DroneSec, công ty phân tích thông tin tình báo có trụ sở tại Mỹ, ngày 16/8 cho biết ít nhất 10 cơ sở tại Nga có hạ tầng phóng máy bay không người lái (UAV) mới được xây dựng hoặc mở rộng, dựa trên ảnh vệ tinh thương mại chụp gần đây. 7 địa điểm trong số này đã được sử dụng cho các đòn tập kích nhằm vào Ukraine.

Một số cơ sở chuyển đổi từ căn cứ quân sự và sân bay dân sự sẵn có, số khác được xây dựng ở những khu vực hẻo lánh. Tổng cộng 59 bệ phóng dạng ray xuất hiện ở những địa điểm nói trên, trong đó 20 bệ đủ dài để phóng các loại UAV tự sát Geran đời mới. Theo Telegraph, một số nơi có thể tập kết hơn 1.000 phi cơ cùng lúc.

Căn cứ Tsymbulova, tỉnh Oryol trong ảnh vệ tinh công bố ngày 24/4. Ảnh: Business Insider

Ảnh vệ tinh công bố ngày 24/4 cho thấy 4 bệ phóng tại căn cứ Tsymbulova ở tỉnh Oryol, trong đó hai bệ dài khoảng 85 m. Hoạt động xây dựng tại đây bắt đầu từ cuối năm 2025.

Các ảnh chụp gần đây cho thấy căn cứ Tsymbulova đã có tới 16 bệ phóng cùng hàng chục UAV và hạ tầng bổ sung. Nhiều nhà kho và công trình đã được xây dựng, cho phép Nga tập kết lượng lớn UAV trước khi phóng.

"Những bệ phóng dài có thể liên quan đến biến thể Geran-4 và Geran-5 đời mới của Nga, cũng có khả năng chúng sẽ cho phép triển khai UAV hạng nặng với tầm bay ngắn hơn", biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.

Căn cứ Tsymbulova, tỉnh Oryol trong ảnh vệ tinh công bố ngày 16/8. Ảnh: Telegraph

Newdick cho biết UAV hạng nặng sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho Nga, sau khi họ tối ưu hóa hiệu quả của dòng Geran-2. "Các UAV với sức công phá lớn, tầm bay ngắn hơn sẽ giảm bớt nhu cầu sử dụng tên lửa đắt đỏ để tấn công những mục tiêu ngoài khả năng của Geran-2", chuyên gia Mỹ cho hay.

Geran-4 và Geran-5 sử dụng động cơ phản lực, bay nhanh và có khả năng sống sót tốt hơn Geran-2, cũng như mang được đầu đạn lớn hơn nhiều. Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) ước tính mỗi chiếc Geran-5 dài khoảng 6 m, sải cánh 5,5 m, mang theo đầu đạn 90 kg với tầm bay lên tới 1.000 km.

UAV dùng động cơ phản lực không bay xa như mẫu Geran-2, vốn đủ sức đánh trúng mục tiêu cách 1.900-2.500 km, nhưng có thể xâm nhập khu vực mục tiêu dễ dàng hơn do hoạt động ngoài tầm với của lưới phòng không tầm thấp và drone đánh chặn Ukraine.

Nga mở rộng hạ tầng bãi phóng cùng lúc tăng sản lượng UAV, sau khi cải tiến Geran-2 và thiết lập dây chuyển sản xuất uy mô lớn. Theo ước tính của War Zone, mỗi tháng Nga có thể chế tạo hàng nghìn chiếc Geran-2 và tổ hợp công nghiệp Alabuga có thể vượt sản lượng 50.000 chiếc mỗi năm trong năm nay.

"Mở rộng năng lực sản xuất biến UAV Geran từ vũ khí có vai trò hạn chế thành yếu tố chủ chốt trong các chiến dịch tập kích tầm xa nhằm vào Ukraine. Chúng được sử dụng với quy mô tương đối trong giai đoạn 2022-2023, nhưng Nga sau đó triển khai hàng trăm chiếc mỗi lần và dự kiến đủ sức phóng hơn 1.000 chiếc trong 24 tiếng vào năm nay", Newdick nhận định.

Khả năng chế tạo số lượng lớn UAV cho phép Nga duy trì các đợt tấn công liên tục, buộc Ukraine tiêu tốn nguồn tên lửa phòng không khan hiếm để đối phó những mục tiêu có chi phí thấp hơn nhiều. 

Theo Newdick, UAV Geran cũng đóng vai trò thiết yếu với Nga khi nước này chưa thể sản xuất các vũ khí tấn công tầm xa truyền thống với quy mô tương đương, đặc biệt là sau nhiều năm bị phương Tây cấm vận.

"Mạng lưới bãi phóng được mở rộng cũng thay đổi vùng tập kích tiềm năng của UAV Nga. Phi cơ phóng từ một số cơ sở nằm gần biên giới phía tây nước Nga có thể vươn tới một phần lãnh thổ Ba Lan và các nước vùng Baltic, vốn là khu vực chiến lược và dễ bị tổn thương ở sườn đông NATO", chuyên gia Mỹ cảnh báo. 

Những cơ sở phóng UAV tại Nga không phải căn cứ bí mật hay bất khả xâm phạm. Ukraine biết rõ vị trí của nhiều trận địa trong số này và từng tấn công chúng. "Tuy nhiên, ngăn chặn UAV Nga cất cánh vẫn là thách thức lớn. Ngoài ra, bệ di động gắn trên xe bán tải cũng giúp binh sĩ Nga áp dụng chiến thuật phóng rồi chạy để tránh bị tấn công", Newdick nói.