Gánh nặng quy định khiến giá nhà mới tại Mỹ đội thêm 132.000 USD

Theo báo cáo công bố hồi tháng 6 của Hiệp hội Xây dựng Nhà ở Quốc gia Mỹ (NAHB), gánh nặng pháp lý và thủ tục hành chính hiện chiếm trung bình 131.734 USD trên mỗi căn nhà mới (giá bán trung bình là 499.500 USD), tương đương 26,4% giá trị. Con số này đã tăng vọt 40% chỉ sau 5 năm, từ mức 93.870 USD năm 2021, nhanh gấp đôi mức tăng thu nhập khả dụng của người dân Mỹ trong cùng thời kỳ.

Trong tổng chi phí nói trên, giai đoạn thi công xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất với gần 85.000 USD, tăng từ 13,3% lên 17% giá trị căn nhà chỉ sau 5 năm. Nguyên nhân chủ yếu là lệ phí cấp phép xây dựng tăng cao và các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe về vật liệu ốp tường ngoài, hệ thống cách nhiệt, hướng nhà hay quy cách hàng rào.

Những căn nhà mới ở Florida, tháng 5/2021. Ảnh: Reuters

Bên cạnh chi phí trực tiếp, sự chậm trễ trong quy trình xét duyệt cũng là nguyên nhân lớn đội giá thành. Khoảng 94% nhà thầu cho biết họ thường xuyên bị trễ tiến độ do thủ tục cấp phép, khiến lãi vay dự án phình to và toàn bộ chi phí tài chính này cuối cùng đều chuyển sang người mua nhà gánh chịu.

Rào cản còn đến từ việc thiếu đồng nhất giữa các địa phương. Mỗi bang, thậm chí từng thị trấn, lại đưa ra các quy tắc riêng biệt, từ việc bắt buộc hướng quay của gara cho đến chi tiết kích thước chính xác đến từng cm. Tại Georgia, Nam Carolina và Bắc Carolina, doanh nghiệp phải chi nhiều tiền cho các đánh giá về tác động giao thông.

Khoảng 88% nhà thầu cho biết họ phải tuân thủ các chuẩn thiết kế riêng ngoài quy hoạch chung, hoặc phải đáp ứng yêu cầu dành lại một phần đất trong dự án để phục vụ mục đích công cộng.

Tại Texas, các vấn đề về quy hoạch và thủ tục cấp phép thường châm ngòi cho làn sóng kiện tụng từ phía người dân địa phương. Hệ thống tòa án lẽ ra là nơi giải quyết các tranh chấp này, nhưng quy trình tại đây lại diễn ra thậm chí còn chậm chạp hơn.

NAHB ước tính Mỹ đang thiếu 1,2 triệu ngôi nhà, cho rằng chi phí từ quy định ngày càng tăng khiến việc tăng nguồn cung trở nên khó khăn hơn.

"Các nhà hoạch định chính sách cần loại bỏ những quy định không cần thiết và tốn kém", Chủ tịch NAHB Bill Owens, nhà xây dựng và cải tạo nhà ở đến từ Ohio, nhận xét.