Các tàu cá Hong Kong, Đài Loan, Hạ Môn sẽ cắm cờ trên quần đảo Nhật kiểm soát.
Báo Japan Times (Nhật) ngày 13-8 đưa tin lực lượng phòng vệ bờ biển Nhật đã cảnh báo và tăng cường tuần tra tại khu vực quần đảo Senkaku đang tranh chấp với Trung Quốc (TQ gọi là Điếu Ngư).
Theo báo Hong Kong Standard (Hong Kong), trưa 12-8, tàu cá Bào Điêu II chở 15 người đã khởi hành từ bến tàu Chiếm Sá Chuỗi ở Hong Kong hướng về quần đảo Điếu Ngư/Senkaku.
Nhóm này gồm tám nhà hoạt động xã hội ở đặc khu Hong Kong, đặc khu Macau và Thâm Quyến, hai nhà báo và bốn thuyền viên. Chủ tàu là thành viên Uỷ ban Hành động bảo vệ quần đảo Điếu Ngư ở Hong Kong.
Trưởng nhóm đi trên tàu cho biết mục đích chuyến đi nhằm phản đối kế hoạch thăm quần đảo Điếu Ngư/Senkaku của các nghị sĩ Nhật.
Dự kiến tàu đi khoảng 50 tiếng thì đến eo biển Đài Loan, sau đó sẽ nhập vào đoàn hai tàu khởi hành từ Hạ Môn (TQ) và Đài Loan. Đội tàu sẽ đi tiếp 30 tiếng nữa cố gắng đến quần đảo tranh chấp vào ngày 15-8, ngày kỷ niệm quân đội Thiên hoàng đầu hàng quân đồng minh và sẽ cắm cờ TQ trên quần đảo.
Tàu cá Bào Điêu II xuất bến ngày 12-8 tại Hong Kong. Ảnh: REUTERS
Như vậy sự kiện này sẽ diễn ra trước ngày 50 nghị sĩ Nhật dự kiến đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư (ngày 19-8) để tưởng niệm các nạn nhân một con tàu đắm ở đây trong chiến tranh thế giới thứ hai. Trưởng nhóm trên tàu cá Bào Điêu II cho biết đã yêu cầu chính phủ TQ cho tàu quân sự hộ tống và khẳng định đội tàu cá TQ sẽ kháng cự nếu bị tàu Nhật chặn.
Ngày 4-7 vừa qua, một tàu cá chở các nhà hoạt động Đài Loan cũng đã đến quần đảo Điếu Ngư/Senkaku nhưng bị tàu cảnh sát biển Nhật chặn lại. Tàu chiến Đài Loan đã hộ tống tàu rời đi.
Uỷ ban Hành động bảo vệ quần đảo Điếu Ngư ở Hong Kong tổ chức các chuyến đi đến quần đảo Điếu Ngư/Senkaku khá thường xuyên. Tuy nhiên, trừ chuyến đi thành công vào năm 1996, các chuyến khác đều bị tàu tuần tra Nhật chặn lại.
Theo chủ tàu Bào Điêu II, từ năm 2007 đến nay, chính quyền Hong Kong thường xuyên ngăn cản đến quần đảo Điếu Ngư/Senkaku. Hồi tháng 1, tàu này đã tổ chức chuyến đi nhưng bị chặn lại với lý do tàu chỉ có chức năng đánh bắt cá.
Trong chuyến đi lần này, chính quyền Hong Kong biết trước nên tuyên bố không cho phép tàu Bào Điêu II rời Hong Kong.
Thời Báo Hoàn Cầu (TQ) thuật lại 8 giờ 30 tối 12-8, tàu bị cảnh sát biển Hong Kong chặn lại ở vùng giáp ranh lãnh hải quốc tế. Cảnh sát lên tàu kiểm tra. Những người trên tàu đã khoá cửa phòng điều khiển lại và tiếp tục cho tàu đi, buộc cảnh sát phải rời tàu.
Trong khi đó, báo China Daily (TQ) ngày 13-8 đã đăng bài phỏng vấn độc quyền nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Từ Đôn Tín, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền TQ tại Nhật.
Ông Từ Đôn Tín nói năm 1978, sau khi Hiệp ước Hoà bình và hữu nghị Trung-Nhật được ký kết, hai nước đã từng đạt thoả thuận đặt vấn đề tranh chấp quần đảo Điếu Ngư/Senkaku sang một bên vì quyền lợi lớn hơn của quan hệ song phương. Ông cho rằng Nhật làm căng thẳng vấn đề tranh chấp vì lợi dụng chính sách hướng về châu Á của Mỹ.
ĐĂNG KHOA