Chiến đấu cơ Su-24 của Nga bị Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi ở biên giới Syria. Ảnh: AP

Trong thông báo ngày 14/12, Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc: “Mặc dù bộ Quốc phòng hai nước (Mỹ và Nga) đã ký kết bản ghi nhớ về an toàn hàng không quân sự trên không phận Syria nhưng Mỹ, quốc gia chịu trách nhiệm cho hành động của các quốc gia trong liên minh chống IS, không thể đảm bảo đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ tuân thủ các quy định”.

Theo RT, thỏa thuận đảm bảo an toàn hàng không giữa Mỹ và Nga trên bầu trời Syria được ký ngày 20/10, 3 tuần sau khi Nga bắt đầu dội bom khủng bố ở Syria. Nội dung của bản ghi nhớ yêu cầu hai duy trì các kênh liên lạc 24/7 nhằm ngăn các sự cố đáng tiếc có thể xảy ra giữa chiến đấu cơ của hai bên khi cùng thực hiện chiến dịch không kích ở Syria.

Cũng theo nội dung của bản ghi nhớ, Mỹ có trách nhiệm thúc ép các đồng minh tuân thủ thỏa thuận mà Washington và Moscow đã ký kết.

Phía Nga nhấn mạnh, Moscow sẵn sàng hợp tác mang tính xây dựng với Washington nhưng việc hợp tác “cần dựa trên nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau”. Nga sẵn sàng hợp tác với Mỹ trong các lĩnh vực mà hai nước cùng chú trọng. Tuy nhiên, lợi ích riêng của Nga cần được đảm bảo, bao gồm việc tăng cường an ninh nội địa và quốc tế, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh.

Phía Nga cũng cáo buộc Mỹ không cho thấy sự sẵn sàng hợp tác toàn diện trong cuộc chiến chống lại IS ngay cả khi máy bay chở khách của Nga bị tấn công khủng bố hôm 31/10 ở bán đảo Sinai, Ai Cập làm 224 người thiệt mạng.

Ngày 24/11, Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố hai chiến đấu cơ F-16 tuần tra dọc biên giới nước này đã bắn rơi một máy bay chưa rõ quốc tịch vì nó vi phạm không phận. Các thông tin tiếp theo cho thấy máy bay bị bắn rơi là Su-24 của Nga, đang thực hiện nhiệm vụ không kích khủng bố. Phía Nga khẳng định chiếc Su-24 hoạt động trong không phận Syria.

Trong tuyên bố chính thức đầu tiên, Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi hành động của Thổ Nhĩ Kỳ là “đâm sau lưng Nga” đồng thời công khai cáo buộc Ankara bơm tiền và hỗ trợ IS. Trong khi đó, NATO đã kêu gọi cuộc họp bất thường lúc 23h ngày 24/11 theo giờ Việt Nam để bàn thảo về vụ việc.

Trước khi Nga phát động chiến dịch dội bom IS ở Syria, quan hệ Ankara – Moscow được đánh giá khá tốt. Mọi chuyện xấu đi kể từ cuối tháng 9 và tiếp tục tụt dốc sau khi máy bay Nga bị bắn rơi. Nó gây tác động nghiêm trọng tới cả hai quốc gia, đặc biệt về kinh tế.