Phe đối lập Syria muốn ngừng bắn, ĐSQ Nga bị tấn công

Chính quyền Damascus thừa nhận không đủ khả năng hạ gục phiến quân

Phe đối lập cũng muốn ngừng bắn

Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với tờ The Guardian hôm 20/9, Phó thủ tướng Syria Qadri Jamil tuyên bố hiện không phe nào có đủ lực đánh bại đối phương và tình trạng này “sẽ còn kéo dài”. Ông Jamil nói chính quyền al-Assad dự định sẽ kêu gọi một thỏa thuận ngừng bắn tại hội nghị hòa bình ở Geneva (Thụy Sĩ) mà Mỹ và Nga đang thu xếp. Các đề nghị khác bao gồm chấm dứt can thiệp từ bên ngoài và khởi động một tiến trình chính trị hòa bình để người dân Syria hưởng quyền tự quyết một cách dân chủ.

Theo ông Jamil, nếu được phe nổi dậy ủng hộ, thỏa thuận ngừng bắn sẽ được đặt dưới sự giám sát quốc tế, chẳng hạn như lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ, với điều kiện họ phải đến từ các nước trung lập hoặc thân thiện.

Sau khi thông tin kêu gọi ngừng bắn được phía Damascus đưa ra, những lãnh đạo lực lượng nổi dậy cho biết sẽ không chấp thuận bất cứ bàn đàm phán nào về cuộc nội chiến Syria.Tuy nhiên, bất ngờ ngày 22/9, Chủ tịch Liên minh dân tộc Syria đối lập Ahmad Jarba cho biết, nhóm này sẵn sàng tham gia Hội nghị Geneva 2, nhằm tìm giải pháp chấm dứt cuộc khủng hoảng hơn 30 tháng qua tại quốc gia Trung Đông này. Đây là lần đầu tiên phe đối lập được các nước phương Tây và Arập hậu thuẫn đưa ra cam kết rõ ràng về việc tham dự Hội nghị Geneva 2 do Mỹ và Nga đề xuất, để thảo luận về hòa bình cho Syria.

Trong lá thư đề ngày 19/9 gửi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, ông Jarba cũng cho biết, Liên minh dân tộc Syria “tái khẳng định sẵn sàng tham gia hội nghị này”, song nhấn mạnh “tất cả các bên phải nhất trí rằng hội nghị sẽ thành lập được một chính phủ chuyển tiếp có đầy đủ quyền hành pháp”, như đã đề xuất tại Hội nghị Geneva lần thứ nhất năm 2012.

Phe đối lập cũng kiên quyết yêu cầu Tổng thống Bashar Al-Assad không được tham gia vào chính phủ chuyển tiếp. Cũng trong lá thư này, ông Jarba kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc viện dẫn đến Chương 7 của Hiến chương Liên Hợp Quốc về việc có thể sử dụng vũ lực để trừng phạt chính quyền Syria, nếu không tuân thủ cam kết giải trừ kho vũ khí hóa học.

Chủ tịch Liên minh dân tộc Syria đối lập cũng đề nghị Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có “các biện pháp cần thiết” để áp đặt lệnh ngừng bắn ở nước này.Trước thông tin việc phe đối lập yêu cầu chính quyền mới không có Tổng thống Bashar al-Assad, ngay lập tức phía Damascus đã phản đối yêu sách này của phe đối lập.

Thái độ của các bên liên quan

Hiện tại, Nga, Mỹ vẫn chưa có phát ngôn chính thức về động thái mới này của cả chính quyền Assad và phe đối lập. Tuy nhiên, hôm 21/9, Chánh văn phòng Điện Kremlin Sergei Ivanov phát biểu tại một hội nghị ở Stockholm (Thụy Điển) do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), có trụ sở tại London (Anh) tổ chức, đã nêu rõ quan điểm về vấn đề vũ khí hóa học của Syria."Về lý thuyết và giả thuyết mà nói, nếu chúng tôi thấy rằng (Tổng thống Syria Bashar) al-Assad đang lừa dối, chúng tôi có thể thay đổi lập trường" – ông Ivanov cho biết. Đồng thời, ông Ivanov cũng cho rằng cần phải có một giải pháp hòa bình cho Syria và muốn đạt được điều đó, mọi bên phải có thái độ hợp tác cùng xây dựng.

Một chuyên gia người Nga trả lời trên tờ Ria Novosti cũng nhấn mạnh sẽ không có cuộc đàm phán nào bị áp đặt khi thực tế chiến trường đang ở thế cân bằng.

Một động thái đáng chú ý khác, Iran đã lên tiếng hoan nghênh ý kiến của chính quyền Damascus. Ông Mansour Haqiqatpour - Phó Chủ tịch Ủy ban Chính sách đối ngoại và An ninh quốc gia của Quốc hội Iran, ngày 21/9 nhấn mạnh, đề xuất ngừng bắn giúp giải quyết khủng hoảng ở Syria là “có thể chấp nhận được”, khẳng định chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad sẵn sàng xoa dịu những căng thẳng ở Syria thông qua các kênh ngoại giao.

Được biết, Iran là một trong những quốc gia hậu thuẫn chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad mạnh mẽ nhất.

Hòa bình cho Syria còn xa vời

Tuy Chính quyền Bashar al-Assad đã lên tiếng về một thỏa thuận ngừng bắn và vấn đề đàm phán để mang lại hòa bình cho Syria, nhưng con đường đến giải pháp ấy còn rất nhiều chông gai. Trên thực tế, chiến trường Syria hiện đang chia làm ba phe khi song song với phiến quân và quân đội chính phủ, vẫn còn những tay súng người Kurd muốn giành quyền tự trị và đã kiểm soát một phần phía Bắc Syria, giáp với Iraq. Đồng thời, những tay súng này cũng nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ của cộng đồng người Kurd tự trị tại Iraq.

Ngoài ra, tuy đã ngỏ ý chấp thuận đàm phán tại Hội nghị Geneve 2 nhưng phía đối lập Syria vẫn đưa ra những yêu sách đi kèm mà theo như Phó thủ tướng Syria Qadri Jamil là “không thể chấp nhận”. Đồng thời, trong nội bộ phe phiến quân còn có sự hiện diện của các lực lượng khủng bố. Để thuyết phục được lực lượng này đi theo con đường mà thế giới mong muốn sẽ là một vấn đề không hề đơn giản.

Có thể thấy, bất kỳ bên nào liên quan cũng đều muốn cuộc hội đàm ở Geneve, tuy nhiên, để cuộc hội đàm thỏa lòng mong đợi của tất cả các bên sẽ còn là bài toán rất khó tìm ra đáp án.