Đức đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu gia hạn nợ từ phía Hy Lạp. Đơn giản vì, nếu có một thời điểm nào thích hợp nhất để bóp nghẹt chính phủ mới ở Hy Lạp thì đó chính là thời điểm hiện tại.

ảnh minh họa

Một Châu Âu chìm trong những mớ bòng bong rắc rối cách đây một tuần có vẻ như đang được dọn dẹp và mọi thứ đang được đưa vào khuôn khổ với một tốc độ đáng kể. Hai cuộc đàm phán mang ý nghĩa quyết định đến vận mệnh của Châu Âu là hội nghị Minsk bàn về giải pháp cho tình hình Ukraina và đàm phán về vấn đề Hy Lạp diễn ra chỉ cách nhau ít ngày có vẻ như đang đi theo cùng một kịch bản.

Nếu như ở Minsk, sự cương quyết của tổng thống Nga Vladimir Putin đã giải quyết nhanh gọn vấn đề Ukraine, thì ở cuộc đàm phán thứ hai, sự cứng rắn của thủ tướng Đức Angela Merkel đang khiến tình hình Hy Lạp tiến triển nhanh hơn bao giờ hết. Không nhanh sao được, khi mà Đức đã không cho Hy Lạp một cơ hội nào chống đỡ.

Thực vậy, đã không có một cơ hội nào cho tân thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras, một chính trị gia mới 40 tuổi còn non nớt kinh nghiệm có thể đương đầu với một Angela Merkel già dặn, người được coi là thủ lĩnh của toàn bộ EU ở thời điểm hiện tại. Trong vòng vài ngày qua, người ta đã không còn thấy sự hùng hổ mà ông Tsipras đã từng thể hiện ở quốc hội Hy Lạp hồi chủ nhật trước khi ông lớn tiếng kêu gọi tinh thần dân tộc của người Hy Lạp và đòi hỏi Đức phải thanh toán khoản bồi thường từ hồi thế chiến hai.

Đo là khi mà thời hạn cuối cùng để gói cứu trợ chính thức của EU/IMF giúp Hy Lạp tránh khỏi thảm họa cạn sạch tiền chỉ còn chưa đầy một tuần nữa sẽ diễn ra, thì chính phủ mới ở Athens đang ngoan như một chú cún con. Theo đó, thủ tướng Hy Lạp Tsipras đã chính thức yêu cầu gia hạn thêm 6 tháng nữa đối với gói cứu trợ tài chính của EU/IMF, để tránh tình trạng nước này rơi vào tình trạng phải đem toàn bộ khoản tài chính hiện có đem đi trả những khoản nợ khổng lồ đã đến hạn dẫn đến sự rỗng không về ngân sách, đồng nghĩa với một thảm họa thực sự.

Giới phân tích cho rằng đây là một sự hoãn binh từ phía Hy Lạp để tránh giải pháp mà EU đề nghị, đó là EU sẽ cung cấp thêm các khoản vay mới để Hy Lạp thanh toán các khoản nợ đã tới hạn, đồng nghĩa với việc cái thòng lọng mà Liên minh Châu Âu muốn tròng vào cổ Hy Lạp sẽ được thít chặt hơn – một điều mà Athens muốn tránh vì nó luôn đi kèm theo các điều kiện khắc nghiệt về kiểm soát tài chính và cải cách thể chế. Xin gia hạn nợ là điều cần thiết đối với chính phủ mới ở Hy Lạp ở thời điểm hiện tại, khi nó sẽ cho Athens thêm thời gian.

Nhưng, EU mà đứng đầu là Đức đâu phải là những kẻ khờ khạo. Theo tin tức mới nhất, Đức đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu gia hạn nợ từ phía Hy Lạp. Đơn giản vì, nếu có một thời điểm nào thích hợp nhất để bóp nghẹt chính phủ mới ở Hy Lạp thì đó chính là thời điểm hiện tại. Chính phủ mới của Hy Lạp với nòng cốt là đảng cánh tả Syriza vừa mới giành thắng lợi trong cuộc bầu cử gần đây là những kẻ mới chân ướt chân ráo bước vào cuộc chơi, chưa có nhiều kinh nghiệm và ngay lập tức phải đối mặt với một thời hạn cuối cấp bách là thời điểm trả nợ đã ở rất gần.

Việc kiên quyết không nhượng bộ bất cứ yêu cầu gì từ phía Hy Lạp, từ yêu cầu giảm nợ và nới lỏng chính sách thắt lưng buộc bụng cho đến yêu cầu gia hạn nợ, sẽ khiến uy tín của tân chính phủ Hy Lạp giảm sút đáng kể trong mắt người dân Hy Lạp khi cương lĩnh tranh cử của đảng Syriza là những lời hứa hẹn sẽ đưa Hy Lạp ra khỏi tình trạng khó khăn hiện tại. Mất cả sự ủng hộ từ người dân trong nước lẫn những nhà lãnh đạo ở các nước EU, chính phủ của thủ tướng Tsipras đang ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Muốn nhận được sự nhượng bộ từ người nào, cần phải ép người đó nhiều nhất có thể, đủ để anh ta chấp nhận thỏa hiệp và nhượng bộ. Đó là một nguyên tắc cơ bản trong đàm phán mà EU với thủ lĩnh là nước Đức đang tỏ ra am hiểu hơn bất cứ ai. Đẩy chính phủ Hy Lạp vào thế tiến thoái lưỡng nan, mất cả sự ủng hộ từ người dân trong nước lẫn từ phía EU sẽ khiến họ chấp nhận thỏa hiệp hơn bao giờ hết, thủ tướng Tsipras cần một thắng lợi để vực dậy uy tín đang sút giảm của chính phủ trong mắt người dân Hy Lạp, và để đạt được bước tiến đó ông cần thỏa hiệp và nhượng bộ Angela Merkel.

Các chuyên gia cho rằng chính phủ Hy Lạp gần như đang ở trong một tình thế hiểm nghèo đến mức không có đến cả một lối thoát hữu hiệu, ngoại trừ việc thỏa hiệp với EU, thời hạn cuối để thanh toán nợ đã ở rất gần và Hy Lạp chắc chắn là không có đủ tiền để thanh toán khoản nợ ngoại trừ việc chấp nhận khoản vay mới từ phía EU, và dĩ nhiên là EU và Đức chẳng dại gì mà chấp nhận gia hạn nợ cho Hy Lạp.

Thậm chí, giới phân tích đang cho rằng, Hy Lạp đang ở thế yếu nhất so với EU trong nhiều năm trở lại đây và nhiều khả năng sẽ còn phải chấp nhận các điều khoản kiểm soát ngặt nghèo hơn nữa từ phía EU. Đó quả thực là một sự trớ trêu đối với đất nước Hy Lạp, khi mà người dân nước này sở dĩ bầu cho đảng cánh tả Syriza – một đảng ít tên tuổi – chính vì mong muốn cải thiện tình hình cuộc sống khó khăn và đảng này hứa hẹn những sự thay đổi triệt để nhất, và giờ đây họ đang phải đối mặt với một sự ngặt nghèo còn lớn hơn trước.

Sự hung hăng và ngạo mạn sau khi đắc cử của chính phủ mới ở Hy Lạp đã khiến sự cảnh giác và nghi ngờ Hy Lạp từ phía EU tăng lên, trong mắt các nhà lãnh đạo EU thì Hy Lạp giờ đây không khác gì một quả bom nổ chậm mà họ cần để mắt theo dõi kỹ càng hơn bao giờ hết, và càng lại không có chuyện EU chịu nhượng bộ.

Các chuyên gia cho rằng, một sự kết thúc cho vấn đề Hy Lạp đã ở rất gần, với sự thất bại hoàn toàn dành cho nỗ lực thay đổi tình hình khó khăn hiện tại của tân chính phủ ở Athens. Gọng kìm EU vẫn còn đang xiết quá chặt để Hy Lạp có thể cựa quậy muốn thoát ra. Kể cả một cơ hội thoát ra khỏi EU đối với Hy Lạp ở thời điểm hiện tại cũng gần như là không thể.

Đất nước Nam Âu này sẽ đối mặt với một hậu quả kinh tế còn khủng khiếp hơn nhiều nếu như tách ra khỏi khu vực đồng tiền chung một cách đơn phương, đó là vỡ nợ, ngân sách cạn kiệt và hệ thống kinh tế sụp đổ do sự đổ vỡ của hệ thống tài chính khi toàn quốc phải bắt đầu sử dụng một đồng nội tệ lại từ đầu sau khi không tiếp tục sử dụng đồng Euro nữa.