Nhật Bản và Ấn Độ sẽ cùng nỗ lực hướng tới một thỏa thuận hợp tác năng lượng nguyên tử giữa hai bên trong hội nghị thượng đỉnh Nhật - Ấn sắp diễn ra.

ảnh minh họa

Thỏa thuận này vừa là nỗ lực xuất khẩu công nghệ điện tử và các ưu thế khác của đất nước mặt trời mọc nhằm vực dậy nền kinh tế, mặt khác tăng cường quan hệ song phương với Ấn Độ - quốc gia vừa tạm bớt căng thẳng với Trung Quốc trong vấn đề biên giới cũng như khẳng định quan điểm việc Trung Quốc tuyên bố chủ quyền trên khu vực Biển Đông là hoàn toàn vô lý.

Hãng thông tấn AP đưa tin, trong chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh từ ngày 27-29/5 tới, Thủ tướng hai nước sẽ bàn đến một thỏa thuận hợp tác năng lượng nguyên tử song phương. Đây vốn không phải lĩnh vực truyền thống trong quan hệ hai chiều giữa hai quốc gia, bởi Tokyo vẫn e dè với các cuộc thử nghiệm hạt nhân trước đây của Ấn Độ cũng như vướng mắc từ thảm họa hạt nhân hồi tháng 3/2011 ở nhà máy Fukushima ở Nhật Bản.

Tuy nhiên, tình hình kinh tế - chính trị biến động đã buộc hai bên gạt bỏ những mối quan ngại cũ để cùng tiến tới hợp tác sâu rộng hơn. Dù cuộc đàm phán mới chỉ đang trong “giai đoạn sơ khai”, nhưng ông Singh tin rằng sẽ có những chuyển biến tích cực vào cuối năm nay.

Theo Kyodo News, hôm thứ bảy (25/5), Thủ tướng Singh đã phát biểu với báo giới rằng ông hy vọng hợp tác như trên với Nhật sẽ được tăng cường trong thời gian tới. Trong khi đó, ông Shinzo Abe cũng bày tỏ mong muốn thúc đẩy xuất công nghệ nguyên tử của Nhật trong nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu, đặc biệt sang những thị trường mới nổi ở Châu Á và Trung Đông, né căng thẳng chính trị đang bao trùm lên cả thương mại Nhật-Trung trong thời gian qua.

Đầu tháng Năm này, Nhật Bản và Ấn Độ ký kết một loạt thỏa thuận về hợp tác kinh tế và đầu tư; trong đó có những dự án trị giá hàng tỷ USD thành lập hành lang công nghiệp giữa New Dehli và Mumbai, và hành lang công nghiệp giữa Chennai và Bangalore tại Ấn Độ. Ngoài ra, chính quyền hai bên cũng hy vọng, bên cạnh kinh tế, có thể mau chóng thắt chặt cả mối quan hệ về quân sự.

Nhật Bản, bên cạnh Nga, là một trong hai cái tên lớn Ấn Độ đang có mối quan hệ khá tốt và các bên thường xuyên diễn ra các hội nghị thượng đỉnh hàng năm cũng như trao đổi bên lề từ nhiều năm nay. Đặc biệt khi Nhật Bản là nguồn cung vốn ODA không nhỏ. Mặc dù giá trị xuất khẩu năm 2012 từ Nhật Bản sang Ấn Độ giảm 5% xuống còn 8,25 tỷ USD, chỉ bằng 1/3 so với giá trị hàng xuất sang Trung Quốc, song theo chiều ngược lại, giá trị nhập khẩu lại tăng 4,5% lên 5,7 tỷ USD. Trong khi ấy, Ấn Độ đang “nuôi” kế hoạch cải thiện cơ sở hạ tầng thông qua gói chi 1 nghìn tỷ USD trong giai đoạn 2012-2017, và dĩ nhiên nước này không thể bỏ qua vai trò ngày càng lớn của Nhật Bản - quốc gia đóng góp 35 tỷ USD ODA trong giai đoạn 2003-2012 cho Ấn Độ. Không chỉ trong lĩnh vực hạt nhân mà Ấn Độ cũng đang hy vọng sẽ tiếp cận được với công nghệ đường sắt cao tốc mà vẫn đảm bảo an toàn trong điều kiện động đất thường xuyên diễn ra của người Nhật.

Nhằm tạo điều kiện cho dòng vốn đầu tư từ bên ngoài vào, chính quyền Thủ tướng Singh cho hay sẽ lập ra một ủy ban chuyên trách về đầu tư nhằm tháo gỡ mọi rào cản khiến dòng vốn chảy vào Ấn Độ một cách “ngượng ngập”.

Không chỉ về phương diện kinh tế, đợt hành quân tiến sâu vào lãnh thổ Ấn Độ gần đây của quân đội Trung Quốc cũng buộc New Delhi buộc phải có quyết sách mới. Một mặt mềm dẻo hòa hoãn trong vụ xâm phạm trái phép cũng như tuyên bố đầy tính ngoại giao rằng sẽ không cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc trong đầu tư vào châu Phi, mặt khác đẩy nhanh quan hệ với Nhật Bản nhằm cản bước sự trỗi dậy đáng ngại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Bản thân cũng đang có xung đột về chủ quyền với Trung Quốc, Nhật Bản nhanh chóng có thái độ tích cực đối với “tín hiệu” từ đối tác. Mới đây, Tokyo đã lên tiếng kêu gọi hai bên cần tăng cường các cuộc tập trận chung, đảm bảo “dân chủ hàng hải” trong khu vực và trên thế giới. Nói về sự cần thiết của mối quan hệ Nhật-Ấn, Phó Thủ tướng Nhật Bản Taro Aso khẳng định: “Những gì xảy ra ở Tây Thái Bình Dương sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của Ấn Độ. Những gì xảy ra trong khu vực Ấn Độ Dương cũng ảnh hưởng đến lợi ích của Nhật Bản.”

Tờ The Times of India ngày 26/5 cho biết, cũng trong chuyến thăm trên, Ấn Độ dự kiến sẽ mua hai thủy phi cơ US-2 - nổi tiếng trong hoạt động “tìm kiếm cứu nạn” và là loại máy bay duy nhất có thể hoạt động cả ở những vùng biển động mạnh - của Nhật Bản. Nếu hợp đồng trên được ký kết, đây sẽ là lần đầu tiên máy bay US-2 đầu tiên của tập đoàn ShinMaywa Industries, Ltd. thuộc Nhật Bản được xuất khẩu. Tuy nhiên, US-2 có thể được chuyển đổi thành “máy bay dân dụng” để “lách” lệnh cấm xuất khẩu các hệ thống thiết bị quân sự đối với Nhật Bản kể từ sau Thế chiến thứ hai.

Authors: My Anh - Tổng Hợp từ Internet