Loài muỗi là động vật nguy hiểm nhất trên hành tinh: Chúng chịu trách nhiệm cho hơn một triệu ca tử vong mỗi năm. Để ngăn chặn sự lây lan của các căn bệnh như sốt xuất huyết và Zika, các nhà khoa học đang áp dụng kỹ thuật triệt sản muỗi để tiêu diệt loài côn trùng đáng ghét này.

Các nhà khoa học trên thế giới đã và đang hướng đến 2 cách để hạn chế sự sinh sản của loài muỗi: Tăng số lượng quần thể muỗi đực triệt sản mang vi khuẩn Wolbachia, và tăng số lượng quần thể muỗi bị chiếu xạ biến đổi gien.

Một phòng thí nghiệm về ấu trùng tại Quảng Châu, Trung Quốc từng thả một số lượng muỗi bị triệt sản ra môi trường tự nhiên ở địa phương nhằm ngăn chận sự hoành hành của dịch sốt xuất huyết, một căn bệnh làm 25.000 người tử vong hàng năm trên toàn cầu. Theo đó, khoảng 6,5 triệu con muỗi đực đã bị triệt sản ra khu vực xung quanh các hòn đảo nhỏ nhằm làm giảm quần thể muỗi lây nhiễm bệnh sốt xuất huyết.

Theo trang Nhân dân Nhật báo điện tử, hiện mỗi tuần vẫn có khoảng một triệu con muỗi đực triệt sản được thả trong khu vực. Đây là biện pháp diệt muỗi được thử nghiệm lần đầu tiên vào năm ngoái, và kết quả thu được cho thấy số lượng muỗi đã giảm tới 90%.

Biện pháp đưa muỗi triệt sản vào vùng dịch sốt xuất huyết được giới khoa học đánh giá cao. Những con muỗi triệt sản khi giao cấu với muỗi cái sẽ không thể tạo ra thế hệ muỗi tiếp theo, và điều này khiến số lượng muỗi giảm nhanh chóng.

Các nhà lãnh đạo dự án hy vọng rằng một khi việc thử nghiệm được chính thức chứng minh đã thành công, các phòng thí nghiệm tương tự có thể được thành lập để nuôi cấy loài muỗi triệt sản hoặc biến đổi gien để phòng tránh các bệnh lây nhiễm qua muỗi khác như sốt rét và Zika.

Tháng 2.2016, Brazil công bố kế hoạch chống lại virus Zika bằng hàng triệu con muỗi bị chiếu tia gamma bởi thiết bị chiếu xạ, nhằm ngăn chặn sự lây lan của virus có liên quan đến hàng ngàn trường hợp dị tật bẩm sinh. Brazil đang cố gắng để tiêu diệt muỗi Aedes, loài côn truyền đứng sau các ổ dịch có liên quan đến dị tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh.

Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (International Atomic Energy Agency- IAEA) cho biết sẽ gửi một thiết bị chiếu xạ đến bang Bahia- Brazil để tổ chức phi lợi nhuận Moscamed có thể chiếu phóng xạ tới 12 triệu con muỗi đực một tuần rồi thả chúng ở 12 thành phố, thị trấn để theo dõi, kiểm tra hiệu quả. Nếu thành công, chính phủ Brazil có thể mở rộng quy mô của biện pháp này, bằng việc sử dụng máy bay để thả hàng triệu con muỗi  đã bị chiếu phóng xạ xuống các khu vực đông dân cư của đất nước rộng lớn này.

Không giống với muỗi triệt sản, những con muỗi bị chiếu xạ đột biến gien sẽ di truyền cho con cái, làm giảm dần quần thể muỗi trong hoang dã. Các thử nghiệm đã được thực hiện ở Brazil, Panama, quần đảo Cayman và Malaysia.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược của nước Mỹ (Food and Drug Administration- FDA) đã kết luận rằng các loài côn trùng biến đổi không gây ra mối đe dọa lớn đối với con người và môi trường. Kết luận này mở đường cho các thử nghiệm sẽ được thực hiện trong một khu vực ở Key West, Florida. Nếu quyết định gây tranh cãi này được thông qua, muỗi Aedes aegypti biến đổi gen sẽ được thả vào tự nhiên để ngăn chặn sự lây nhiễm của một số bệnh thông qua muỗi, trong đó có Zika.