợi ích kinh tế liên quan đến đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, sẽ rất khó để biết được ai mua gì, mua cho ai và với mục đích gì.
Báo cáo mới đây của Credit Suisse về đầu tư của Trung Quốc ước tính nhà đầu tư đến từ Trung Quốc đang mua hơn 5 tỉ đô-la tài sản ở Úc mỗi năm.
Kết hợp thông tin của FIRB, Bộ Di Trú và Cục Thống kê Úc, báo cáo trên ước tính sẽ có thêm 44 tỉ đô-la đổ vào bất động sản ở Úc trong 6 năm tới.
Số liệu của FIRB có thể đã được công bố từ một năm rưỡi trước, và ông North cho rằng nó yếu ở một chi tiết quan trọng .
"FIRB thường chỉ tính một trường hợp cho cả trăm đơn nguyên mới xây dựng tại một địa điểm. Như vậy, số liệu trên chưa tính đủ số lượng các cá nhân mua bất động sản", ông nói .
Quan ngại do thiếu thông tin
Jim Harrowell, thuộc Hội đồng Doanh nghiệp Úc Trung Quốc, cho biết việc thiếu thông tin đang làm dấy lên nhiều quan ngại.
"Tôi hy vọng ủy ban này [Ủy ban Kinh tế Bất động sản], dù các điều khoản tham chiếu hãy còn chung chung, sẽ thu nhận được dữ liệu chính xác," ông nói.
Cuộc điều tra cũng đánh giá xem liệu việc các nhà đầu tư đổ tiền vào các cổ phiếu mới có thúc đẩy việc xây dựng bất động sản, điều mà theo ông Harrowell là chắc chắn.
Bất kể kết quả của cuộc điều tra thế nào, ông Fuggle nói xu hướng nhà đầu tư Trung Quốc đổ tiền vào Úc sẽ không đổi.
