Trung Quốc: Cựu giám đốc thất nghiệp, bán khoai nướng vỉa hè

Chen Lutong, 45 tuổi, ở thành phố Thiên Tân, tốt nghiệp thạc sĩ tại nước ngoài và về nước năm 2010. Cô có 12 năm làm việc trong ngành bất động sản tại Bắc Kinh. Ban đầu, cô giữ chức trưởng phòng trang trí nội thất của một doanh nghiệp địa ốc, quản lý bộ phận kinh doanh và thiết kế nhà mẫu.

Chuyển sang công ty mới, cô phụ trách dự án cải tạo tòa nhà trụ sở chính với mức lương hơn 20.000 tệ (2.800 USD). Năm 2019, Chen mua căn hộ 110 m2 giá 2,96 triệu tệ ở Thiên Tân, vay ngân hàng hơn 2 triệu tệ. Sau đó, cô thăng chức giám đốc tại một doanh nghiệp bất động sản khác, chuyên phụ trách mảng căn hộ cao cấp ở khu Sanlitun (Bắc Kinh), thu nhập chạm mốc 45.000 tệ (6.300 USD) mỗi tháng.

"Lúc đó tôi lạc quan vào tương lai, không nghĩ khoản vay mua nhà hơn 2 triệu tệ là áp lực lớn", Chen nói.

Cô Chen bán khoai nướng vỉa hè ở Thiên Tân, Trung Quốc từ tháng 10/2025, sau khi bị sa thải. Ảnh: Sohu

Năm 2022, thị trường bất động sản đóng băng khiến công ty chấm dứt hợp đồng với Chen. Cô tự bỏ tiền học thêm ngành truyền thông đa phương tiện trong một năm để tìm cơ hội chuyển nghề nhưng không khả quan.

Trở lại tìm việc vào năm 2024, cô gửi hơn 100 hồ sơ nhưng không nhận được phản hồi. Nữ giám đốc hạ mức lương kỳ vọng xuống 30.000 rồi 20.000 tệ, rải hồ sơ đến các thành phố Thâm Quyến, Chu Hải, Thành Đô nhưng vẫn thất nghiệp.

Sau đó, một công ty ở Chu Hải tuyển cô với mức lương 30.000 tệ nhưng phải đóng cửa sau ba tháng vì cạn vốn. Chuyển đến một công ty nội thất ở miền Bắc với mức lương 15.000 tệ, cô cũng nghỉ việc vào tháng 9/2025 do áp lực doanh số.

Từ tháng 10/2025, Chen đẩy xe ra cửa ga tàu điện ngầm ở Thiên Tân bán khoai lang nướng, thịt xiên, nước cam vắt và trái cây. Cô tự học cách lấy hàng, ghi sổ sách, kiểm soát nguyên liệu hỏng. Thời gian đầu, do ngại ngùng, cô chặn người quen trên mạng xã hội, sau đó dần thích nghi khi ưu tiên mục tiêu tự tạo thu nhập.

Để tăng doanh số, cô chuyển xe hàng đến cổng khu dân cư, đứng bán cả trong những ngày tuyết rơi dày. Người cha 70 tuổi của cô cũng nhận việc dọn vệ sinh để phụ con gái trả khoản vay mua nhà 8.000 tệ mỗi tháng.

Trên mạng xã hội Douyin và Xiaohongshu, Chen lập tài khoản "Chị Tong bán hàng rong" để ghi lại quá trình mưu sinh. Trong phần giới thiệu, cô liệt kê lý lịch du học thạc sĩ, 12 năm làm việc tại Bắc Kinh, từng làm giám đốc bất động sản và hiện bán hàng vỉa hè trả nợ mua nhà. 

Câu chuyện của Chen thu hút sự chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc, khơi lại cuộc thảo luận về giá trị bằng cấp và vị thế bấp bênh của giới văn phòng trung niên trước làn sóng sa thải. Thực tế, nhiều nhân sự mất việc ở độ tuổi ngoài 40 tại nước này đã chuyển sang lái xe công nghệ, giao đồ ăn hoặc bán hàng rong.

Nhiều ý kiến bày tỏ sự tôn trọng khi nữ cựu giám đốc gác lại sĩ diện để tự lực mưu sinh. Ngược lại, một số bình luận nghi ngờ cô dàn dựng kịch bản để câu tương tác.

Phản hồi những ý kiến này, Chen cho biết cô thực sự muốn tăng lượng tương tác trên mạng để kéo khách thực tế đến quầy hàng. "Tôi cần lượt xem để duy trì sạp hàng nhỏ này", cô nói.