Theo báo Wall Street Journal, những đối tượng bị kiện là các ngân hàng lớn như Bank of America, Goldman Sachs, Citigroup, JPMorganChase, Deutsche Bank, HSBC, Barclays, Nomura, Société Générale, Merrill Lynch, The Royal Bank of Scotland... FHFA cho rằng các ngân hàng và tổ chức tài chính lớn này đã vi phạm luật chứng khoán liên bang và luật chung trong việc bán các chứng khoán đảm bảo bằng tài sản thế chấp.
Trụ sở Ngân hàng JPMorganChase tại New York. Đây là một trong 17 ngân hàng bị Chính phủ Mỹ kiện
Các ngân hàng này bị cho là đã gộp các khoản thế chấp và bán cho các nhà đầu tư, trong đó có cả các công ty bảo đảm thế chấp Fannie Mae và Freddie Mac trong vụ bong bóng bất động sản, tạo nên cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Fannie Mae và Freddie Mac thua lỗ tổng cộng hơn 30 tỉ USD vì những khoản cho vay dưới chuẩn và Chính phủ Mỹ phải tung tiền giải cứu. Do vậy, những người đóng thuế Mỹ đã phải chi hơn 140 tỉ USD để giữ cho hai công ty này sống sót.
Tháng 7-2011, FHFA cũng đã kiện đòi UBS AG bồi thường 900 triệu USD, và UBS khẳng định sẽ chống lại đến cùng mọi cáo buộc tại tòa. Dựa trên tài liệu điều tra được, FHFA cáo buộc các khoản cho vay từ các ngân hàng này là đã “mang tính chất mạo hiểm hơn so với mô tả trong các tài liệu tiếp thị và kinh doanh cung cấp cho các công ty”.
Các ngân hàng lớn đang tìm cách thương lượng với cơ quan tư pháp của tất cả 50 bang Mỹ để giải quyết hậu quả của việc lạm dụng thế chấp, và tìm cách để tự vệ trước những vụ kiện tụng tương lai. Tuy nhiên, hành động của FHFA có thể khiến những nỗ lực này khó thực hiện.
Các ngân hàng Mỹ đến nay đã bị các bộ trưởng tư pháp của 50 bang kiện vì các vụ tịch thu nhà thế chấp không theo quy trình pháp lý. Tờ New York Times cho biết các ngân hàng bị đòi bồi thường khoảng 20 tỉ USD thiệt hại. Bank of America bị AIG kiện hồi tháng 8-2011 và đòi bồi thường 10 tỉ USD thiệt hại vì đã thông tin sai chất lượng cổ phiếu mà ngân hàng này bán. Chính phủ Mỹ cũng kiện ngân hàng lớn nhất của Đức là Deutsche Bank vì liên quan tới việc bán các chứng khoán có đảm bảo thế chấp trị giá hàng tỉ USD.
Bank of America là ngân hàng bị kiện và đòi bồi thường nhiều nhất với 57,5 tỉ USD, kế đó là JPMorganChase với 33 tỉ USD, The Royal Bank of Scotland với 30,4 tỉ USD.
Theo đơn kiện, các chứng khoán lẽ ra không nên được giao dịch do không đáp ứng các tiêu chuẩn của nhà đầu tư. Các bị đơn đã cung cấp thông tin sai, gây hiểu nhầm và “thổi phồng quá mức khả năng chi trả tiền đã vay của người vay cũng như giá trị của các tài sản ký quỹ”.
FHFA đã đâm đơn kiện trước khi hạn định ba năm kết thúc đối với các vụ kiện tụng này. Tờ Wall Street Journal cho biết năm ngân hàng lớn nhất được yêu cầu chi ra khoản tiền 17 tỉ USD nếu muốn giải quyết vụ việc này êm thấm.
Trần Đạt(Theo TuoiTre)
