Anh có Thủ tướng thứ 7 trong một thập kỷ

Lãnh đạo Công đảng Andy Burnham cùng phu nhân, bà Marie-France van Heel, hôm nay tới diện kiến Vua Charles III tại Cung điện Buckingham để trở thành người đứng đầu chính phủ sau khi ông Keir Starmer từ chức.

Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham cùng phu nhân, bà Marie-France van Heel, bên ngoài số 10 phố Downing ngày 20/7. Ảnh: AFP

Ông Burnham, 56 tuổi, sau đó đến số 10 Phố Downing trong những tràng pháo tay vang dội từ những người ủng hộ, và có bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Thủ tướng thứ 7 của Anh trong hơn một thập kỷ qua.

Nước Anh cần cho thế giới thấy họ có thể "giành lại sự ổn định", ông nói, và cam kết sẽ đưa ra "một mô hình chính trị mới" cũng như "xây dựng một nền kinh tế mới".

Về chính sách đối ngoại, ông trước đó nói rằng sẽ sớm điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Ukraine Volodymyr Zelensky, đồng thời cam kết "sát cánh 100%" cùng Kiev.

Trong bài phát biểu ngắn gọn bên ngoài Phố Downing, tân lãnh đạo Công đảng cho biết ông sẽ "đưa ra một kế hoạch 10 năm mới cho nước Anh", nhưng không nêu chi tiết. Ông cam kết sẽ "lập tức mang lại cho người dân một chút không gian dễ thở, một chút hỗ trợ để giải quyết chi phí sinh hoạt". 

Ông cũng cho biết chỉ thị đầu tiên của mình sẽ là cam kết "chấm dứt tình trạng ngủ ngoài đường", một biện pháp mà ông từng cố gắng thực hiện khi còn là thị trưởng khu vực ở miền bắc nước Anh, mặc dù nó chưa hoàn toàn thành công.

Các thông báo khác bao gồm cam kết tái công nghiệp hóa nước Anh thông qua mua sắm công và xây dựng thêm nhiều nhà ở công cộng.

Burnham được mệnh danh là "Vua phương Bắc" nhờ 9 năm giữ chức Thị trưởng vùng Đại Manchester. Ông gần đây từ bỏ vị trí này và thắng áp đảo trong cuộc bầu cử bổ sung, trở thành nghị sĩ Hạ viện đại diện khu vực Makerfield và ra tranh cử ghế lãnh đạo Công đảng với ông Starmer. 

Công đảng hôm 17/7 bầu ông Burnham làm lãnh đạo đảng thay ông Starmer. Ông là ứng viên duy nhất trong cuộc tranh cử chức lãnh đạo mới của Công đảng, nhận được đề cử từ 379 trong số 403 nghị sĩ tại Hạ viện.

Cựu thủ tướng Starmer đã rời Phố Downing trước đó, khẳng định rằng thời gian ngắn ngủi tại vị của ông đã làm cho nước Anh trở thành một nơi tốt đẹp hơn.

"Tôi tin tưởng rằng nước Anh hiện nay mạnh mẽ và công bằng hơn so với hai năm trước", ông Starmer nói trong bài phát biểu chia tay. 

Starmer nhậm chức Thủ tướng Anh ngày 5/7/2024, kế nhiệm ông Rishi Sunak, với cam kết theo đuổi quá trình "tái thiết bình tĩnh và kiên nhẫn" quốc gia, kêu gọi tất cả người dân cùng tham gia nỗ lực đổi mới đất nước.

Ông cho biết trong hai năm qua, ông đã hoàn thành công việc, thêm rằng "tôi rời đi trong sự vui vẻ và tự hào về tất cả những gì chúng ta đã đạt được". Sau bài phát biểu, ông đến Cung điện Buckingham để trình đơn từ chức lên Vua Charles III.

Tại phiên chất vấn Thủ tướng cuối cùng tại quốc hội hôm 15/7, ông Starmer đã bảo vệ thành tích mà chính phủ của ông đã đạt được, đặc biệt là sự ủng hộ dành cho Ukraine và những thành tựu trong chính sách đối nội. 

Ông đề cập đến việc tăng cường bảo vệ người lao động, giảm tỷ lệ trẻ em nghèo đói, tăng chi tiêu quốc phòng, cũng như thông qua đạo luật ngăn chặn quan chức che đậy sự thật sau các thảm họa.

"Tôi tự hào khi để lại đất nước này trong tình trạng tốt hơn so với khi tôi tiếp nhận nó", ông nói khi đó.

Tháng trước, ông thông báo từ chức sau những sai lầm khiến uy tín của ông trong nội bộ Công đảng và công chúng suy giảm. Nền kinh tế Anh cũng không được cải thiện trong thời gian ông nắm quyền. 

Burnham, cựu thị trưởng vùng đô thị Manchester, cũng cam kết cải thiện mức sống của người dân và "mang lại niềm hy vọng mà chúng ta đã đánh mất". "Tôi sẽ nỗ lực xây dựng một nền chính trị mới. Đất nước đang rất cần điều đó", ông nói sau khi trở thành lãnh đạo Công đảng hôm 17/7.