Lâu nay đã có những lo ngại rằng một thiên thạch cỡ lớn mang tên Apophis có khả năng đâm thẳng vào trái đất trong tương lai gần và qua đó hủy diệt mọi sinh vật sống. Nhưng Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ đã lên tiếng bác bỏ thông tin này, sau khi nhận được các thông tin thiên văn mới.
Hình ảnh Apophis được phát hiện vào năm 2004
Trái đất sẽ an toàn trước thiên thạch Apophis khi nó bay rất gần chúng ta vào năm 2029. Thiên thạch sẽ trở lại một lần nữa vào năm 2036, nhưng cơ hội để nó va chạm sẽ chỉ là 1/1 triệu.
"Viên đạn" tới từ địa ngục
Đó là tuyên bố của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) về thiên thạch Apophis - một trong những vật thể bay gần trái đất và có tiềm năng va chạm với chúng ta.
Có tên đầy đủ là 99942 Apophis, thiên thạch nói trên được các nhà khoa học tại đài thiên văn Kitt Peak, bang Arizona, Mỹ, phát hiện từ năm 2004. Apophis là cái tên bằng tiếng Hy Lạp của Apep, kẻ thù thần mặt trời Ra trong thần thoại Ai Cập cổ đại. Ác thần này náu thân trong bóng tối của địa ngục Duat và sẽ tìm cách nuốt chửng Ra khi thần băng qua đây vào ban đêm.
Cái tên Apophis, vì thế, đã rất hợp với thiên thạch. Với đường kính dao động từ 270-300m và trọng lượng 20 triệu tấn và quỹ đạo bay sẽ tới rất gần trái đất, Apophis hiện đang là thiên thạch nguy hiểm nhất đối với trái đất. NASA từng ước tính rằng năng lượng Apophis tạo ra nếu nó va đập với Trái đất sẽ tương đương 1.480 megaton (1 megaton bằng sức nổ của 1 triệu tấn thuốc nổ TNT). Cần biết rằng tác động của vụ nổ đã tạo ra hố Barringer chỉ mạnh từ 3-10 megaton. Quả bom khinh khí lớn nhất thế giới từng được cho nổ thử là Tsar Bomba cũng giải phóng năng lượng tương đương với 50 megaton mà thôi.
NASA cũng đã từng dự báo rằng Apophis sẽ tiến sát đến trái đất ở khoảng cách 16.000km vào ngày 13/4/2029 và xác xuất va vào trái đất rất cao (2,7%). Các quan sát về sau đã bác bỏ khả năng va chạm trong năm 2029. Nhưng rồi người ta lại dự đoán thiên thạch sẽ vẫn có nhiều khả năng trong việc va chạm với trái đất trong năm 2036.
"Sẽ không có khả năng va chạm"
Nhưng nay các quan sát mới vào Apophis được ghi lại trong ngày 9/1 cho thấy thiên thạch này hoàn toàn không có khả năng đe dọa chúng ta trong năm 2036. Các nhà thiên văn nói rằng họ đã phát hiện được và theo dấu Apophis khi nó bay cách trái đất ở một cự ly lên tới 15 triệu km. Các tính toán từ đây cho thấy khả năng va chạm giữa thiên thạch và chúng ta đã tụt xuống rất thấp.
|
|
"Cơ hội để xảy ra va chạm giờ chỉ dừng ở mức chưa đầy 1/1 triệu. Điều dó có nghĩa rằng chúng tôi có thể hoàn toàn thoải mái nói rằng sẽ không có khả năng va chạm giữa thiên thạch với trái đất trong năm 2036” - Don Yeomans, giám đốc Phòng Chương trình Vật thể bay gần trái đất cho biết -"Mối quan tâm của chúng ta đối với Apophis về cơ bản sẽ phục vụ lợi ích khoa học cho tương lai gần".
Quả thực như vậy, nhân loại sẽ cần tới các kiến thức thu được từ hoạt động nghiên cứu Apophis để chống lại các mối đe dọa khác tới từ thiên thạch bay ở cự ly gần. NASA nói rằng khi Apophis băng qua trái đất vào ngày 13/4/2029, nó sẽ cách chúng ta chỉ có 31.300km. Cự ly này còn gần hơn cả một số vệ tinh địa tĩnh của chúng ta, vốn bay trên quỹ đạo cách trái đất 36.000km. Đó sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử người ta ghi nhận việc một thiên thạch mang kích cỡ lớn như Apophis bay gần Trái đất tới như vậy.
Không lâu sau đó, một thiên thạch khác mang tên 2012 DA14 sẽ còn bay gần hơn thế. Thiên thạch với đường kính 40m này sẽ bay cách chúng ta chỉ 27.500km.
Tiếp tục nghiên cứu sâu để đối phó tốt hơn
Nhưng Yeoman nói rằng với việc ngày càng nhiều kính viễn vọng đang đi vào hoạt động, các kính viễn vọng hiện tại đang được nâng cấp và tiến trình xử lý thông tin để xác định quỹ đạo của thiên thạch ngày càng hoàn thiện hơn, con người sẽ phản ứng tốt hơn với các mối đe dọa tới từ vật thể bay gần trái đất.
Trong ngày 9/1, Cơ quan Hàng không vũ trụ châu Âu đã gây chú ý khi thông báo rằng hoạt động quan sát của Đài quan sát không gian Herschel đã cho thấy rằng Apophis có đường kính lên tới 325m, tức lớn hơn gần 20% so với ước tính trước đó là 270m. Nó cũng có khối lượng lớn hơn tới 75% so với dự tính trước đó.
Herschel cũng đã có thể ghi lại được bản đồ nhiệt thoát ra từ bề mặt Apophis, qua đó cung cấp cho các nhà thiên văn nhiều thông tin giá trị về khả năng phản xạ ánh sáng của nó. Hóa ra, thiên thạch này phản xạ lại 23% ánh sáng mặt trời chiếu tới nó, hấp thụ 77% lượng ánh sáng còn lại và khiến nó phát nhiệt.
Việc đo đếm chính xác chỉ số phản xạ ánh sáng của Apophis là yếu tố hết sức quan trọng. Hiểu rõ việc thiên thạch hấp thu bao nhiêu ánh sáng sẽ giúp người ta có thể tính được quỹ đạo dự kiến của thiên thạch. Khi thiên thạch xoay vòng trong không gian, nó sẽ được nung nóng ở các mặt chiếu về phía mặt trời và nguội đi ở những nơi không nằm trong ánh mặt trời. Chu kỳ nóng lên/nguội đi của thiên thạch có thể khiến nó thay đổi quỹ đạo sau một thời gian rất dài.