Bất cứ ai, dù cho rằng khủng hoảng tài chính toàn cầu đã qua hay đang trong thời điểm tồi tệ nhất, đều có thể thấy trong báo cáo mới nhất của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) một bức tranh đáng lo ngại

Báo cáo của OECD cảnh báo tình trạng nghèo khổ đang tăng ở Úc. (Credit: ABC)

Đã hơn 5 năm trôi qua kể từ khi chúng ta chứng kiến sự sụp đổ của Lehman Brothers, đẩy hệ thống tài chính đến bờ vực khủng hoảng, nhưng hậu quả về kinh tế và xã hội của nó xem ra chưa thuyên giảm.

Trong báo cáo mới nhất đánh giá hiện trạng xã hội sau Đại suy thoái, OECD cho hay, tỉ lệ thất nghiệp cao và làm ăn thua lỗ đang khiến tình hình xã hội ở nhiều nước xấu đi.

Hiện trạng tồi tệ này có thể nhận thấy ở khu vực đồng tiền chung châu Âu, vốn chao đảo bởi khủng hoảng nợ công, khiến các quốc gia như Bồ Đào Nha, Ireland, Ý, Hy Lạp và Tây Ban Nha chìm trong mớ hỗn độn về kinh tế và xã hội.

Kinh tế các quốc gia PIIGS - được định danh bằng cách ghép các chữ cái đầu trong tên quốc gia - sụt giảm nghiêm trọng, đe dọa đến sự tồn tại của Khối đồng tiền chung châu Âu.

Tổn thương xã hội được dự báo còn kéo dài do các chính phủ đang cố gắng cân bằng ngân sách bằng việc cắt giảm chi tiêu công mà theo báo cáo, sẽ càng "gia tăng khó khăn với hầu hết các nhóm xã hội dễ bị tổn thương" và có thể "tạo ra vấn đề cho tương lai".

Những điểm đáng chú ý trong nghiên cứu của OECD về triển vọng ảm đạm của châu Âu là:

• Số người gặp khó khăn do thu nhập không đảm bảo các nhu cầu sẽ tiếp tục tăng.

• Số hộ gia đình không có nguồn thu nhập từ việc làm tăng gấp đôi ở ba nước thành viên Khu vực đồng Eurro là Hy Lạp, Ireland và Tây Ban Nha.

• Trên toàn khu vực OECD, trẻ em và thanh thiếu niên bị ảnh hưởng nặng nhất bởi nghèo đói.

Báo cáo cảnh báo rằng, có lẽ điều đáng quan ngại nhất là những vấn đề này còn tiếp tục ảnh hưởng và định hình cuộc sống người dân trong nhiều năm tới.

Tác động này gọi là ‘vết sẹo’, hoặc những tổn thương do việc những người trẻ lâm cảnh thất nghiệp kéo dài, không có việc làm hoặc đối mặt với một cuộc sống nghèo khổ do thu nhập giảm và ít có cơ hội tìm việc.

Triển vọng đối với châu Âu và các nền kinh tế mới nổi ở châu Á là trái ngược với dấu hiệu phục hồi của Hoa Kỳ vốn đang càng ngày càng rộng và bền vững.

OECD lạc quan cho rằng, "triển vọng của nền kinh tế thế giới và khu vực OECD sáng sủa hơn một số thời gian trước đây".

Tuy nhiên, OECD cũng cảnh báo những kỳ vọng quá cao về triển vọng phục hồi."Điều này có thể khiến chúng ta tin rằng tất cả hiện đang tiến triển tốt và rằng, vài năm tới, kinh tế phát triển sẽ cải thiện hết mọi thứ ", báo cáo cảnh báo.

Nghèo khổ ở Úc gia tăng

Liên quan đến Úc, đất nước vượt qua được giai đoạn tồi tệ nhất của khủng hoảng tài chính và duy trì kỷ lục tuyệt vời của việc duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong hơn hai thập kỷ liên tục, OECD lưu ý rằng tình trạng nghèo khổ đang tăng với 14,4% dân số Úc không kiếm đủ sống, so với mức trung bình của OECD là 11,3%.

Số trẻ em nghèo và thanh niên nghèo tăng, dù tỉ lệ này giảm ở những người từ 65 tuổi trở lên.

10% người Úc rằng họ không thể đủ khả năng để mua đủ thức ăn, thấp hơn mức trung bình của OECD là 13,2%.

Báo cáo cũng dự báo rằng, điều kiện sống của gia đình ngày càng thắt chặt đang đặt ra thách thức với sự rộng lượng tại Úc:

• 67% người Úc tặng cho một tổ chức từ thiện trong năm 2012 - cao hơn mức trung bình của OECD là 44%.

• Tuy nhiên, đóng góp cho tổ chức từ thiện của người Úc lại giảm. Thời gian dành cho các hoạt động tình nguyện và giúp đỡ người lạ cũng thấp hơn giữa năm 2007 và năm 2012.

• Tuy nhiên, OECD cho biết, so với phần còn lại của thế giới, người Úc vẫn khoan dung hơn với người nhập cư, người thiểu số, người đồng tính nam và nữ.

Báo cáo của OECD lưu ý rằng thế giới vẫn còn mong manh sau cuộc khủng hoảng bắt đầu từ tháng Chín năm 2008; rất ít hộ gia đình, nhất là ở châu Âu, đã thoát ra được những ảnh hưởng này.

Báo cáo cũng cho rằng, nếu không có nhu cầu của Trung Quốc với các nguồn tài nguyên của Úc cùng các quy định chặt chẽ của hệ thống ngân hàng địa phương, Úc có thể chịu ảnh hưởng nghiêm trọng tương tự như thế.