Rắc rối của bà Priscilla Slack, 84 tuổi, sống tại Florida, xuất hiện sau khi người chồng qua đời năm 2024. Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ (SSA) ghi nhận sai lệch, khai tử cả hai vợ chồng trên hệ thống dữ liệu toàn quốc.

Sự cố này khiến mọi hoạt động của bà Slack bị đình trệ. Ngân hàng khóa tài khoản và hủy thẻ tín dụng của bà. Hệ thống bầu cử gạch tên cử tri, đồng thời SSA dừng chi trả toàn bộ các khoản trợ cấp hàng tháng.

Ban đầu, bà Slack cho rằng đây chỉ là sự cố kỹ thuật. Theo quy trình của SSA, công dân gặp lỗi khai tử nhầm cần mang giấy tờ tùy thân đến văn phòng địa phương để xác minh. Sau đó, cơ quan này sẽ cấp văn bản đính chính gửi đến ngân hàng và các cơ sở y tế nhằm khôi phục danh tính.

Tuy nhiên, rắc rối vẫn tiếp diễn. Mới đây, Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) gửi văn bản cáo buộc bà Slack nộp tờ khai thuế bằng mã số an sinh xã hội của một người đã khuất. Việc này khiến các thủ tục hành chính của bà bị kẹt giữa IRS và SSA.

"Làm sao tôi làm việc nổi khi các cơ quan không thể đối thoại cùng nhau", bà Slack phát biểu trên đài WFLA.

Sau hơn hai năm, cơ quan chức năng vẫn chưa giải quyết xong sự việc. Cụ bà 84 tuổi cho biết phải sống bằng khoản tiết kiệm do toàn bộ quyền lợi an sinh xã hội vẫn bị đóng băng.

Bà Priscilla Slack, 84 tuổi, ở Florida, Mỹ. Ảnh: WFLA News Channel 8

Bà Slack không phải là trường hợp duy nhất. Cô Madeline-Michelle Carthen ở bang Missouri cho biết đã trải qua nhiều năm đi đòi lại "quyền tồn tại pháp lý" kể từ tháng 11/2006.

Tên của cô Carthen vô tình bị đưa vào "Tệp người chết" (cơ sở dữ liệu những người đã chết, có mã số an sinh xã hội). Cô bị IRS, các ngân hàng và Cơ quan Bảo hiểm Y tế Medicare đồng loạt xóa bỏ sự tồn tại trên hệ thống.

Sự tắc trách này khiến cuộc sống của cô Carthen gặp nhiều khó khăn. Cô phải bỏ dở chương trình đại học do trường từ chối cấp hỗ trợ tài chính, không thể đi làm chính thức vì không có mã số thuế và bị ngân hàng bác đơn vay thế chấp mua nhà.

Năm 2021, Cơ quan An sinh Xã hội (SSA) sửa sai bằng cách cấp cho cô một mã số an sinh xã hội mới và cô cũng đã đổi tên hợp pháp (từ Madeline-Michelle Coburn sang Madeline-Michelle Carthen), hệ thống vẫn tự động liên kết số mới với số cũ đã bị khai tử. Mỗi khi nhà tuyển dụng hoặc ngân hàng kiểm tra chéo, hệ thống vẫn tiếp tục báo lỗi.

Carthen hiện vẫn phải sống cảnh không ổn định, đi lại giữa Missouri và Tennessee. Cô từng chia sẻ rằng bản thân có thể xin được việc nhưng không thể giữ được việc lâu dài, bởi các bộ phận nhân sự (HR) cuối cùng đều không thể xử lý bảng lương cho một "người đã chết" trên hệ thống. Việc mua nhà, trả góp hay xin các khoản vay tín dụng vẫn hoàn toàn vô vọng.

Vấn đề này còn ảnh hưởng đến người con trai 29 tuổi của cô, khi anh không thể nộp đơn xin trợ cấp sinh viên liên bang vì thiếu chữ ký xác minh mã số hợp lệ từ mẹ.

Năm 2019, Carthen từng đệ đơn kiện chính phủ và các cơ quan liên quan nhưng bị tòa bác bỏ với lý do chính phủ có "quyền miễn trừ tự chủ" (sovereign immunity). Từ đó đến nay, chưa có thêm một phán quyết pháp lý nào có lợi cho cô, và cũng chưa có một cơ chế đặc biệt nào được ban hành để giải quyết triệt để lỗi kỹ thuật này.

Báo cáo kiểm toán của SSA chỉ ra tình trạng khai tử nhầm thường bắt nguồn từ lỗi nhập liệu thủ công của nhân viên, chẳng hạn như gõ sai mã số an sinh xã hội. Thông tin sai lệch cũng có thể xuất phát từ báo cáo thiếu chính xác của người thân, tổ chức tài chính hoặc các cơ quan chính quyền.