Alex Neve, trưởng đại diện Tổ chức Ân xá Quốc tế chi nhánh Canada cho hay, ông Bush đã cho phép sử dụng các kỹ thuật tra tấn trong thời gian ông làm Tổng thống Mỹ từ năm 2001 đến 2009.
Cựu Tổng thống Mỹ George Bush.
Cựu Tổng thống Bush dự kiến sẽ tham dự hội nghị cấp cao về kinh tế vào ngày 20.10 tại Surrey, British Columbia ở phía tây Canada. Chính quyền của Đảng Bảo thủ Canada đã không đáp ứng lời kêu gọi trước đó để bắt giữ ông Bush, người đã tới Canada ít nhất hai lần kể từ khi mãn nhiệm.
Phát biểu tại một cuộc họp báo, Alex Neve của Tổ chức Ân xá Quốc tế Canada nói: "Ông George Bush chịu trách nhiệm về một loạt hành động vi phạm nhân quyền, đặc biệt là tra tấn - một hành vi cấu thành tội phạm theo luật quốc tế.
Theo cả luật pháp quốc gia và quốc tế, chính quyền Canada phải tiến hành điều tra hình sự đối với cựu Tổng thống Bush, bắt giữ và truy tố nhà lãnh đạo này".
Việc tra tấn diễn ra tại các nhà tù bí mật của CIA được mô tả là tàn nhẫn và vô nhân đạo. Tổ chức Ân xá cho hay, với tư cách là Tổng thống, ông Bush đã cho phép sử dụng một số "kỹ thuật thẩm vấn tăng cường" với tù nhân trong chương trình bí mật của CIA như waterboarding (tra tấn dội nước), chịu đau đớn hàng giờ liền hoặc không được ngủ.
Ông Bush sau đó thừa nhận kỹ thuật tra tấn waterboarding đã được áp dụng với một số tù nhân. Tuy nhiên, ông Bush bảo vệ việc sử dụng biện pháp tra tấn này, cho rằng đó là cách để ngăn ngừa sự lặp lại của những vụ khủng bố tương tự như 11.9.
Tổng thanh tra CIA cho biết Zayn al Abidin Muhammed Husayn (được biết đến với cái tên Abu Zubaydah) và Khalid Sheikh Mohammed là hai phạm nhân phải chịu ít nhất 266 lần tra tấn waterboarding trong thời gian bị giam giữ từ năm 2002 đến 2003.
Ngoài ra, báo cáo của Tổ chức Ân xá cũng cung cấp thêm bằng chứng về việc tra tấn và các tội ác khác đối với tù nhân tại nhà tù Guantanamo, Afghanistan và Iraq.
Đại diện Tổ chức Ân xá Quốc tế Mỹ Susan Lee cho biết, Canada phải tuân thủ luật pháp quốc tế để bắt giữ và truy tố cựu Tổng thống Bush vì những hành động vi phạm nhân quyền nói trên.
"Bởi chính quyền Mỹ cho đến giờ vẫn không đưa ông George Bush ra trước công lý, cộng đồng quốc tế buộc phải can thiệp. Nếu Canada không có hành động trong chuyến đi của ông Bush, nước này sẽ vi phạm Công ước chống tra tấn của Liên Hợp Quốc và thể hiện sự coi thường các quyền cơ bản của con người".
Các nhóm nhân quyền cho hay, hồi tháng Hai ông Bush đã phải huỷ chuyến thăm Thuỵ Sĩ do lo ngại nguy cơ bị bắt vì cáo buộc tra tấn.
Hiện cả giới chức Mỹ và Canada đều chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Tiến Huy (Theo Reuters, Amnesty)