Bốn thói quen đẩy người Mỹ vào vòng xoáy nợ nần

Theo báo cáo của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (New York Fed), tổng nợ hộ gia đình Mỹ đạt mức 18.800 tỷ USD vào cuối quý IV/2025, tăng 191 tỷ USD so với quý trước. Trung bình mỗi hộ gia đình gánh khoản nợ từ 103.000 đến 154.000 USD. Trong đó, nợ thế chấp chiếm phần lớn, tiếp theo là nợ thẻ tín dụng với tổng dư nợ lên tới 1.280 tỷ USD - mức cao nhất lịch sử.

Tỷ lệ nợ xấu tổng thể đã tăng lên 4,8%, cao nhất trong gần một thập kỷ, đặc biệt nghiêm trọng ở nhóm người thu nhập thấp và người trẻ.

Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố khách quan như lạm phát và lãi suất cao, 4 thói quen và quan niệm văn hóa dưới đây là nguyên nhân chính đẩy người Mỹ chìm trong nợ nần.

Ảnh minh họa: Pexels

Mua sắm để tìm kiếm hạnh phúc

Nhiều người Mỹ có tư duy rằng họ xứng đáng sở hữu những món đồ tốt và xem mua sắm là cách tìm kiếm niềm vui. Khảo sát của LendingTree năm 2025 cho thấy 63% người Mỹ thừa nhận cảm xúc ảnh hưởng tới quyết định chi tiêu. Trong đó, 47% mua sắm để cải thiện tâm trạng và 54% coi đó là hình thức "tự thưởng" cho bản thân.

Trung bình mỗi năm, một người Mỹ chi 4.589 USD cho các khoản mua sắm bốc đồng. Riêng thế hệ Millennials (sinh năm 1981-1996), con số này lên tới 8.259 USD với hơn 100 lần "chốt đơn" ngoài kế hoạch. Khảo sát của Intuit năm 2026 cũng chỉ ra 38% người được hỏi coi hạnh phúc là động lực mua sắm chính, vượt qua cả yếu tố tiện lợi hay an toàn.

Hậu quả là nhiều gia đình lạm dụng thẻ tín dụng, dẫn đến mức nợ thẻ trung bình hơn 6.500 USD mỗi người.

Mặc định vay mua nhà là xứng đáng

Tư duy "vay tiền mua nhà là xứng đáng" đã ăn sâu vào văn hóa Mỹ. Việc sở hữu bất động sản được coi là một khoản đầu tư, biểu tượng của sự ổn định và thành công. Hiện nợ thế chấp chiếm khoảng 70% tổng nợ hộ gia đình, tương đương 13.170 tỷ USD. Trung bình mỗi người gánh 258.000 USD tiền nợ nhà, riêng thế hệ Millennials có thể lên tới 320.000 USD.

Nhiều người vay tối đa số tiền được ngân hàng phê duyệt, chấp nhận trả góp hơn 2.000 USD mỗi tháng. Tuy nhiên, họ thường đánh giá thấp các chi phí ẩn như thuế, bảo hiểm, bảo trì, dẫn đến rủi ro tài chính cao. Việc gắn chặt với một khoản nợ khổng lồ cũng khiến nhiều người mất đi sự linh hoạt khi muốn chuyển việc hoặc rơi vào bẫy cắt lỗ khi thị trường biến động.

Học đại học nhưng thiếu định hướng

Văn hóa chuộng bằng cấp vô tình đẩy hàng triệu người trẻ vào vòng xoáy trả nợ kéo dài 10-20 năm. Theo Tổ chức Sáng kiến Dữ liệu Giáo dục (Education Data Initiative) năm 2026, tổng nợ sinh viên tại Mỹ đạt 1.833 tỷ USD. Hơn 42,8 triệu người đang gánh nợ liên bang với mức trung bình 39.547 USD/người (có thể lên 43.333 USD nếu tính cả nợ tư nhân).

Nhiều sinh viên vay tiền đi học theo kỳ vọng xã hội nhưng lại chọn ngành học không mang lại lợi nhuận cao. Khoảng 30% người đi làm cảm thấy hối tiếc về bằng cấp của mình khi lương không đủ trả nợ. Theo New York Fed, gần 10% dư nợ sinh viên trong quý IV/2025 đã quá hạn thanh toán 90 ngày. Khối nợ này buộc nhiều người trẻ phải dựa dẫm vào thẻ tín dụng để sống qua ngày, đồng thời trì hoãn các cột mốc quan trọng như kết hôn, mua nhà hay sinh con.

Không có quỹ dự phòng khẩn cấp

Lối sống "nhận lương tháng nào xào tháng đó" rất phổ biến ở Mỹ. Theo Báo cáo Tiết kiệm Khẩn cấp năm 2026 của Bankrate, 24% người Mỹ không có quỹ dự phòng và chỉ 46% đủ tiền trang trải 3 tháng chi tiêu.

Đồng thời, khảo sát của U.S. News 2026 cũng chỉ ra 43% người trưởng thành không có nổi 1.000 USD tiền mặt cho các trường hợp khẩn cấp. Thiếu lưới an toàn tài chính khiến họ buộc phải quẹt thẻ tín dụng hoặc vay nóng mỗi khi xe hỏng, ốm đau hay mất việc, trực tiếp đẩy tỷ lệ chậm trả thẻ tín dụng lên mức báo động trên toàn quốc.