Wall Street Journal ngày 29/10 dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Ukraine có thể đình chỉ chiến dịch tập kích các nhà máy lọc dầu Nga đến sau bầu cử giữa kỳ tại Mỹ hoặc lâu hơn. Quyết định được đưa ra sau nhiều tuần Tổng thống Donald Trump gây áp lực, làm lung lay niềm tin của Kiev với sự ủng hộ từ Washington.

Theo các nguồn tin, động thái bắt đầu từ tuần trước, giữa lúc quan hệ Mỹ - Ukraine rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng sau khi ông Trump nói cần thay thế Tổng thống Volodymyr Zelensky.

Khói bốc lên sau khi một nhà máy lọc dầu ở Moskva, Nga bị tập kích ngày 20/9. Ảnh: Reuters

Hai quan chức quốc phòng am hiểu vấn đề nói rằng các đơn vị Ukraine chuyên phụ trách tấn công tầm xa hồi giữa tháng 10 được lệnh "dừng nhắm vào nhà máy lọc dầu Nga, ngay sau khi các nhiệm vụ hiện tại hoàn tất".

Một nguồn tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Evgeniy Khmara đã báo cáo với Tổng thống Zelensky rằng quân đội Ukraine nên dừng các chiến dịch như vậy do tình hình ngoại giao đang trở nên nhạy cảm. Ông Zelensky đồng ý với đề xuất, song nhấn mạnh quân đội vẫn có quyền tự quyết nếu muốn nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga.

Mỹ, Nga và Ukraine chưa bình luận về thông tin.

Hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu ở Moskva, Nga sau vụ tập kích ngày 16/6. Ảnh: Reuters

Tổng thống Zelensky hôm 27/10 cho biết quân đội Ukraine "đã cố gắng thận trọng hơn một chút, song chưa nhận lệnh cấm tập kích nhà máy lọc dầu Nga". Các đơn vị máy bay không người lái (UAV) Ukraine vẫn nhắm vào những mục tiêu khác tại nước láng giềng.

Tổng thống Trump gần đây gây sức ép buộc Ukraine dừng tấn công hạ tầng dầu khí Nga, đổ lỗi cho Kiev về tình trạng giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao. Ông cũng nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga và cho phép nhập khẩu mặt hàng này vào Mỹ.

Hai quan chức Mỹ cho biết trong cuộc gặp với ông Zelensky tại Na Uy ngày 20/10, đặc phái viên Jared Kushner nhắc lại yêu cầu của Tổng thống Trump về chấm dứt các cuộc tập kích hạ tầng lọc dầu Nga.

Một quan chức mô tả cuộc đối thoại này "rất gay gắt". Ông Kushner nói rằng phái đoàn Mỹ đã dành "rất nhiều thời gian, công sức và nhiên liệu để làm trung gian hòa giải với Nga", nhấn mạnh đình chỉ tấn công các nhà máy lọc dầu trong 30 ngày là cách để Ukraine "thể hiện lòng biết ơn". 

Cũng trong ngày 20/10, Ukraine tấn công trạm bơm trên đường ống Druzhba tại tỉnh Tambov. Đây là vụ tập kích nhằm vào hạ tầng dầu khí Nga gần nhất tính tới thời điểm hiện tại.

Ukraine nhắm vào các nhà máy lọc dầu Nga nhằm làm giảm nguồn thu từ dầu mỏ của đối phương, vốn được cho là giúp đảm bảo kinh phí cho chiến dịch của Moskva. Ukraine lo ngại dừng tấn công sẽ tạo điều kiện để Nga kéo dài hoạt động quân sự.

Tổng thống Zelensky những tuần qua nói với người đồng cấp Trump rằng Ukraine cần có sự trao đổi nếu phải dừng tập kích hạ tầng dầu khí Nga. Một trong những đề xuất của ông Zelensky là thỏa thuận ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của nhau, trong đó Nga sẽ ngừng nhắm vào các nhà máy điện Ukraine.

Ngoài ra, ông Zelensky đề nghị chuyển thêm tên lửa phòng không Patriot để bảo vệ lưới điện và được dùng hệ thống Internet vệ tinh Starlink để UAV Ukraine có thể phá hủy bệ phóng tên lửa Nga. Tuy nhiên, không phương án nào trong số này đạt tiến triển.