Ông Trump dọa cấm tập đoàn Canada bán máy bay ở Mỹ

"Họ sẽ không được bán máy bay Bombardier tại Mỹ nữa. Nếu muốn tiếp cận thị trường của chúng ta, họ phải sản xuất tại đây và ngừng xem nước Mỹ như con heo đất", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social ngày 7/9.

Người đứng đầu Nhà Trắng không nêu rõ ông sẽ cấm tập đoàn Bombardier bán máy bay tại Mỹ bằng cách nào. Ông nêu thêm rằng Canada đang ngăn cản các ngân hàng và doanh nghiệp của Mỹ hoạt động tại nước này.

"Thời kỳ đó đã chấm dứt", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh, đồng thời cho biết thị trường Mỹ chiếm hơn một nửa doanh thu của Bombardier.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng hôm 4/9. Ảnh: AFP

Bài đăng đầy giận dữ này đánh dấu động thái gây chấn động thứ hai mà lãnh đạo Mỹ có khả năng thực hiện trong năm nay nhằm vào nhà sản xuất máy bay này. Hồi tháng 1, ông dọa rút chứng nhận đối với máy bay Bombardier tại Mỹ và áp mức thuế 50% đối với máy bay Canada, sau khi cho rằng Ottawa từ chối cấp chứng nhận cho các mẫu máy bay Gulfstream mới do Mỹ sản xuất.

Những lời đe dọa đó dường như chưa bao giờ được thực hiện, nhưng ông Trump nói rằng Canada đã nhanh chóng cấp chứng nhận cho các máy bay Gulfstream vào tháng 2 nhờ sự can thiệp của ông.

Hiện có hàng nghìn máy bay Bombardier đang được các hãng hàng không Mỹ khai thác trong các đội bay nội địa. Ông Trump cho rằng thị trường Mỹ chiếm hơn một nửa doanh thu của Bombardier.

Cảnh báo mới nhất của ông Trump được đưa ra ngay trước thời điểm Canada áp thuế trả đũa đối với loạt hàng hóa Mỹ và cho thấy căng thẳng liên quan đến Bombardier vẫn tiếp diễn.

Ngay cả nếu ông Trump muốn thực hiện lời đe dọa mới nhất, vẫn chưa rõ nó sẽ được tiến hành bằng cách nào. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) mới là cơ quan chịu trách nhiệm cấp hoặc thu hồi chứng nhận đối với máy bay tại Mỹ, không phải Nhà Trắng. Các mẫu máy bay Bombardier vẫn được Mỹ cấp chứng nhận và hiện công ty này cũng được miễn thuế quan của Mỹ.

Sau bài đăng của ông Trump, Bombardier ra tuyên bố cho hay họ tạo ra hàng chục nghìn việc làm tại Mỹ thông qua "sự hiện diện ngày càng tăng tại nước này cũng như trong chuỗi cung ứng gồm khoảng 2.800 công ty Mỹ ở 47 bang".

"Ngành hàng không vũ trụ Mỹ là bên hưởng lợi rõ ràng về thương mại và xuất khẩu", tuyên bố có đoạn. "Bombardier là bên đóng góp mạnh mẽ cho ngành này".

Tập đoàn Canada nói thêm rằng máy bay của họ "được chế tạo bằng các linh kiện do Mỹ sản xuất như động cơ, hệ thống điện tử hàng không và nhiều hệ thống then chốt khác do các công ty lớn của Mỹ cung cấp" và họ có kế hoạch khánh thành một cơ sở mới tại Fort Wayne, bang Indiana vào cuối năm nay.

Máy bay chở khách Bombardier CRJ-900LR (trước) của hãng hàng không Delta tại sân bay LaGuardia, New York hồi tháng 4/2025. Ảnh: AFP

Tháng trước, sau khi các cuộc đàm phán thương mại đổ vỡ, ông Trump áp mức thuế 50% lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada, từ gậy khúc côn cầu đến xi măng. Canada thông báo sẽ áp thuế trả đũa đối với lượng hàng hóa Mỹ có giá trị tương đương, bắt đầu từ 8/9.

Mức thuế 15%, 25% và 50% sẽ được áp lên hàng nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm sản phẩm thép và nhôm, cũng như các mặt hàng sữa như phô mai.

Đàm phán giữa hai bên đổ vỡ sau nhiều ngày thảo luận tại Washington. Thủ tướng Canada Mark Carney khi đó nói các điều khoản mà chính quyền Trump đưa ra là không thể chấp nhận được, đồng thời cho biết vào phút chót, các nhà đàm phán Mỹ đưa ra những hạn chế đối với các thỏa thuận thương mại của Canada với quốc gia khác.

Ông cũng cho biết giới chức Mỹ đã đưa ra những "lời đe dọa" không thể chấp nhận được đối với tiếng Pháp và "văn hóa Quebec", đề cập tỉnh Quebec ở miền đông Canada, nơi cộng đồng nói tiếng Pháp chiếm đa số.

Kể từ đó, Ottawa và Washington chưa nối lại đàm phán thương mại, đồng thời tiếp tục công kích lẫn nhau.