Khu định cư dân sự Villas Las Estrellas nằm tại căn cứ Frei của Chile trên đảo King George (Nam cực). Nơi đây tiếp nhận tối đa 100 cư dân gồm nhà nghiên cứu, nhân viên quân sự và gia đình của họ. Cộng đồng hẻo lánh này có đầy đủ tiện ích cơ bản như nhà ở, trường học, thư viện, bưu điện, ngân hàng và siêu thị.

Chính quyền áp đặt quy định y tế nghiêm ngặt đối với mọi cá nhân có ý định cư trú dài hạn. Toàn bộ cư dân, bao gồm trẻ em, phải phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa trước khi đặt chân tới hòn đảo.

Khu định cư dân sự Villas Las Estrellas, trên đảo King George (Nam Cực) có khoảng 100 cư dân sinh sống. Ảnh: Peter Wan

Quy định này xuất phát từ điều kiện y tế hạn chế tại Nam cực. Bệnh viện gần nhất cách mũi cực bắc hòn đảo khoảng 1.000 km. Viêm ruột thừa thường khởi phát đột ngột, tiến triển xấu trong vài giờ và đòi hỏi bác sĩ ngoại khoa can thiệp khẩn cấp để tránh nguy cơ vỡ, gây nhiễm trùng phúc mạc dẫn tới tử vong.

Cơ sở nghiên cứu tại đây duy trì đội ngũ y tế, nhưng không đảm bảo lúc nào cũng có bác sĩ ngoại khoa túc trực, đặc biệt trong mùa đông.

Bài viết trên trang Chương trình Nam cực của Australia cho biết các trạm nghiên cứu thường chỉ bố trí một bác sĩ suốt mùa đông, trong khi việc vận chuyển bệnh nhân khẩn cấp là điều bất khả thi. Phụ nữ cũng được cơ quan quản lý khuyến cáo không mang thai trong thời gian lưu trú tại đây. 

Villas Las Estrellas có môi trường sống khắc nghiệt. Nhiệt độ trung bình hàng năm ở mức -2,3 độ C. Vào mùa đông, nhiệt độ có thể xuống -73 độ C. Lực lượng chức năng yêu cầu mọi người dân trú ẩn trong nhà để tránh chết cóng. "Nhiều tuần liền trong mùa đông, chúng tôi không bước chân ra khỏi cửa", ông Sergio Cubillos, chỉ huy căn cứ không quân địa phương, nói.

Do thời tiết khắc nghiệt, phần lớn cư dân chỉ chuyển tới hòn đảo vào mùa hè khi nhiệt độ chạm mức 2 độ C. Tại đây, chính quyền cấm cư dân nuôi chó để ngăn mầm bệnh lây truyền cho hệ động vật hoang dã bản địa.

Dù có những hạn chế khắt khe, khu định cư vẫn thu hút khách du lịch tới ngắm chim cánh cụt, đi xe trượt tuyết, chiêm ngưỡng cực quang và sông băng.

Khu định cư dân sự Villas Las Estrellas có đầy đủ tiện ích bao gồm nhà ở, trường học, thư viện, phòng khám, bưu điện, ngân hàng và siêu thị. Ảnh: Yadvinder Malhi

Sự cố y tế định hình luật lệ

Lịch sử Nam cực từng ghi nhận một ca phẫu thuật ruột thừa sinh tử, trở thành tiền đề cho các quy định y tế khắt khe tại đây. Tháng 4/1961, bác sĩ Leonid Rogozov công tác tại trạm Novolazarevskaya tự chẩn đoán mắc viêm ruột thừa. Bão tuyết dữ dội cắt đứt mọi hy vọng gọi máy bay cứu hộ.

Là nhân viên y tế duy nhất, ông Rogozov tự phẫu thuật cắt ruột thừa cho chính mình vào đêm 30/4. Hai trợ lý hỗ trợ ông dùng thuốc gây tê cục bộ và một chiếc gương.

"Tôi liên tục ngẩng đầu lên nhìn vào gương, có những lúc rạch dao hoàn toàn bằng cảm giác và phải chống chọi với những cơn chóng mặt rã rời trong suốt thời gian phẫu thuật", bác sĩ Rogozov từng cho biết.

Ca mổ kết thúc thành công vào nửa đêm. Bác sĩ Rogozov phát hiện một vết thủng 2x2 cm ở gốc ruột thừa. Ông tự bơm kháng sinh, khâu kín vết thương và hồi phục sau hai tuần.

Sự kiện này là hồi chuông cảnh báo, trực tiếp thúc đẩy giới chức ban hành yêu cầu cắt ruột thừa bắt buộc đối với mọi nhân sự nhận nhiệm vụ dài hạn tại Nam cực.