Tân Hoa Xã chạy tít: “Lệnh cấm lãng phí hạ nhiệt cơn sốt bánh trung thu”.Doanh số ở Wuchuan, vùng sản xuất bánh trung thu chủ lực của tỉnh, chỉ đang đạt 50 % so với mức bán được năm ngoái, theo Hiệp hội các nhà sản xuất bánh trung thu Wuchuan.

Quảng Đông nổi tiếng về món bánh này. Những năm trước, khoảng một nửa trong tổng số bánh bán trên toàn TQ và một lượng lớn bánh xuất khẩu đều từ “lò” Quảng Đông. Wuchuan được Liên đoàn kỹ nghệ-thương mại toàn TQ gọi là “thủ phủ bánh trung thu” hồi năm 2012. Khu này bán được số bánh trị giá hơn 1,5 tỷ Nhân dân tệ (243,9 triệu USD) trong mùa trung thu 2013, đạt doanh thu hơn 100 triệu NDT.

Nhưng lệnh cấm dùng công quỹ mua bánh để biếu “quan trên” và “người lớn” của Ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương (CCDI, thuộc đảng Cộng sản TQ) khiến loại bánh trước đây để trẻ em vui đón Chị Hằng trở nên “ế ẩm”, trong khi chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Trung thu.

Sản xuất bánh trung thu là “trụ cột” của nền kinh tế thành phố Wuchuan, với hơn 200 công ty và sử dụng 20.000 nhân công, theo Zheng Rikang, chủ nhiệm Hiệp hội các nhà sản xuất bánh trung thu Wuchuan.

“Nhưng năm nay, bánh trung thu không bán được sau khi trung ương cấm dùng công quỹ mua chúng”, Zheng nói và cho biết thêm: nhiều công ty phải giảm sản lượng hơn 50 %, một số xí nghiệp phải tạm đóng cửa vì mức bán èo uột.

Liang Weixing, chủ tịch công ty Fuhai Mooncake, cho biết doanh số bán “rớt mạnh” dù ông đã treo giá khuyến mãi hơn 70 %: “Những năm trước, nhiều khách hàng xếp hàng dài chờ mua bánh, nhưng năm nay chẳng ai đến đặt và mua bánh”.

Chen Wenxian, một giám đốc ở Quảng Châu, nói với báo China Daily: công ty ông không mua bánh để biếu các cán bộ chính quyền và khách hàng trong năm nay. Ông nói: “Công ty tôi trước đây thường mua rất nhiều bánh làm quà dịp tết trung thu. Bánh là thành phần quan trọng để duy trì quan hệ làm ăn”.

Trong bối cảnh ế ẩm này, chủ tịch ủy ban nhân dân thành phố Wuchuan là Quan Kewen kêu gọi các nhà sản xuất đẩy mánh xuất khẩu bánh trung thu, để giúp giải quyết tình trạng bánh ế.

Tết Trung thu cũng như nhiều lễ khác, là dip để người ta đưa hối lộ ở Trung Quốc

Theo Cục kiểm dịch Quảng Đông, các công ty trong tỉnh đã xuất khẩu gần 1.300 tấn bánh trung thu trị giá 10 triệu USD, tăng nhẹ so với năm ngoái. Số bánh này xuất đến 19 nước, trong đó Bắc Mỹ chiếm một nửa số hàng vì ở đó có nhiều người gốc Hoa.

Theo Nhân dân nhật báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản TQ ngày 4.9, bánh trung thu trở lại với cội nguồn là món để gia đình đoàn thụ ngắm trăng và thưởng thức bánh ngon, thôi là “quà sang” để các “công bộc” tặng qua tặng lại.

Tân Hoa Xã dẫn lời Li Zhen: một chủ tiệm bánh ở siêu thị nọ tại Bắc Kinh: “Năm nay một hộp bánh trung thu có giá thấp, nhắm vào người mua là dân thường, còn bánh “giá trên trời” cơ bản đã biến mất”

Li nói với các cách quảng bá như “mua hai, giá chỉ một”, một hộp bánh có giá 70 NDT (11,4 USD). Ngược lại, “bánh sang” được trình bày sang trọng và đôi khi có “nhân” là những sản phẩm có giá trị để “đút lót” trong quá   khứ có thể có giá hàng ngàn NDT.

Nhân dân nhật báo nêu thẳng: tết trung thu, cũng như bao kỳ lễ khác, đều là dịp để đưa-nhận hối lộ. Đến năm ngoái thì CCDI siết chặt khâu giám sát các quy định kéo giảm tham nhũng. Việc dùng công quỹ mua quà, tổ chức tiệc tùng hoặc du hí nước ngoài đều bị xem là lãng phí xa hoa và đều bị cấm.

Đến mùa trung thu, bánh trung thu lại có tên trong danh mục cấm dùng công quỹ để mua làm quà. CCDI còn mở chuyên mục trên trang web của họ, để vạch trần những cơ quan, đơn vị, cá nhân vi phạm quy định này.

Cuộc truy quét khiến giá bánh “rớt”, hộp đựng bánh cũng giảm mức cầu kỳ. Gao Houji, tổng giám đốc một công ty sản xuất bánh trung thu ở Côn Minh (tỉnh Vân Nam, tây nam TQ) nói: “Năm nay chúng tôi dùng các chất tái sinh làm hộp đựng bánh, không thiết kế hộp bánh sang trọng nữa”.

Ông cũng nói doanh số hộp bánh của công ty hiện bị giảm 1/3 so với năm ngoái, còn bánh bán lẻ tăng 1/3.

Nhà văn hóa Feng Jicai từng trả lời phỏng vấn của trang web CCDI hồi tháng 8: “Nước ta nên thôi gắn kết bánh trung thu với sự lãng phí và tham nhũng, để nhấn mạnh đó là một phần các giá trị văn hóa truyền thống. Thay thế một truyền thống tuyệt vời để thỏa mãn những lý do vật chất sẽ có hậu quả là đạo đức xã hội suy đồi. Một miếng bánh thiu đồng nghĩa sự mất mát của toàn lễ hội”.

Feng gợi ý tận dụng dịp tết trung thu thành một cơ hội đặc biệt để ngăn chặn những hành vi sai phạm của các công chức.

Trong khi đó, lãnh đạo CCDI Vương Kỳ Sơn nói chiến dịch chống tham nhũng có thể kéo dài ít nhất 5 năm nữa, theo China Daily ngày 5.9.

Chủ tịch TQ Tập Cận Bình đã hứa “đập ruồi đả hổ” để bài trừ nạn tham nhũng nghiêm trọng. Nhiều cán bộ công chức và “sếp to” các ngành dầu khí, xe con và chăm sóc y tế đã bị bắt, bị truy tố.

Chiến dịch cũng làm giảm doanh số bán các sãn phẩm hạng sang như rượu, bánh trung thu vốn là những món quà phổ biến để “bôi trơn” quan hệ doanh nghiệp-chính quyền. Ông Vương nói tuyền thống tặng bánh trung thu đã tạo ra cơ hội đưa-nhận hối lộ, theo China Daily.