Có thể dùng đường hóa học saccharin làm thuốc điều trị ung thư

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ phát hiện đường nhân tạo saccharin có thể là một nhân tố mới trong cuộc chiến phòng chống ung thư. Phát hiện lần này có thể làm cơ sở cho sự đời của một loại thuốc điều trị ung thư mới trong tương lai.

Saccharin (đường nhân tạo) là một loại hóa chất tổng hợp có vị ngọt. Theo nghiên cứumới này, các chất thay thế đường có thể kiềm chế sự phát triển của các tế bào ung thư.

Từ khi được phát hiện một cách tình cờ bởi nhà hóa học người Nga Constantin Fahlberg hồi năm 1878, Saccharin được mệnh danh là "vua tạo ngọt" do những ưu điểm độc đáo của nó: ngọt mạnh hơn đường mía 400 lần, không mang năng lượng có thể dễ dàng sản xuất bằng phương pháp công nghiệp với giá thành rẻ, không gây sâu răng, khó hư hỏng nên được dùng làm phụ gia giá rẻ cho các loại thực phẩm,… Cũng chính vì vậy mà người ta luôn đặt dấu hỏi về những tác động xấu của saccharin đối với sức khỏe con người khi dùng nó làm chất thay thế đường mía.

Tuy nhiên, nghiên cứu vừa công bố mới đây lại đi tới một kết luận khá bất ngờ. Ban đầu, các nhà nghiên cứu muốn phát triển một loại thuốc nhằm tấn công protein mang tên carbonic anhydrase IX (CA IX). Đây là loại protein xuất hiện trong nhiều loại ung thư nguy hiểm như ung thư vú, phổi, gan, tuyến tụy thận và não. CA IX hoạt động bằng cách quy định nồng độ pH cả trong và xung quanh các tế bào ung thư, hỗ trợ chúng phát triển và lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Dù vậy, việc tìm và diệt CA IX không phải là điều dễ dàng do cấu trúc của nó tương tự như 14 loại carbonix anydrase protein có ích khác trong cơ thể.
Tuy nhiên, cuối cùng các nhà nghiên cứu đã bất ngờ phát hiện ra rằng đường saccharin hoàn toàn có thể tìm CA IX một cách có chọn lọc và ức chế hoạt động của nó. Đây là nỗ lực nghiên cứu của nhóm nhiều nhà khoa học đến từ các quốc gia khác nhau. Trong một thử nghiệm, nhóm đã tạo ra một hợp chất chứa phân tử đường glucose có tính chất hóa học tương tự như saccharin. Họ nhận thấy rằng hợp chất này có thể hình thành liên kết với CA IX theo hiệu suất cao gấp 1000 lần so với sacchrin thông thường, điều này góp phần làm giảm đáng kể lượng saccharin cần thiết để ức chế loại protein nguy hiểm này trong quá trình điều trị bệnh.
Trong một thử nghiệm khác, nhóm nghiên cứu đã dùng tinh thể học tia X để hiểu rõ hơn làm thế nào saccharin có thể ức chế CA IX, từ đó hoàn thiện quá trình dùng hợp chất mới tương tự như saccharin để đẩy nhanh hiệu quả điều trị ung thư. Thêm vào đó, các nhà nghiên cứu còn phát hiện rằng protein CA IX không hề xuất hiện trong các cơ thể khỏe mạnh, ngoại trừ đường tiêu hóa. Điều này càng hứa hẹn rằng có thể dùng sacchrin để điều trị hiệu quả ung thư mà không cần dùng liều lượng cao và ít tác dụng phụ.
Tiến sĩ Robert McKenna tại đại học Floria, một trong những nhà nghiên cứu cho biết: "Tôi hoàn toàn ngạc nhiên khi biết được rằng một phân tử đơn giản như saccharin, xuất hiện mỗi ngày trong ly cà phê của nhiều người, lại có thể được khai thác để chữa trị hiệu quả bệnh ung thư. Kết quả nghiên cứu này mở ra tiềm năng phát triển một loại thuốc chống ung thư trong mơ, có nguồn gốc từ một loại gia vị phổ biến với hiệu quả lâu dài." Nhóm nghiên cứu dự định sẽ công bố kết quả nghiên cứu này tại hội nghị của Hiệp hội hóa học Hoa Kỳ diễn ra từ ngày 22-26/3 sắp tới.