Các chuyên gia thất vọng vì ngân sách liên bang không chú trọng vào vấn đề nhà ở giá rẻ

11:00' 21-05-2018

Các tổ chức hỗ trợ nhà ở và các chuyên gia trong ngành địa ốc đã kịch liệt chỉ trích chính phủ liên bang Úc, vì Bản Dự thảo Ngân sách liên bang 2018-19 mà chính phủ vừa mới công bố đã không cung cấp mảnh ghép còn thiếu trong thị trường địa ốc hiện nay. Mảnh ghép này được hiểu là việc thúc đẩy nguồn cung nhà ở có giá hợp lý đối với những người dân Úc có thu nhập thấp và trung bình.

Photo: Alex Ellinghausen

Theo Hiệp hội Nhà ở Liên bang tại bang NSW, mặc dù những người có thu nhập thấp là những người thắng lợi trong bản dự thảo ngân sách kể trên, nhờ vào việc chính phủ giảm thuế thu nhập đối với nhóm người này, song họ sẽ được hưởng thêm lợi ích nếu chính phủ bổ sung thêm những căn nhà có giá hợp lý trên thị trường.

Giám đốc điều hành Hiệp hội Nhà ở Liên bang tại bang NSW, bà Wendy Hayhurst, cho biết “Nếu bạn là một người có thu nhập thấp thì bạn sẽ cảm thấy biết ơn chính phủ, vì bạn có thể tiết kiệm được thêm một chút thu nhập từ chính sách giảm thuế. Nhưng nếu bạn nhìn vào khoảng cách giữa thị trường nhà cho thuê và số lượng nhà cho thuê có giá hợp lý thì bạn sẽ thấy một sự chênh lệch lớn”.

Theo tính toán của Hiệp hội Nhà ở Liên bang tại bang NSW, thu nhập khả dụng của một người có mức lương tối thiểu và đang thuê nhà ở khu vực nội ô Sydney sẽ tăng lên gần bốn lần, nếu như họ được thuê nhà với mức giá thấp hơn mức giá trung bình trên thị trường nhà cho thuê hiện nay, thay cho việc giảm thuế thu nhập.

Một báo cáo về khả năng thuê nhà của tổ chức từ thiện Anglicare mới đây cũng cho thấy, chưa đến 1% nhà cho thuê ở hai thành phố lớn của Úc là Sydney và Melbourne có mức giá cho thuê hợp lý đối với những người đang hưởng trợ cấp xã hội hoặc những người đơn thân có thu nhập ở mức tối thiểu.

Trước đây, các chuyên gia từng hy vọng rằng chính phủ sẽ trợ cấp cho lĩnh vực địa ốc để thu hẹp khoảng cách trên. Thế nhưng, chính phủ đã không trợ cấp bổ sung cho lĩnh vực này, mà thay vào đó chính phủ sẽ phát hành trái phiếu nhà ở giá rẻ, nhằm cung cấp thêm nhà ở công cộng có giá hợp lý và có thể dùng làm nơi ở dài hạn.

Nhiều người lo ngại rằng, quyết định vừa nêu của chính phủ sẽ chỉ có ít hiệu quả trong việc khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực địa ốc. Bà Hayhurst nói “Việc phát hành trái phiếu nhà ở giá rẻ là một ý kiến hay, nhưng nếu không có bất cứ nguồn trợ cấp nào để lấp đầy khoảng cách tài chính trên thị trường nhà cho thuê ở Úc, thì tôi nghĩ chúng ta sẽ phải chật vật để huy động vốn đầu tư”.

Theo bà Hayhurst, nếu chỉ một phần trong số 140 tỷ đô la mà chính phủ bị tổn thất từ việc giảm thuế thu nhập được chuyển sang cho Chương trình Nhà cho thuê Giá rẻ Quốc gia để khiến thị trường địa ốc hấp dẫn các nhà đầu tư nhiều hơn, thì điều đó có thể sẽ tạo nên một sự khác biệt rất lớn.

Cũng theo chuyên gia này, chính phủ nên giảm bớt số tiền đầu tư cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và giảm ùn tắc giao thông để chuyển sang tăng nguồn cung nhà ở, vì nếu xây thêm nhiều nhà ở giá rẻ ở nơi người dân đi làm thì điều này sẽ giúp giảm áp lực trong hệ thống cơ sở hạ tầng và giao thông công cộng.

Bà Hayhurst nói thêm rằng, bà rất thất vọng vì chính phủ đã không thực hiện những thay đổi đối với các chính sách chiết khấu lợi nhuận trên vốn đầu tư và khấu trừ bù lỗ, mặc dù điều này sẽ giúp những căn nhà thuộc về các nhà đầu tư chuyển sang cho những người mua nhà lần đầu, và sẽ giúp chính phủ có thêm doanh thu để trợ cấp xây thêm nhà ở giá rẻ.

Trong khi đó, Phó Giám đốc của Trung tâm Nghiên cứu Tương lai Thành phố thuộc Đại học New South Wales, Phó giáo sư Hal Pawson, cho rằng “rõ ràng” là việc chính phủ thành lập Liên đoàn Đầu tư Tài chính và Nhà ở Quốc gia – đơn vị quản lý việc phát hành trái phiếu nhà ở – sẽ không đem lại hiệu quả.

“Tôi nghĩ chính phủ nhận thức rõ rằng việc phát hành trái phiếu nhà ở giá rẻ là không hợp lý và hoàn toàn vô nghĩa. Nếu chính phủ không trợ cấp bổ sung thì thị trường địa ốc sẽ không có thêm mảnh ghép còn thiếu, và mọi chuyện sẽ chẳng đi đến đâu”, ông Pawson nhận định.

Ông Pawson cũng nghi ngờ rằng, nếu chính phủ tạo ra một cơ chế trái phiếu, thì điều này sẽ giúp các tiểu bang ở Úc có thêm doanh thu, nhờ vào Thỏa thuận Nhà ở và Người vô gia cư đã được thông báo hồi năm ngoái.

“Chính phủ luôn nói rằng các tiểu bang phải đề ra mục tiêu cụ thể về nhà ở giá rẻ, cam kết sử dụng quyền hạn của mình để cung cấp thêm nhà ở giá rẻ, và cam kết chuyển giao nhà ở công cộng cho các tổ chức hỗ trợ nhà ở. Song, thật đáng thất vọng, vì theo chúng tôi được biết, không có bất cứ cam kết nào trong số đó được thực hiện trong thời gian qua”, ông Pawson phát biểu.

Hong Dao - Viet Times Australia (Published by Adpro Media P/L)