Theo Tiến sĩ tâm lý học Mark Travers (Mỹ) những thói quen giúp đạt thành tựu dài hạn thường không tạo cảm giác hứng khởi ngay lập tức.

Chịu đựng sự nhàm chán

Năm 2007, tạp chí Journal of Personality and Social Psychology đăng tải các nghiên cứu của nhà tâm lý học nổi tiếng Angela Duckworth giới thiệu khái niệm "grit" (lòng kiên trì) - sự bền bỉ theo đuổi các mục tiêu dài hạn.

Công trình nghiên cứu đã khảo sát sinh viên các trường thuộc Ivy League, học viên Học viện Quân sự West Point và thí sinh cuộc thi đánh vần quốc gia tại Mỹ. Kết quả cho thấy lòng kiên trì dự báo thành tích chính xác hơn chỉ số IQ hay tài năng. Những người đạt thành tựu ít bỏ cuộc hơn khi công việc không còn mang lại sự hứng thú.

Nhận định này phù hợp với các nghiên cứu về khả năng đối mặt với trạng thái căng thẳng, thất vọng hoặc nhàm chán mà không tìm cách né tránh.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Mind, Brain, and Education năm 2022 cho biết, để đạt trình độ chuyên môn trong bất kỳ lĩnh vực nào, con người phải trải qua thời gian dài làm việc lặp đi lặp lại. Những sinh viên có khả năng vượt qua các giai đoạn này thường đạt kết quả học tập tốt hơn, dù năng lực ban đầu tương đương với nhóm dễ bỏ cuộc.

Những người làm việc hiệu quả xây dựng được ngưỡng chịu đựng cao để tiếp tục khi công việc trở nên tẻ nhạt. Họ là nhà văn hoàn thành bản thảo sau nhiều tháng chỉnh sửa, nhà nghiên cứu theo đuổi một câu hỏi trong nhiều năm, hoặc kỹ sư âm thầm sửa các dòng mã.

Ảnh minh họa: Shutterstock

Chọn con đường khó hơn

Tiến sĩ Mark Travers cho biết, việc chọn con đường khó là khả năng từ chối các phần thưởng trước mắt để đổi lấy kết quả lớn trong tương lai.

Khái niệm này từng được chứng minh qua thí nghiệm "kẹo dẻo" của nhà tâm lý học Walter Mischel tại Đại học Stanford cuối thập niên 1960. Trẻ em tham gia thí nghiệm được lựa chọn ăn ngay một viên kẹo hoặc chờ một thời gian ngắn để nhận hai viên. Các đánh giá sau đó cho thấy những đứa trẻ biết chờ đợi đạt kết quả tốt hơn về học tập và kỹ năng xã hội khi trưởng thành.

Năm 2019, tạp chí PLOS ONE công bố nghiên cứu khảo sát hơn 2.200 người trưởng thành đang đi làm. Nhóm tác giả cho biết sự bền bỉ có liên hệ chặt chẽ với thành công nghề nghiệp. Những người có mức độ kiên trì cao đạt thu nhập tốt hơn, có vị thế nghề nghiệp cao hơn và tích cực tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn.

Theo các nhà nghiên cứu, khả năng trì hoãn sự thỏa mãn được củng cố qua hàng nghìn lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày. Những người dành nhiều năm xây dựng doanh nghiệp thay vì làm công ăn lương không coi đó là sự hy sinh. Họ xác định rõ mục tiêu và liên tục củng cố lựa chọn cho đến khi nỗ lực tự kiểm soát trở thành bản sắc cá nhân.