Người chuyển giới đổ đến Serbia

20 năm trước, báo chí Serbia luôn chỉ trích và cho rằng chuyển giới là một hoạt động trái với Chúa trời. Nhưng hiện nay, ngày càng nhiều người chọn Serbia là nơi để họ tiến hành phẫu thuật thay đổi giới tính.

Ngoài ra, đây còn là hoạt động mà chính người dân nước này được bảo hiểm y tế quốc gia hỗ trợ.

"Thật là bất ngờ khi một quốc gia bảo thủ, nhiều định kiến như vậy lại trở thành trung tâm của phẫu thuật chuyển giới, tuy nhiên, quan niệm xã hội đối với vấn đề này vẫn chuyển biến ở mức độ chập chạm", Cristian, một nhà hoạt động chuyển giới ở Belgrade, cho biết.

Theo Trung tâm Phẫu thuật tái tạo bộ phận sinh dục Belgrade, trong năm 2011, có gần 100 người nước ngoài lẫn trong nước tiến hành phẫu thuật thay đổi giới tính, và con số này vẫn tiếp tục tăng. Họ đến từ Pháp, Nga, Iran, và cả những đất nước xa xôi như Mỹ, Nam Phi, Singapore và Australia.

Nhiều chuyên gia cho rằng Serbia đang dần trở thành điểm đến cho những người muốn thay đổi giới tính. Nguyên nhân là do hoạt động này hiện khá tốn kém, gây tranh cãi và phức tạp tại nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Áo, Hungary, Romania và Hy Lạp và một số nước Yugoslavia cũ, bác sĩ Miroslav Djordjevic, trưởng khoa tiết niệu của trung tâm Belgrade, cho hay.

Thậm chí tại một số nước phương Tây có khoa học tiên tiến như Pháp, nhiều bác sĩ cũng phàn nàn rằng họ không được đào tạo bài bản hay thậm chí còn bị các đồng nghiệp khiển trách khi tiến hành phẫu thuật chuyển giới, khiến cho nhiều người chuyển giới phải đến Bỉ để chữa trị. Tại Anh, nơi chi phí cho quá trình này rơi vào khoảng 15.000 USD và do cơ quan Y tế Quốc gia chi trả, chỉ tính riêng năm 2009 đã có tới 143 ca phẫu thuật được tiến hành.

Marci Bowers, một bác sĩ phụ khoa ở San Mateo, California từng tiến hành 1.000 ca phẫu thuật chuyển giới trong 10 năm qua và cũng là một người chuyển giới, cho biết ngay ở Mỹ, nơi có nhiều người chuyển giới nhất trên thế giới, cũng chỉ có 5 bác sĩ thường xuyên tiến hành những cuộc phẫu thuật như thế này.

Bà Bowers nói rằng chính định kiến xã hội và tình trạng thiếu kỹ năng phẫu thuật ở nhiều nước hiện nay, cùng với những lo sợ của bác sĩ về các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra sau phẫu thuật, là nguyên nhân khiến ngày càng nhiều người chọn cách xuất ngoại để chuyển giới.

Những bệnh nhân người nước ngoài cho hay họ chọn Serbia vì chi phí cho một ca phẫu thuật từ một người phụ nữ thành đàn ông chỉ khoảng 10.000 USD, trong khi ở các trung tâm thẩm mỹ ở Mỹ thì con số này là 50.000 USD hoặc hơn thế. Chaz Bono, cô con gái chuyển giới của nữ ca sĩ nổi tiếng Cher gần đây cũng tiết lộ với người dẫn chương trình Howard Stern rằng cô từng có ý định tới Belgrade để tiến hành phẫu thuật.

Các nhà xã hội học nhận định việc những người chuyển giới ở Serbia ngày càng được xã hội chấp nhận chính là tín hiệu đáng mừng về sự thay đổi của một đất nước vốn bị ăn sâu bởi những tư tưởng bảo thủ, định kiến.

"Cha mẹ chúng tôi thuộc hai giáo phái khác nhau, nhưng đều phản đối chuyển giới", bác sĩ Dusan Stanojevic, người tiên phong trong việc tiến hành các ca phẫu thuật chuyển giới ở Serbia, nói.

Ông Stanojevic cho biết chuyển giới bị xem là một điều cấm kị ở Nam Tư cũ, thậm chí còn không được nhắc tới trong các sách y khoa. Tuy nhiên, năm 1989, bác sĩ Sava Perovic đã bắt đầu tiến hành các ca phẫu thuật sau khi tiếp xúc với bệnh nhân nam bị chứng rối loạn giới tính.

Tiếng tăm của Perovic dần lan truyền và thu hút ngày càng nhiều người tới chữa bệnh cũng như khiến các bác sĩ đàn em quyết định nghiên cứu sâu hơn về quy trình phẫu thuật phức tạp này. 20 năm sau, phẫu thuật chuyển giới đã trở thành một hoạt động phát triển bất ngờ ở đây, với 4 trung tâm y tế chuyên về lĩnh vực này.

Ở Serbia, một ca phẫu thuật chuyển giới sẽ diễn ra trong 6 tiếng. Nhiễm trùng, các vấn đề về chức năng hay cảm giác hối hận là những biểu hiện có thể xảy ra sau khi phẫu thuật.

Để có thể tiến hành phẫu thuật, bệnh nhân cần phải có hai giấy giới thiệu của các chuyên gia tâm lý chứng nhận rằng cô ta hay anh ta bị rối loạn giới tính. Sau đó người này sẽ phải trải qua ít nhất là một năm tư vấn tâm lý và một năm sử dụng liệu pháp uống thuốc thay đổi hooc môn trước khi được phép làm phẫu thuật.

Daniel, một luật sư 25 tuổi ở St. Petersburg, Nga, đến Belgrade vào tháng 5 vừa qua để phẫu thuật sau khi không tìm được bác sĩ nào trong nước thích hợp giúp anh chuyển giới. Ca phẫu thuật và quá trình điều trị cho Daniel đã thành công ngoài mong đợi. Hiện anh có thể đẩy tạ thường xuyên và không hề có bất cứ một dấu hiệu nào cho thấy mình từng là một cô gái.

Daniel cho biết từ năm 10 tuổi, anh đã có cảm giác mình là một người con trai dù sinh ra trong hình hài nữ nhi. Đến năm 18 tuổi, Daniel nói với bố mẹ rằng mình là đồng tính nữ, mặc dù anh biết mục đích cuối cùng của anh là được trở thành một người đàn ông. Tuy nhiên cả ông bà anh, dù hành nghề bác sĩ, vẫn không chấp nhận điều đó và cho rằng anh có vấn đề về tâm thần.

"Người Nga thường có thái độ kỳ thị đối với những người đồng tính, vì thế tôi quyết định đến Serbia", Daniel nói một ngày sau khi phẫu thuật. Anh đề nghị không tiết lộ họ của mình vì sợ sẽ bị săn lùng khi về nước.

Các nhà hoạt động cho biết năm nay Serbia, quốc gia vừa trở thành thành viên của Liên minh Châu Âu hồi tháng 3, sẽ tiến hành tổ chức một cuộc diễu hành của người đồng tính. Năm ngoái, chính phủ Serbia đã phải hủy bỏ một cuộc diễu hành của người đồng tính như đã định sau khi có nhiều vụ bạo loạn xảy ra, trong đó người biểu tình ném bom xăng vào lực lượng cảnh sát vũ trang và hô rằng "Tử hình những người đồng tính".

Trong khi đó những người ủng hộ cho biết họ nhất định sẽ chỉ ra rằng Serbia đang vượt qua định kiến sau khi chế độ độc tài của Slobodan Milosevic bị lật đổ cách đây 12 năm. Sự thay đổi mờ nhạt trong thái độ của người dân ở đây cũng được phản ánh trong các hoạt động văn hóa thường ngày.

Năm ngoái, một bộ phim gây sốt ở Serbia có tiêu đề "The Parade" kể về câu chuyện một bác sĩ đồng tính nam và người bạn tình của anh ta, một nhân viên bán quân sự, cùng đi tới đất nước Nam Tư cũ để tuyển cựu binh trong chiến tranh làm bảo vệ cho cuộc diễu hành đồng tính ở Belgrade. Bộ phim đã trở thành một trong những tác phẩm thu về lợi nhuận cao nhất trong lịch sử điện ảnh nước này.

Nhà hoạt động chuyển giới Cristian cho biết hiện nay anh và vợ ít khi bị phân biệt đối xử, mặc dù trước đây anh từng bị trêu chọc, thậm chí bị dọa giết vì khác người.

Trước những thách thức mà người chuyển giới có thể gặp phải, Cristian nói rằng nhờ được sinh ra và lớn lên ở Serbia vào những năm 1990 mà anh đã rèn luyện được bản tính kiên cường. "Khi bom rơi và chiến tranh nổ ra thì người ta sẽ chẳng còn quan tâm đến giới tính của bạn nữa", anh nói.

Phan Tâm (theo New York Times)