CEO Nvidia Jensen Huang nhiều lần nói rằng muốn qua đời ngay tại bàn làm việc. Ông cũng thường xuyên kể về vai trò không thể thiếu của mình trong việc đặt nền móng cho Nvidia - công ty giá trị thứ hai thế giới. Tuy nhiên, giờ đây, Nvidia có thể sớm phải tìm cách vận hành khi thiếu vị CEO đã lãnh đạo công ty này suốt 33 năm.

Bê bối ngoại tình của Huang với Alice Huang - nữ doanh nhân bị nghi là đặc tình của Trung Quốc có thể khiến ông mất chức CEO. Thông báo về cuộc điều tra của HĐQT Nvidia và lá thư xin lỗi của Huang hôm 8/11 đã gây ra cú sốc lớn trong ngành. Hãng chip Mỹ đứng trước khả năng mất người đã giúp đặt nền tảng cho năng lực tính toán phục vụ AI - công nghệ mang tính cách mạng đang thay đổi kinh tế toàn cầu.

Cuộc điều tra chỉ mới bắt đầu. Tương lai của Huang tại đây vẫn là một ẩn số. Triển vọng của Nvidia cũng vậy.

Theo giới truyền thông Mỹ, quan chức nước này nghi ngờ Alice Huang - cựu lãnh đạo hãng công nghệ Megaspeed (Singapore) cung cấp thông tin tình báo cho Trung Quốc và hỗ trợ đưa trái phép chip Nvidia vào nước này, vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu. Tối 9/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang xem xét sự việc này.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc bác bỏ cáo buộc cử điệp viên giăng lưới tình với CEO Nvidia. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói thông tin về "chiến dịch tình báo nhằm vào CEO Nvidia" là vô căn cứ, gọi đây là nỗ lực bôi nhọ Bắc Kinh.

Nhà đầu tư hiện lo ngại về tương lai của Nvidia và khả năng Huang rời công ty. Cổ phiếu Nvidia đã giảm 4,2% phiên 9/11. "Việc mất Huang sẽ gây ra nhiều bất ổn, nếu xét đến ảnh hưởng của ông với chiến lược, văn hóa của Nvidia và quan hệ của công ty với các tập đoàn công nghệ lớn. Nếu điều đó xảy ra, cổ phiếu của hãng chip Mỹ sẽ chịu áp lực lớn hơn", Ken Mahoney - CEO Mahoney Asset Management nhận định trên CNN.

Jensen là Nvidia

"Công ty này được xây dựng theo cách để tôi biết phải điều hành ra sao. Thế nên miễn là tôi còn điều hành công ty, đó là điều quan trọng nhất", Huang cho biết trên Bloomberg hơn 3 năm trước. Kể từ đó, hình ảnh của ông và Nvidia ngày càng trở nên khó tách rời. Nhu cầu mua chip AI tăng vọt giúp vốn hóa của hãng hiện lên gần 4.300 tỷ USD, chỉ hai năm sau khi vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Huang đồng sáng lập công ty năm 1993 và làm CEO kể từ đó. Ông cho biết khi phác thảo kế hoạch khởi nghiệp, các đồng sáng lập giao ông điều hành công ty và đảm nhận những phần việc họ không am hiểu.

Huang thích kể về những lần ông cứu công ty khỏi bờ vực phá sản. Câu chuyện được nhắc lại nhiều đến mức "công ty chúng ta chỉ còn 30 ngày nữa là phải đóng cửa" từng trở thành phương châm của Nvidia, xuất hiện ngay đầu các bài thuyết trình.

Các lãnh đạo Nvidia mô tả Huang là người khắt khe, thường xuyên bực bội và hay mắng nhân viên trước mặt người khác. Dù vậy, ông cũng có khiếu hài hước. Nhìn chung, nhân viên Nvidia khá trung thành với Huang.

Huang tự hào vì trụ lại ở vị trí lãnh đạo lâu hơn các CEO khác, và thường trêu rằng đến khi con cái họ lên điều hành công ty, ông vẫn sẽ lãnh đạo Nvidia. Ông từng nói chưa bao giờ tin vào việc lập kế hoạch kế nhiệm.

Jensen Huang được chào đón khi tham gia một triển lãm tại Bắc Kinh tháng 7/2025. Ảnh: Reuters

Hình ảnh mà Huang xây dựng cũng khiến nhiều người tin rằng ông có thể nhìn trước tương lai. Nổi bật nhất là việc ông dự đoán đúng từ rất sớm rằng bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia trở thành nền tảng cho AI. Đó là vào năm 2013, một thập kỷ trước khi ChatGPT xuất hiện.

Dù thành công của Nvidia đến từ vận may, trí tuệ khác biệt của Huang hay cả hai, rõ ràng công ty thành công là nhờ ông. Cuộc điều tra vì thế "làm dấy lên tranh luận về vai trò lãnh đạo tại một trong những công ty quan trọng nhất nước Mỹ, cũng là kiến trúc sư trưởng cho lĩnh vực AI của nước này", Stacy Rasgon - nhà phân tích tại Bernstein Research cho biết hôm 9/11.

Rủi ro bị kiện

HĐQT Nvidia cho biết hiện chưa có lý do để họ tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật của công ty đã bị xâm phạm. Huang cũng cam kết tiếp tục lãnh đạo công ty.

Dù vậy, họ "có nghĩa vụ điều tra vụ việc thật kỹ lưỡng" và sẽ phải miễn nhiệm Huang nếu phát hiện ông chia sẻ thông tin nội bộ, Kathy Harrigan - Giáo sư về lãnh đạo doanh nghiệp tại Trường Kinh doanh Columbia nhận định.

Dù Huang và Nvidia có thể chưa công khai kế hoạch kế nhiệm, "một HĐQT có năng lực phải chuẩn bị ít nhất hai ứng viên, hoặc đã hình dung rõ họ muốn tuyển người như thế nào từ bên ngoài nếu cần", Harrigan nói.

HĐQT Nvidia vẫn đang ở thế khó. Họ có nghĩa vụ điều tra toàn diện vụ việc, nhưng nếu phát hiện bằng chứng cho thấy công ty chịu thiệt hại, nguy cơ Nvidia bị cổ đông kiện có thể tăng lên, Ann Lipton - Giáo sư tại Trường Luật thuộc Đại học Colorado cảnh báo.

Cổ đông có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại do giá cổ phiếu giảm, nếu chứng minh được Huang hoặc công ty cố ý đưa ra thông tin sai lệch và những rủi ro đi kèm. Politico cho biết, một đơn kiện như vậy đã được nộp lên tòa án tại California.

Hoạt động kinh doanh khó đảo lộn

Dù vậy, Mahoney nhấn mạnh không doanh nghiệp nào phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân, kể cả khi có người lãnh đạo đặc biệt như Huang. Về dài hạn, Nvidia có thể mất một lợi thế cạnh tranh, nhưng nhu cầu đối với chip của hãng không bốc hơi ngay nếu Huang bị miễn nhiệm.

Tương tự, Apple sau khi không còn Steve Jobs, Nvidia vẫn có thể tiếp tục hoạt động khi thiếu Huang. "Nvidia giống Apple ở chỗ lợi thế cạnh tranh của họ đến từ nhiều yếu tố, chứ không phải một cá nhân. Câu hỏi lớn hơn là liệu người kế nhiệm có thể duy trì tầm nhìn chiến lược và khả năng dự đoán như Huang hay không, và người đó sẽ phải làm thế nào nếu tình hình trở nên khó khăn", Mahoney nói.

Các nhà phân tích khác cũng cho rằng dù trong ngắn hạn, cuộc điều tra gây bất ổn cho Nvidia và doanh nghiệp trong ngành, vụ việc khó có thể đảo lộn hoàn toàn hoạt động kinh doanh của công ty.

Doanh nghiệp lớn mua chip và phần mềm của Nvidia để huấn luyện AI và phục vụ các trung tâm dữ liệu khó có khả năng "cắt giảm mạnh chi tiêu trong bối cảnh chưa rõ ai sẽ giữ vị trí CEO Nvidia", Brian Colello - nhà phân tích cổ phiếu cấp cao tại Morningstar cho biết.

Tuy nhiên, Huang lại đã đóng vai trò chủ chốt trong việc huy động vốn để xây dựng hạ tầng AI. Nói cách khác, ông giúp các công ty khác có đủ tiền mua chip của Nvidia. Vì thế, "chi phí cho các khoản đầu tư trong tương lai có thể tăng nếu Huang không thể đứng ra thu xếp những thương vụ như vậy", Colello kết luận.