Lần đầu tiên sau khi thông tin Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng không HQ-9 của Trung Quốc, Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen đã lên tiếng trấn an các thành viên.
Hệ thống phòng không FD-2000 (phiên bản xuất khẩu của HQ-9)
Hôm 11/10, ông Anders Fogh Rasmussen đã có cuộc trả lời phỏng vấn đài Tiếng nói nước Nga, ông Anders Fogh Rasmussen tỏ ra không hề lo lắng về vấn đề Trung Quốc bán các hệ thống tên lửa phòng không HQ-9 cho Thổ Nhĩ Kỳ và viễn cảnh Ankara bắt tay Bắc Kinh, hợp tác chế tạo hệ thống tên lửa phòng không này.
Ông Rasmussen cho biết, những tuyên bố vừa qua chưa phải là quyết định cuối cùng của các nhà lãnh đạo cao cấp nhất Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đây mới chỉ dừng lại ở cấp độ thỏa thuận chứ không phải là hợp đồng chính thức.
Tổng thư ký NATO khẳng định, kết cấu của NATO nhấn mạnh đến khả năng bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng, giữa các lực lượng quân đội các nước với nhau và giữa các loại vũ khí, trang bị trong một chỉnh thể đồng nhất, không dễ để một hệ thống khác loại có thể hoạt động bình thường trong khuôn khổ này.
Trước đó, hôm 26/9 Thổ Nhĩ Kỳ đã thông báo chọn hệ thống phòng thủ tên lửa FD-2000 (phiên bản xuất khẩu của tổ hợp tên lửa HQ-9) của Trung Quốc làm hệ thống phòng không mới của nước này, bỏ qua các hệ thống phòng không cùng chức năng và ngang tầm của Nga, Mỹ và Châu Âu.
Theo nhiều chuyên gia nhận định, tuyên bố lần này của Tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen mang nhiều ý nghĩa trấn an các thành viên hơn là thực tế bởi trước đó, nhiều quan chức của NATO và Mỹ đã cảm thấy bất an và phản đối quyết liệt thương vụ này của Thổ Nhĩ Kỳ.
“NATO có đủ khả năng kỹ thuật để cô lập kiến trúc hệ thống phòng không/phòng thủ của Thổ Nhĩ Kỳ, tước quyền hội nhập những thông tin có liên quan của Ankara”, một trong số quan chức NATO nói.
Còn chuyên gia về Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đang sống ở London cho biết, Ankara có thể tạo ra một “hệ thống độc lập”, tuy nhiên nó sẽ là “vô ích”. Khoảng một nửa số tiền để xây dựng hệ thống phòng không của Thổ Nhĩ Kỳ là kinh phí của NATO và chúng là một phần của liên minh phòng không trên mặt đất.
Để chống lại các mối đe dọa bằng tên lửa, Thổ Nhĩ Kỳ rất cần những thông tin từ các hệ thống vệ tinh và trên mặt đất để phát hiện tên lửa đạn đạo, bao gồm cả radar của NATO, mà năm ngoái đã được bố trí ở Kuresike (đông nam đất nước này).
Trong khi đó, Nhà Trắng đã đưa ra phản ứng đối với quyết định của Ankara: “Chúng tôi bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về các cuộc thảo luận hợp đồng giữa chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ với một công ty đang bị Mỹ trừng phạt về một hệ thống tên lửa phòng thủ, vốn không tương thích với các hệ thống của NATO và khả năng phòng thủ chung”, phát ngôn viên của Bộ ngoại giao Mỹ cho biết.
Xem ra Mỹ vẫn chưa để yên cho Thổ Nhĩ Kỳ bằng việc dừng lại ở mức độ phản ứng và “các cuộc thảo luận về vấn đề này của chúng tôi sẽ còn tiếp tục”, vị phát ngôn này nói.
