Trung Quốc vướng vào cuộc khẩu chiến thịt lợn tại Mỹ

"Dự luật Save Our Bacon (Cứu lấy thịt lợn muối của chúng ta) là món quà dành cho các tập đoàn Trung Quốc", một quảng cáo trên truyền hình Mỹ phát tại nhiều khu vực ở vùng Trung Tây nước này có đoạn. "Thượng nghị sĩ của bạn đang đứng về phía ai? Mỹ hay Trung Quốc?".

Quảng cáo này là một phần trong chiến dịch được Hiệp hội các Nhà sản xuất thịt Mỹ (AMPA) phát động trên toàn quốc nhằm phản đối dự luật Save Our Bacon do hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa bang Iowa Ashley Hinson khởi xướng về tiêu chuẩn chăn nuôi lợn tại Mỹ và đã khiến Trung Quốc bị cuốn vào cuộc khẩu chiến.

Một khu chuồng trong trang trại nuôi lợn ở thành phố Ryan, bang Iowa, Mỹ, hồi năm 2019. Ảnh: Reuters

Từ trại lợn đến tranh cãi chính trị

Nguồn gốc cuộc đối đầu bắt nguồn từ Đề xuất Luật số 12 được bang California thông qua năm 2018, quy định các trang trại phải đảm bảo diện tích chuồng để lợn có thể đứng lên nằm xuống thoải mái, thay vì bị nhốt trong các khung sắt chật hẹp.

Thịt lợn bán tại California phải tuân thủ tiêu chuẩn này, dù được nuôi ở trang trại tại các bang khác. Nó khiến các nhà sản xuất thịt lợn trên toàn quốc phải thay đổi hình thức chăn nuôi, nếu không muốn mất thị trường tiêu thụ thuộc hàng lớn nhất nước ở California.

Nghiên cứu mới đây do đại học bang Bắc Dakota thực hiện cho thấy sau khi áp dụng Đề xuất Luật số 12, giá bán lẻ thịt lợn tại California đã tăng thêm khoảng 1,6 USD/kg. Các nhà nghiên cứu ước tính trong hai năm qua, người tiêu dùng tại California và Massachusetts, hai bang áp dụng quy định khắt khe về điều kiện nuôi nhốt gia súc, đã phải chi thêm 403 triệu USD cho thịt lợn.

Các nhà sản xuất thịt lợn cho rằng việc xây dựng chuồng trại đáp ứng tiêu chuẩn của California có thể tốn tới 4.000 USD cho mỗi con lợn, gây áp lực lớn lên các trang trại gia đình quy mô nhỏ.

Đó là lý do dự luật Save Our Bacon ra đời. Trong dự luật, nghị sĩ Hinson yêu cầu bãi bỏ các yêu cầu về chuồng trại do California đề ra, giúp nông dân Mỹ không bị áp đặt tiêu chuẩn chăn nuôi của một bang.

Đề xuất của Hinson đã châm ngòi cuộc khẩu chiến với AMPA. Hiệp hội này cho rằng nếu hủy bỏ Đề xuất Luật số 12, những nông dân đã bỏ tiền ra cải tạo chuồng trại theo tiêu chuẩn của California sẽ bị thiệt hại nặng nề. 

AMPA sau đó đã biến cuộc tranh cãi thành một vấn đề rộng hơn khi cho rằng luật mới cuối cùng sẽ làm lợi cho các tập đoàn Trung Quốc, một ẩn ý rõ ràng hướng về Smithfield Foods, nhà sản xuất thịt lợn lớn nhất Mỹ.

Các quảng cáo của AMPA thường xuyên thể hiện cờ Trung Quốc, cáo buộc các nghị sĩ Cộng hòa "hậu thuẫn doanh nghiệp Trung Quốc" mà không nêu ra bằng chứng. Nó cũng trở thành ví dụ mới nhất cho thấy yếu tố Trung Quốc đang bị vũ khí hóa trên chính trường Mỹ như thế nào.

Trung Quốc 'vạ lây'

Yếu tố khiến Smithfield, trụ sở tại Virginia, bị AMPA công kích là công ty này từng được WH Group, trước đây là Shuanghui International, công ty Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong, mua lại vào năm 2013.

Thương vụ đó giờ đây lại trở thành trung tâm của tranh cãi chính trị, trong bối cảnh quan hệ thương mại nông nghiệp giữa Mỹ và Trung Quốc trở nên căng thẳng với các đòn thuế của Tổng thống Donald Trump. Trung Quốc từng là một trong những nhà nhập khẩu thịt lợn hàng đầu của Mỹ, nhưng thị trường này đã thu hẹp đáng kể từ khi ông Trump khơi mào cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh.

Các quảng cáo của AMPA khắc họa dự luật Save Our Bacon như một khoản ưu ái dành cho các tập đoàn thuộc sở hữu Trung Quốc, thay vì một biện pháp hỗ trợ nông dân Mỹ.

Sau khi bị chĩa mũi dùi, Smithfield đã phải lên tiếng. Ray Atkinson, phát ngôn viên tập đoàn, nói rằng các tiêu chuẩn về phúc lợi động vật cần dựa trên khoa học và chuyên môn thú y, thay vì các sáng kiến của cử tri.

Hiệp hội các Nhà sản xuất Thịt lợn Quốc gia (NPPC), một trong những bên ủng hộ mạnh mẽ nhất dự luật Save Our Bacon, nói rằng chiến dịch của AMPA thực chất do các nhóm hoạt động xã hội thúc đẩy, đồng thời tái khẳng định những cáo buộc từ AMPA là "vô căn cứ".

"Đây không phải câu chuyện về Trung Quốc, cũng chẳng phải về bất kỳ công ty nước ngoài nào", chủ tịch NPPC Rob Brenneman phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí nông nghiệp Farm Journal hồi tháng 6. "Cốt lõi nằm ở ngành chăn nuôi nói chung và thói quen ăn thịt của người Mỹ. AMPA đơn giản là muốn xóa bỏ điều đó, chỉ vậy thôi".

Nghị sĩ Hinson cũng lên án AMPA là nhóm hoạt động vì quyền động vật cực đoan, cho rằng các chiến dịch tuyên truyền của họ đã vu khống rằng luật mới sẽ làm lợi cho các tập đoàn nước ngoài hoặc gây hại cho người chăn nuôi Mỹ.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ bác bỏ cáo buộc từ AMPA, cho rằng đây là hành động "chính trị hóa" mối quan hệ kinh tế - thương mại giữa hai nước.

"Những hành động và phát ngôn lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia, đồng thời chính trị hóa các vấn đề kinh tế, thương mại và đầu tư là đi ngược lại nguyên tắc kinh tế thị trường cùng quy tắc thương mại quốc tế", người phát ngôn sứ quán Trung Quốc nhấn mạnh. "Những điều này làm tổn hại niềm tin vào môi trường đầu tư Mỹ và gây thiệt hại cho chính lợi ích của người dân Mỹ".

Cuộc đối đầu quanh dự luật Save Our Bacon đã phản ánh một thực tế rõ nét trên chính trường Mỹ rằng đưa yếu tố Trung Quốc vào câu chuyện đã trở thành một trong những cách hiệu quả nhất để định hình luận điểm chính trị.

Theo khảo sát mới nhất từ Hội đồng các Vấn đề Toàn cầu Chicago, 50% người Mỹ coi đà vươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc là mối đe dọa nghiêm trọng đối với Mỹ. Con số này lên tới 66% ở những người theo đảng Cộng hòa, khiến Trung Quốc trở thành một mục tiêu chính trị dễ khai thác trong các chiến dịch bầu cử nội địa. 

Tranh cãi cũng đồng thời phản ánh cuộc chiến chính trị xung quanh việc Trung Quốc sở hữu các tài sản nông nghiệp tại Mỹ.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, tính đến ngày 31/12/2024, các nhà đầu tư có nguồn vốn chính từ Trung Quốc sở hữu khoảng 100.000 ha đất nông nghiệp tại Mỹ. Con số trên chiếm khoảng 0,5% trong tổng số 18,74 triệu ha đất nông nghiệp do các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên toàn quốc.

Quốc hội Mỹ đã nỗ lực giải quyết những mối quan ngại này. Dự luật Bảo vệ Nông nghiệp Mỹ khỏi các Đối thủ Nước ngoài sẽ mở rộng quyền hạn giám sát của liên bang đối với việc mua đất nông nghiệp từ các tổ chức có liên hệ với những quốc gia như Trung Quốc. Tuy nhiên, dự luật này vẫn bị đình trệ tại quốc hội.

Số phận dự luật Save Our Bacon đến nay vẫn chưa rõ ràng. Hạ viện đã thông qua biện pháp này như một phần của dự luật nông nghiệp hồi tháng 4, nhưng phiên bản tại Thượng viện lại không bao gồm nội dung đó. Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện cũng không thể thúc đẩy dự luật trước kỳ nghỉ tháng 8.