Bộ Nội vụ Italy ngày 31/7 ra lệnh đóng cửa biên giới đường biển và đường hàng không với Tây Ban Nha, cũng như đình chỉ cơ chế tự do đi lại trong khối Schengen giữa hai nước.

Khối Schengen cho phép người dân đi lại tự do mà không cần hộ chiếu giữa 29 quốc gia châu Âu, nhưng các nước thành viên vẫn có quyền tạm thời tái áp đặt kiểm soát biên giới vì vấn đề an ninh hoặc trật tự công cộng.

Người di cư vượt qua hàng rào dây thép gai khi tìm cách vượt biên từ Morocco sang Ceuta ngày 31/7. Ảnh: AP

Đề xuất này vốn được Thủ tướng Itlay Giorgia Meloni cùng các Phó thủ tướng Antonio Tajani và Matteo Salvini đưa ra từ tối 30/7, sau khi chứng kiến tình trạng hàng chục nghìn người di cư đổ về Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi.

Italy không có chung đường biên giới đất liền với Tây Ban Nha, nhưng biện pháp hạn chế trên vẫn ảnh hưởng đến những người di chuyển bằng máy bay hoặc tàu thuyền giữa hai nước.

Bộ Nội vụ Italy cũng ra thông báo rằng họ thống nhất với Pháp về việc tăng cường kiểm soát dọc biên giới đất liền giữa hai nước, nhằm ngăn chặn người di cư không có giấy tờ hợp lệ vượt biên.

Hiệp ước Schengen được ký lần đầu năm 1985, cho phép người dân các nước tham gia ký kết tự do đi lại qua biên giới, mà không phải thực hiện các thủ tục kiểm soát nhập cảnh hoặc kiểm tra hộ chiếu. Đây được coi là thỏa thuận có ý nghĩa thiết yếu với sự đi lại của người dân, cũng như hoạt động thương mại tại hầu khắp Liên minh châu Âu (EU).

Tuy nhiên, thỏa thuận tự do đi lại này thường trở thành vấn đề gây tranh cãi mỗi khi xảy ra khủng hoảng nhập cư hoặc các vụ khủng bố ở châu Âu. Một số nước thuộc khối Schengen thường có xu hướng tái áp đặt biện pháp kiểm soát biên giới khi xảy ra khủng hoảng, dù Ủy ban châu Âu mô tả đây là "lựa chọn cuối cùng và chỉ được sử dụng nếu các biện pháp khác không hiệu quả trong việc giảm thiểu một mối đe dọa nghiêm trọng".

Vị trí Morocco, Tây Ban Nha và thành phố Ceuta. Đồ họa: Guardian

Chính quyền Ceuta ước tính làn sóng di cư ồ ạt đổ về đây lên tới hơn 60.000 người. Ceuta, ngăn cách với Morocco bằng hàng rào biên giới cao 10 mét, nhưng người di cư từ Morocco có thể bơi trên biển, vòng qua hàng rào này để đặt chân lên bãi biển Tarajal thuộc Ceuta.

Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho biết khoảng 48.300 người di cư đã quay trở lại Morocco tính đến 18h (23h giờ Hà Nội) ngày 31/7. Đại diện chính phủ Tây Ban Nha tại Ceuta cho biết 57 thi thể đã được tìm thấy ở phía biên giới Tây Ban Nha và có thể có thêm nạn nhân thiệt mạng ở phía Morocco. Nguồn tin cho biết một số người bị đuối nước, trong khi những người khác bị đè ép khi cố trèo qua đê chắn sóng nâng đỡ hàng rào biên giới.