Ngày 17/7, The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan ra mắt khán giả toàn cầu. Chuyển thể từ sử thi nổi tiếng của Homer, tác phẩm kể về hành trình kéo dài 10 năm của vị anh hùng Odysseus sau chiến thắng thành Troy. Nhiều chuyên trang điện ảnh tổng hợp thông tin giúp khán giả nắm bắt cốt truyện, hiểu khác biệt giữa phim và nguyên tác. 

Bối cảnh câu chuyện

Tác phẩm chuyển thể từ trường ca Odyssey của Hy Lạp, được coi là kiệt tác trong nền văn học thế giới dù rất khó để xác minh và đưa ra thông tin chính xác về hoàn cảnh, xuất xứ. Tác phẩm được cho là của tác giả Homer - sống vào đầu thế kỷ thứ VIII trước Công nguyên. Nội dung truyện diễn ra sau các sự kiện trong thiên sử thi Iliad, khi cuộc chiến thành Troy kết thúc.

Nhân vật chính là Odysseus, vua xứ Ithaca, người được xem là cha đẻ của kế "con ngựa thành Troy" giúp quân Hy Lạp giành chiến thắng sau 10 năm giao tranh. Sau khi thắng trận, ông lên đường trở về quê hương đoàn tụ người vợ Penelope và con trai Telemachus. Tuy nhiên, hành trình tưởng chừng kéo dài vài tuần lại biến thành cuộc lưu lạc suốt 10 năm. Trên đường đi, Odysseus liên tục đối mặt bão tố, quái vật, các vị thần và nhiều thử thách sinh tử.

Những nhân vật và thế giới thần thoại

The Odyssey mở đầu khi Odysseus mắc kẹt trên hòn đảo của tiên nữ Calypso suốt bảy năm. Còn ở vương quốc Ithaca, Penelope bảo vệ ngôi vua trước hàng chục kẻ cầu hôn chiếm giữ cung điện, tìm cách ép bà tái giá để giành ngai vàng.

Theo học giả Emily Wilson - tác giả bản dịch The Odyssey năm 2017, Penelope không chỉ là hình tượng người vợ thủy chung chờ chồng. Sự kiên nhẫn, bản lĩnh và khả năng ứng biến trước sức ép khiến bà trở thành một trong những nhân vật trung tâm của sử thi. Ở một cuộc phỏng vấn, Christopher Nolan cho biết muốn khai thác chiều sâu tâm lý của Penelope trong bản điện ảnh. Bên cạnh tuyến truyện Odysseus tìm cách về nhà, nhân vật Telemachus - con trai của Odysseus - thực hiện chuyến đi để nghe ngóng thông tin về cha.

Trong nguyên tác lẫn bản phim, các vị thần không đứng ngoài quan sát mà luôn can dự vào số phận con người. Athena - nữ thần trí tuệ và chiến tranh - là đồng minh quan trọng nhất của Odysseus. Bà nhiều lần xuất hiện để giúp ông vượt qua thử thách bởi ngưỡng mộ sự mưu trí và khả năng ứng biến của vị vua xứ Ithaca.

Ngược lại, Poseidon là đối thủ của Odysseus. Sau khi ông chọc mù mắt Polyphemus - con trai Poseidon, thần biển nổi giận, tạo ra bão tố và những vụ đắm tàu, khiến hành trình hồi hương của vị anh hùng kéo dài nhiều năm. Odysseus còn gặp phù thủy Circe, tiên nữ Calypso, những Siren với tiếng hát mê hoặc thủy thủ, quái vật biển Scylla và Charybdis.

Tạo hình của Matt Damon (trái) và Zendaya trong "The Odyssey". Ảnh: Universal Pictures

Thay đổi của bản điện ảnh so với nguyên tác

Bản gốc kể câu chuyện thông qua hồi tưởng của Odysseus, còn phiên bản điện ảnh có cấu trúc phi tuyến tính, thuật lại sự kiện "con ngựa thành Troy" và sự sụp đổ của thành Troy trước khi theo chân ông lên đường trở về. Cách kể này giúp khán giả chưa từng đọc sử thi vẫn có thể nắm bắt bối cảnh.

Theo AP, ngoài sử thi của Homer, Nolan tham khảo nhiều tác phẩm sử thi và truyền thuyết Hy Lạp cổ đại xoay quanh cuộc Chiến tranh thành Troy như Aeneid của Vergilius và vở bi kịch Agamemnon của Aeschylus. Đạo diễn không chuyển thể từng chương truyện mà muốn tái hiện thế giới thần thoại Hy Lạp theo góc nhìn điện ảnh của ông. 

Dàn diễn viên

Dự án quy tụ dàn diễn viên hạng A Hollywood để hóa thân các nhân vật trong thế giới thần thoại. Matt Damon đảm nhận vai chính vua Odysseus, tìm đường trở về Ithaca sau chiến tranh thành Troy. Tài tử cho biết nhân vật là người nhiều mâu thuẫn, luôn trăn trở về hậu quả từ những quyết định của ông.

Anne Hathaway vào vai hoàng hậu Penelope, chờ chồng suốt 20 năm đồng thời chống lại hơn 100 kẻ cầu hôn muốn chiếm lấy ngai vàng. Tom Holland hóa thân thành Telemachus, con trai của Odysseus. Lớn lên khi không có cha bên cạnh, Telemachus bắt đầu hành trình riêng để tìm tung tích cha, tạo nên tuyến truyện song song với cuộc hồi hương của Odysseus.

Ở tuyến phản diện, Robert Pattinson đóng Antinous - thủ lĩnh nhóm cầu hôn Penelope và là đối thủ chính của Odysseus khi ông trở về Ithaca. Christopher Nolan đánh giá Robert Pattinson khắc họa thuyết phục Antinous nhờ khai thác bản chất hèn nhát ẩn sau tham vọng quyền lực.

Bên cạnh đó, Zendaya vào vai nữ thần Athena - nhiều lần xuất hiện để dẫn dắt Odysseus, Charlize Theron hóa thân tiên nữ Calypso, Samantha Morton đóng phù thủy Circe, Lupita Nyong'o đảm nhận hai vai Helen thành Troy và Clytemnestra. Dàn diễn viên còn có Jon Bernthal, Benny Safdie, John Leguizamo, Himesh Patel, Elliot Page, Bill Irwin, Mia Goth, Corey Hawkins và rapper Travis Scott, góp mặt trong các vai quan trọng.

Một trong những dự án lớn nhất sự nghiệp Nolan

Để chuyển thể lên màn ảnh rộng, Christopher Nolan và êkíp có nguồn lực sản xuất ước tính khoảng 250 triệu USD, chủ yếu đến từ Universal Pictures và công ty Syncopy của đạo diễn và vợ, Emma Thomas. Với thời lượng 172 phút, tác phẩm đầu tiên được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX 70 mm. Đoàn phim ghi hình trong 91 ngày tại Italy, Hy Lạp, Iceland, Scotland, Morocco và Malta. Êkíp chủ yếu sử dụng bối cảnh thật thay vì dựng bằng kỹ xảo phông xanh và công nghệ mô phỏng hình ảnh bằng máy tính CGI.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Time hồi tháng 5, Nolan nói: "Hollywood vẫn chưa có một bản chuyển thể xứng tầm với quy mô của thiên sử thi. Đó là một khoảng trống khá kỳ lạ trong lịch sử điện ảnh". Ban đầu, Nolan muốn đưa The Iliad của Homer lên màn ảnh rộng, từng đàm phán để đạo diễn Troy (2004) nhưng kế hoạch không thành. Dù không thể thực hiện ngay, Nolan giữ ý tưởng này suốt hơn hai thập niên. Sau khi Oppenheimer gây tiếng vang với doanh thu gần một tỷ USD và bảy giải Oscar, ông mới có cơ hội biến giấc mơ thành sự thật.