Ngày 27-8, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Osamu Fujimura thông báo chính phủ đã bác đơn của chính quyền TP Tokyo xin phép thăm quần đảo Senkaku vào tháng 10 để khảo sát trước khi mua quần đảo.
Gia tộc Kurihama sở hữu 4/5 đảo. Nhà nước sở hữu đảo nhỏ nhất Taishojima và thuê bốn đảo còn lại. Hồi tháng 4, Thị trưởng Tokyo Shintaro Ishihara đã đề nghị mua lại ba đảo Uotsuri, Kitakojima và Minamikojima.
Hãng tin Reuters cho biết chính phủ Nhật từ chối cho lên đảo nhằm duy trì ổn định và hoà bình ở quần đảo Senkaku. Ngày 27-8, chính quyền TP Tokyo thông báo trong tuần này vẫn đi khảo sát biển quanh quần đảo Senkaku chứ không lên đảo vì đây là việc làm cần thiết để mua đảo. Kế hoạch khảo sát đã được chính phủ chấp thuận.
Báo Japan Times (Nhật) cùng ngày tiết lộ tháng 9 tới chính phủ Nhật sẽ bỏ thầu 2 tỉ yen mua quần đảo Senkaku. Trước đó, gia tộc Kurihama chỉ thảo luận chuyển nhượng đảo với chính quyền TP Tokyo.
Sau khi xảy ra sự kiện người Trung Quốc xâm nhập quần đảo Senkaku và biểu tình chống Nhật tại Trung Quốc, chính phủ Nhật đã tham gia đấu thầu mua quần đảo. Gia tộc Kurihama cũng đã thay đổi ý định.
Cuối tháng 7, theo lệnh của Thủ tướng Yoshihiko Noda, Phó Chánh Văn phòng Nội các Hiroyuki Nagahama đã bí mật tiếp xúc với gia tộc Kurihama. Cuộc đàm phán bất thành vì không thống nhất giá cả.
Tàu tuần tra Nhật Shikishima (Nhật) ở cảng Manila ngày 27-8. Ảnh: AP
Báo Japan Times nhận định trước diễn biến Trung Quốc sẽ chuyển giao quyền lực vào mùa thu năm nay, Nhật không muốn mạo hiểm chọc tức Bắc Kinh nên gấp rút đẩy nhanh tiến độ mua quần đảo Senkaku.
Thị trưởng Shintaro Ishihara từng đề nghị chính phủ quốc hữu hoá quần đảo sau khi chính quyền TP Tokyo mua xong. Dù vậy chính phủ không ủng hộ vì chưa chắc Quốc hội đồng ý quốc hữu hoá và động thái này rất tốn thời gian.
Đến cuối tuần trước, chính quyền TP Tokyo đã nhận được 1,4 tỉ yen tiền của dân quyên góp mua quần đảo Senkaku.
Trong khi đó, theo hãng tin Kyodo News (Nhật) ngày 27-8, Bộ Quốc phòng Nhật cho biết sẽ đề xuất chính phủ cấp ngân sách năm 2013 mua thêm bốn tàu đổ bộ cho bộ binh. Hôm 26-8, Thứ trưởng Quốc phòng Shu Watanabe hé lộ tin tương tự.
Mục đích mua tàu nhằm củng cố năng lực quốc phòng trên biển. Bốn tàu đổ bộ sẽ được triển khai ở lữ đoàn bộ binh miền Tây tại tỉnh Nagasaki phụ trách bảo vệ đảo Kyushu và đảo Okinawa.
Hôm 26-8, hải, lục, không quân Nhật cũng đã tham gia tập bắn đạn thật ở khu huấn luyện Đông Fuji tại tỉnh Shizuoka. Kyodo News đưa tin cuộc tập trận sử dụng 44 tấn đạn nhằm rèn luyện khả năng sẵn sàng chiến đấu bảo vệ quần đảo Nansei và quần đảo Okinawa.
Hải quân đã sử dụng máy bay trinh sát P-3C để thu thập thông tin về một hòn đảo giả định. Không quân huy động máy bay chiến đấu F2 tấn công tàu địch. Lục quân sử dụng pháo binh và tên lửa đất đối hạm đánh địch đổ bộ lên đảo.
Đây là lần đầu tiên hải quân và không quân cùng tập trận phối hợp giả định tấn công kẻ thù xâm chiếm đảo. Bộ trưởng Quốc phòng Satoshi Morimoto và 31.000 dân đã quan sát cuộc tập trận.
LÊ LINH - DUY KHANG