Santo Tomás, thủ phủ tỉnh Chumbivilcas thuộc vùng núi Andes (Peru), nằm ở độ cao 3.600 m so với hơn 10.000 dân sinh sống. Cộng đồng người bản địa Korilazos chủ yếu sử dụng tiếng Quechua.

Thị trấn chỉ có ba cảnh sát. Tòa án gần nhất cách 12 giờ lái xe. Dân địa phương hiếm có thời gian hay tiền bạc theo đuổi các phiên tòa. Do đó, họ chọn giải quyết bất đồng bằng nắm đấm.

Từ ngày 24 đến 26/12 hằng năm, người dân Santo Tomás tổ chức lễ hội Takanakuy, nghĩa là "đấm nhau" để xóa bỏ các mâu thuẫn trong năm. Mọi cuộc giao đấu luôn mở đầu và khép lại bằng một cái ôm.

Người dân Peru đánh nhau để giải quyết mâu thuẫn trong lễ hội "Takanakuy" ngày 25/12/2011. Ảnh: REUTERS/Enrique Castro-Mendivil

Trong lễ hội, mọi người uống rượu, diễu hành, mặc trang phục truyền thống, đeo mặt nạ và nhảy múa theo điệu Huaylia. Cộng đồng coi lễ hội Takanakuy như hệ thống tư pháp thay thế. Các võ sĩ giải quyết tranh chấp đất đai, gia đình hoặc tình cảm trên võ đài vòng tròn, giữa tiếng hò reo cổ vũ của đám đông.

Lực lượng tư pháp cơ sở Ronderos và các trọng tài cầm roi bao quanh võ đài, sẵn sàng can thiệp. Trọng tài cho phép đấm, đá nhưng nghiêm cấm cắn, kéo tóc, bám chặt hay tấn công đối thủ đã ngã. Trận đấu khép lại khi một bên chảy máu, ngã xuống hoặc mất khả năng tự vệ.

Một người đàn ông ở thị trấn Santo Tomás chảy máu khi đánh nhau, buộc trận đấu dừng lại. Ảnh: VICE

Nguồn gốc lễ hội chưa rõ ràng. Nhiều ý kiến cho nguyên nhân xuất phát từ nghi lễ bản địa hoặc các cuộc đụng độ thực dân Tây Ban Nha thế kỷ 16.

Võ sĩ Victor chia sẻ việc giao đấu mang lại cảm giác thỏa mãn, đồng thời chứng minh bản thân đủ sức bảo vệ gia đình trước những bất công.

Vào ngày hội, ranh giới địa vị xã hội hoàn toàn biến mất. Cấp trên đấu với nhân viên, thương gia giao thủ cùng người phục vụ. Khác với tòa án, Takanakuy không có người chiến thắng hay phán xét đúng sai. Mỗi cá nhân tự do coi kết quả mang ý nghĩa chiến thắng, giải tỏa tâm lý hoặc màn trả thù.

Nữ giới ở thị trấn Santo Tomás (Peru) cũng mặc trang phục truyền thống thêu tay để đánh nhau. Ảnh: VICE

Gần đây, ngày càng nhiều phụ nữ bước lên sàn đấu bất chấp một số ý kiến phản đối. Anh Jero, cư dân địa phương, khẳng định cộng đồng dần chấp nhận quyền tham gia thi đấu của nữ giới.

Hai người phụ nữ tên Yani và Vicentina minh chứng cho sự thay đổi này. Sau cái bắt tay, họ tung hàng loạt cú đấm, đá trên đài đấu. Khi Vicentina bỏ cuộc, trọng tài lập tức nhảy vào can thiệp. Trận đấu khép lại bằng một cái ôm, đánh dấu mâu thuẫn tan biến, sẵn sàng cho một khởi đầu năm mới tươi sáng.