Thất nghiệp lên cao nhất 5 năm khiến Ngân hàng Dự trữ khó quyết tăng lãi suất

Tòa nhà Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) tại Sydney. Ảnh: RBA.

Thị trường lao động suy yếu nhanh hơn dự kiến

Phát biểu tại một hội nghị ngành ngân hàng ngày 19/10, ông Christopher Kent, Trợ lý Thống đốc, phụ trách thị trường tài chính của RBA, thừa nhận đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy thị trường lao động Australia đang hạ nhiệt nhanh hơn so với dự báo trước đây. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo không nên đưa ra kết luận quá mức chỉ từ số liệu của một tháng, bởi cần thêm bằng chứng để xác định liệu sự suy yếu này có phản ánh xu hướng bền vững hay không.

Nhận định của ông Kent được đưa ra sau khi Cục Thống kê Australia (ABS) công bố báo cáo lao động tháng 9 với những tín hiệu kém tích cực. Theo số liệu điều chỉnh theo mùa, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4,7%, cao nhất trong khoảng 5 năm. Số người có việc làm giảm 39.300 người, trái với kỳ vọng tăng khoảng 20.000 người của giới phân tích.

Đáng chú ý, mức giảm việc làm chủ yếu đến từ nhóm lao động bán thời gian, với 73.700 vị trí bị mất, trong khi số việc làm toàn thời gian tăng 34.400. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 66,8%, còn tỷ lệ thiếu việc làm tăng lên 6,3%, cho thấy khả năng hấp thụ lao động của nền kinh tế đang chịu sức ép.

Dù vậy, số liệu thống kê theo xu hướng của ABS cho thấy cần thận trọng khi đánh giá những biến động ngắn hạn. Theo cách tính xu hướng, tỷ lệ thất nghiệp tháng 9 vẫn ở mức 4,6%, không đổi so với tháng trước. Điều này cho thấy một phần biến động của số liệu điều chỉnh theo mùa chưa đủ để khẳng định thị trường lao động đang suy giảm mạnh và kéo dài.

Diễn biến trên có ý nghĩa quan trọng đối với RBA, bởi sức chống chịu của thị trường lao động từng là một trong những yếu tố giúp ngân hàng trung ương này có dư địa tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ. Trong năm 2026, RBA đã bốn lần tăng lãi suất nhằm kiềm chế lạm phát, đưa lãi suất chính sách lên 4,60%.

Lạm phát dai dẳng khiến triển vọng lãi suất khó đoán

Trong khi những tín hiệu từ thị trường lao động ngày càng yếu đi, áp lực giá cả tại Australia vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Số liệu cho thấy lạm phát toàn phần trong 12 tháng tính đến tháng 8 tăng 4,0%, cao hơn mức 3,5% của tháng 7. Đáng chú ý, lạm phát cơ bản, đo theo phương pháp loại trừ những biến động giá lớn nhất, duy trì ở mức 3,6% trong ba tháng liên tiếp, tiếp tục vượt mục tiêu trong khoảng 2–3% của RBA.

Tại cuộc họp ngày 29/9, RBA đã quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4,60%, đồng thời nhận định những rủi ro khiến lạm phát tăng cao đang dần hiện hữu rõ hơn, trong đó có tác động từ giá năng lượng toàn cầu tăng cao do xung đột Trung Đông, nhu cầu hàng hóa công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo và áp lực chi phí sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, những số liệu việc làm mới nhất đang khiến bài toán chính sách trở nên phức tạp hơn. Nếu tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát giá cả, RBA có nguy cơ làm suy yếu thêm nhu cầu tuyển dụng và hoạt động kinh tế. Ngược lại, nếu dừng thắt chặt quá sớm, lạm phát có thể tiếp tục duy trì trên mục tiêu.

Sự thay đổi trong triển vọng chính sách đã phần nào thể hiện qua định giá thị trường. Giới đầu tư hiện đánh giá xác suất RBA tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 11 vào khoảng 30%, trong khi khả năng có thêm một lần tăng trước cuối tháng 12 ở mức khoảng 50%; cho thấy thị trường vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt, nhưng không còn coi việc tăng lãi suất sắp tới là kịch bản chắc chắn.

Tâm điểm chú ý tiếp theo sẽ là báo cáo lạm phát tháng 9, dự kiến công bố ngày 28/10, ngay trước thềm cuộc họp chính sách của RBA ngày 2–3/11. Số liệu này sẽ có vai trò quan trọng trong việc xác định liệu RBA có cần tiếp tục tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, hay nên tạm dừng thắt chặt nhằm đánh giá rõ hơn những dấu hiệu suy yếu của thị trường lao động.