Hàng chục nghìn tủ lạnh hỏng chất đống tại Anh do công ty tái chế giải thể

Công ty tái chế Unimetals đệ đơn giải thể từ cuối năm ngoái, bỏ lại khoảng trống thu gom cùng hàng chục nghìn tủ lạnh, tủ đông tại thành phố Newport.

Ông Lee Young, cư dân tại Cardiff, Wales (Vương quốc Anh) xoay xở bỏ chiếc tủ lạnh bị hỏng suốt hai tháng qua. "Tôi đã mang đến trung tâm tái chế vào tháng 7, nhưng họ không nhận", ông nói.

Chiếc tủ hỏng vẫn nằm lại trong vườn nhà. Ông không rõ khi nào dịch vụ thu gom của chính quyền địa phương hoạt động trở lại.

Cư dân tại thành phố Newport, xứ Wales, cũng gặp tình trạng tương tự. Ông Michael Enea, một nhà hoạt động xã hội, thường xuyên gặp tình trạng người dân vứt bỏ tủ lạnh, tủ đông trên đường phố.

Việc thu gom, xử lý chất thải này bị nghẽn nhiều tháng nay, khi công ty tái chế Unimetals đệ đơn giải thể vài tuần trước Giáng Sinh năm ngoái. Họ có 650 nhân viên cùng hàng chục cơ sở tại London, Halesowen, Staffordshire..., chiếm 30% thị phần tái chế tủ lạnh cả nước.

Tủ lạnh bị bỏ bên đường tại thành phố Newport, xứ Wales. Ảnh: Michael Enea

Unimetals được thành lập năm 2023, hoạt động trong lĩnh vực tái chế kim loại, đặc biệt khoáng sản quan trọng và cần thiết cho quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch. Việc mua lại các cơ sở tái chế của Sims Metal (Australia) tại Anh khiến họ gặp khó khăn về tài chính, trước sức ép thị trường. Đầu năm 2025, nguồn cung phế liệu và thép dư thừa cao hơn nhu cầu, khiến giá thành đầu ra của họ giảm. Sims đã cho phép hoãn khoản thanh toán cuối cùng, nhưng Unimetals vẫn không thể huy động đủ tiền và nộp đơn giải thể, thanh lý tài sản.

Việc một doanh nghiệp tái chế lớn giải thể đã để lại khoảng trống thu gom, cùng hàng chục nghìn tủ lạnh và tủ đông tại các bến cảng ở Newport.

Hiệp hội Chính quyền Địa phương (LGA) cho biết Anh thiếu hụt năng lực xử lý, tái chế các thiết bị làm lạnh trên diện rộng. Trước tình trạng này, khoảng một phần tư các hội đồng địa phương xứ Wales tạm dừng dịch vụ thu gom tủ lạnh, tủ đông từ hộ gia đình, do các bãi tập kết rác thải không còn chỗ chứa.

Hàng chục nghìn tủ lạnh hỏng bên cảng thành phố Newport, tháng 8. Nguồn: Ảnh cắt từ video của Wales Online

Để giải quyết "cuộc khủng hoảng tủ lạnh hỏng", hội đồng địa phương hạt Oxfordshire kêu gọi chính phủ tái vận hành nhà máy tái chế ở Newport. Trong khi đó, công ty Associated British Ports (APB) - đơn vị tiếp quản vận hành cơ sở này - đang thảo luận với các bên thứ ba về tương lai cũng như số vật liệu tái chế hiện có.

Trong thời gian chờ đợi, người phát ngôn của APB cho biết, số tủ lạnh, tủ đông hỏng đang được quản lý "một cách có trách nhiệm, và sẽ được chuyển đến một cơ sở tái chế chuyên dụng khác vào thời điểm thích hợp".

Tiến sĩ David Santillo, nhà khoa học nghiên cứu tại tổ chức Greenpeace, cảnh báo nguy cơ một số tủ lạnh và tủ đông hỏng vẫn chứa "những loại hóa chất độc hại nhất", chẳng hạn hydrofluorocarbon (HFC). Đây là chất được sử dụng trong hệ thống điều hòa không khí, máy làm lạnh công nghiệp và tủ lạnh, cũng là loại khí làm nóng hành tinh gấp hàng nghìn lần CO2.

Ông Santillo cho biết một số loại hóa chất trong thiết bị làm lạnh cũ có thể gây ra "tác động sâu rộng hơn" đối với môi trường. Ông thêm rằng việc để các thiết bị này ở bên ngoài trong thời gian dài có nguy cơ sinh ra "khói độc" nếu xảy ra hỏa hoạn. Chuyên gia từ Greenpeace kêu gọi chính phủ Anh nâng cao năng lực tái chế các thiết bị này, thêm rằng việc tái chế tủ lạnh và tủ đông là vấn đề mang tầm quốc gia.

Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn (Defra) cho biết họ thấu hiểu những thách thức mà các chính quyền địa phương đang đối mặt, đồng thời đang nỗ lực tìm hướng xử lý vấn đề thiếu hụt năng lực xử lý rác thải. Cơ quan chức năng hiện cho phép lưu trữ thiết bị làm lạnh và tủ đông hỏng tại các địa điểm tạm thời, đáp ứng được một số điều kiện môi trường nhất định.