Mẹ bầu nên ăn cá gì để giúp bảo vệ não bộ cho thai nhi?

Cá ngừ là một trong số cá loài cá béo cỡ lớn có tác dụng hiệu quả đến sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi (Ảnh: Time)

Trước đây nhiều tổ chức y tế thường không khuyến khích phụ  nữ mang thai ăn cá nhưng theo nghiên cứu mới này việc ăn cá lại đem tới những tác dụng bảo vệ hiệu quả cho sự phát triển của não bộ thai nhi.

Nghiên cứu này được tài trợ bởi chính phủ Tây Ban Nha và được công bố trên tạp chí Dịch tễ học của Mỹ và các nhà khoa học đã tiến hành theo dõi gần 2.000 phụ nữ mang thai ở khắp Tây Ban Nha. Hầu hết những phụ nữ này đều ăn cá trong suốt thai kỳ với mức trung bình khoảng 3 bữa/tuần.

Khi họ sinh bé các chuyên gia sẽ lấy máu từ dây rốn để kiểm tra mức độ thủy ngân – chất có khả năng gây độc thần kinh, và DHA – một loại axit béo omega-3.

Sau khi sinh những em bé của nhóm phụ nữ trên sẽ được kiểm tra về sự phát triển nhận thức cũng như xác định các triệu trứng tự kỷ trong 2 giai đoạn trẻ được 14 tháng và 5 tuổi.

Phụ nữ mang thai nên ăn khoảng 600g cá, tương đương 3-4 bữa/tuần (Ảnh: Getty)

Các nhà khoa học nhận thấy rằng việc ăn nhiều bữa hải sản mỗi tuần có liên quan đến sự gia tăng chỉ số nhận thức và làm giảm các triệu chứng tự kỷ ở trẻ. Nếu mỗi tuần các mẹ bầu tiêu thụ khoảng 600g cá – tương đương 3-4 bữa, sẽ giúp bé tăng thêm khoảng 2,8 điểm IQ. Tuy nhiên những lợi ích lại bị giảm dần khi lượng tiêu thụ cá vượt quá mức này.

Một điều bất ngờ là những loài cá béo cỡ lớn như cá ngừ lại có hiệu quả bảo vệ não bộ khá mạnh. Đây là những loại cá có chứa hàm lượng DHA và thủy ngân cao nhất.

Xét nghiệm máu cuống rốn cũng cho thấy những người ăn nhiều cá béo cỡ lớn sẽ có lượng thủy ngân và DHA cao hơn. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu lại không tìm thấy mối liên hệ tiêu cực giữa thủy ngân và sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.

“Có vẻ chỉ số thủy ngân thiên về phản ánh lượng tiêu thụ cá và tác động tích cực của việc này nhiều hơn so với hiệu ứng độc thần kinh của thủy ngân” – đồng tác giả nghiên cứu Jordi Julvez tại Trung tâm nghiên cứu dịch tễ học môi trường (CREAL) tại Barcelona cho biết.

Ăn bao nhiêu cá là an toàn cho phụ nữ có thai và loại cá nào tốt là những đề tài tranh luận nóng bỏng. Tuy Cơ quan an toàn thực phẩm Châu Âu công nhận những lợi ích của việc ăn từ 1 – 4 bữa cá/tuần đối với các mẹ bầu nhưng tổ chức này cũng khuyến nghị nên hạn chế ăn những loại cá có chứa nhiều thủy ngân.

DHA trong cá là một chất rất quan trọng đối với sự phát triển các tế bào thần kinh của trẻ (Ảnh: Getty)

Dự thảo các khuyến nghị năm ngoái của Cơ quan thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã thay đổi quan điểm của họ đối với việc ăn cá trong thai kỳ. Trước đây họ thường cảnh báo phụ nữ không nên ăn quá nhiều cá. Tuy  nhiên, trong hướng dẫn mới này họ lại khuyến khích phụ nữ nên ăn nhiều cá hơn, nhưng không quá 2-3 bữa/tuần, và nên chọn các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp và hạn chế ăn những loại cá săn mồi cỡ lớn như cá ngừ vì chúng thường có chứa rất nhiều thủy ngân.

Do đây chỉ là nghiên cứu dựa trên việc quan sát và theo dõi nên nó không nhằm mục đích xác định nguyên nhân. Tuy vậy Julvez cho rằng DHA omega-3 là chất vô cùng quan trọng trong quá trình mang thai. DHA đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các tế bào thần kinh và màng tế bào. Và giai đoạn thai kỳ cũng là khoảng thời gian hiệu quả nhất để giúp trẻ gặt hái những lợi ích trong việc phát triển trí não. “Trong giai đoạn đặc biệt này não cần một lượng lớn DHA để phát triển” – Julvez giải thích.

Tuy nhiên cũng cần phải tiến hành thêm nhiều nghiên cứu, đặc biệt là về vai trò của thủy ngân và liệu những tác động trí não tích cực có kéo dài tới khi trẻ lên 5 hay không. Nhưng các kết quả hiện có cho thấy những khuyến nghị của Mỹ dường như quá mức nghiêm ngặt.

“Nhìn chung, những kết quả hiện tại cho thấy không có mối liên hệ bất lợi nào giữa việc tiêu thụ một lượng lớn hải sản trong giai đoạn thai kỳ với sự phát triển hệ thần kinh của trẻ” – Julvez và các cộng sự kết luận và nhấn mạnh việc ăn nhiều hải sản thậm chí còn mang lại một số lợi ích cho não bộ.