5 điểm chính trong thông điệp của ông Trump tại Đại hội đồng LHQ

"Hôm nay tôi có thể tự hào thông báo với các ngài rằng nước Mỹ đã trở lại và hùng mạnh hơn bao giờ hết", Tổng thống Donald Trump ngày 22/9 bắt đầu bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, nhắc lại thông điệp từng được ông đưa ra trong các cuộc vận động tranh cử.

Trong phát biểu dài khoảng 35 phút trước nhiều lãnh đạo quốc tế, ông Trump mô tả bản thân là "người kiến tạo hòa bình", cho rằng những hành động can thiệp quyết liệt của Mỹ tại nhiều điểm nóng đã giúp thế giới "trở nên an toàn hơn".

"Trong khi những người khác chỉ nói suông, tôi hành động. Trong khi mọi người nói về hòa bình, tôi mang lại hòa bình. Trong khi người khác phớt lờ các mối đe dọa, tôi trực tiếp đối đầu", ông tuyên bố.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York ngày 22/9. Ảnh: AP

Xung đột Iran

Tổng thống Mỹ dành phần lớn thời lượng bài phát biểu để nói về cuộc chiến với Iran. Ông cho rằng Iran hiện chỉ có hai lựa chọn: đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân, hoặc hứng chịu một chiến dịch không kích toàn diện.

"Liệu một thỏa thuận có được ký kết với Iran để cho phép họ tái thiết và xây dựng quốc gia vĩ đại hơn nhiều so với trước đây, có lẽ là một trong những quốc gia vĩ đại nhất ở Trung Đông hoặc thậm chí trên cả thế giới?", ông Trump nói.

"Hoặc tôi sẽ hủy diệt Cộng hòa Hồi giáo một cách nhanh chóng, không bao giờ cho họ cơ hội tàn phá các nước khác? Có thể tôi sẽ đẩy họ xuống địa ngục không lối thoát, không hy vọng về tương lai", Tổng thống Mỹ nói về lựa chọn thứ hai. 

Theo bình luận viên Vera Bergengruen và Alexander Ward của Washington Post, dù phát biểu trước hàng trăm lãnh đạo và quan chức ngoại giao nước ngoài, khán giả thực sự mà ông Trump hướng tới trong bài phát biểu dường như là công chúng Mỹ, khi tỷ lệ người Mỹ phản đối chiến sự Iran ngày càng tăng.

Cuộc chiến kéo dài gần 7 tháng qua đã gây ra cú sốc năng lượng, làm tăng giá xăng và chi phí sinh hoạt ở Mỹ, ảnh hưởng đến vị thế của đảng Cộng hòa khi cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ đang đến gần.

Tổng thống Mỹ dự đoán Tehran sẽ chấp nhận ký thỏa thuận với Mỹ sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 để từ bỏ chương trình hạt nhân và chấm dứt xung đột.

"Chúng ta đang tái khẳng định sức mạnh của nước Mỹ, bao gồm cả sức mạnh quân sự khi cần thiết, tại khu vực và trên toàn thế giới, nhằm tạo ra một tương lai an toàn hơn cho tất cả chúng ta", ông nhấn mạnh.

Tiêm kích F/A-18 hạ cánh xuống tàu sân bay USS George Washington ngày 27/8. Ảnh: AFP

Giá dầu sẽ giảm mạnh

Tổng thống Mỹ dự báo rằng nếu thế giới duy trì đoàn kết, "giá dầu sẽ lao dốc" xuống mức thấp hơn cả thời điểm xung đột bắt đầu hồi cuối tháng 2.

Ông chỉ ra lưu lượng tàu bè gia tăng qua eo biển Hormuz và tuyên bố "lượng dầu được vận chuyển qua đây hiện lớn hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ xung đột nổ ra". Tuy nhiên, các đơn vị theo dõi tàu thương mại cho biết lượng dầu được chuyển qua eo biển này vẫn còn hạn chế so với trước chiến tranh.

Ông Trump cũng ca ngợi thỏa thuận về dầu mỏ với Venezuela, trong đó Lầu Năm Góc sẽ nắm cổ phần tại một công ty tư nhân sở hữu quyền khai thác 17 mỏ dầu ở nước này. Ông khẳng định điều đó cũng sẽ giúp làm giảm giá năng lượng.

Tuy nhiên, thỏa thuận với Venezuela được cho là cần thời gian để phát huy hiệu quả. Ngành công nghiệp dầu mỏ và hạ tầng xuống cấp của Venezuela được dự đoán phải mất nhiều năm cùng nhiều tỷ USD đầu tư mới có thể tăng sản lượng một cách đáng kể.

Xung đột Ukraine

Trong bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc, ông Trump một lần nữa dự đoán Nga và Ukraine sắp đạt được thỏa thuận hòa bình.

"Chúng ta sẽ giải quyết xong vụ đó", ông nói và thêm rằng cả hai quốc gia đều đã kiệt sức vì xung đột. "Họ đã chịu đựng quá đủ rồi".

Tổng thống Donald Trump gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại New York ngày 22/9. Ảnh: AP

Cùng ngày, ông cũng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Phát biểu với các phóng viên trước cuộc họp, ông Trump tin rằng các điều kiện đã chín muồi cho một thỏa thuận hòa bình giữa hai nước sau khi các phái viên Mỹ tới thăm Moskva và Kiev gần đây.

Tổng thống Mỹ cho biết ông và ông Zelensky dự định thảo luận về khả năng Ukraine tự sản xuất tên lửa phòng không tiên tiến, ý tưởng mà ông Trump từng ủng hộ vào tháng 7.

Ông Zelensky ngày 22/9 tuyên bố ủng hộ một thỏa thuận ngừng bắn, mặc dù bày tỏ sự hoài nghi về việc liệu Nga có hứng thú với điều này hay không.

Kế hoạch đặt căn cứ tại Greenland

Ông Trump cho biết thỏa thuận mà Mỹ ký với Đan Mạch và Greenland ngày 22/9 sẽ trao cho Mỹ "quyền kiểm soát an ninh vĩnh viễn" trên hòn đảo này. Ông cũng tuyên bố Mỹ sẽ xây dựng "hai căn cứ quân sự lớn" tại đây.

Thỏa thuận này dự kiến thiết lập sự hiện diện quân sự Mỹ tại Narsarsuaq ở phía nam Greenland, nơi Washington từng vận hành một căn cứ thời Chiến tranh Lạnh, và tại Mestersvig bên bờ biển phía đông hòn đảo. Mỹ hiện vận hành Căn cứ Vũ trụ Pituffik tại Greenland.

Ông Trump cho biết thỏa thuận sẽ ngăn chặn các đối thủ của Mỹ thiết lập hiện diện quân sự tại Greenland hoặc thực hiện các "khoản đầu tư nhạy cảm" mà không có sự chấp thuận của Washington.

Các quan chức Đan Mạch mô tả thỏa thuận theo một góc nhìn khác, nhấn mạnh rằng nó vẫn bảo đảm chủ quyền của nước này cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland. Thỏa thuận cũng phải được quốc hội Đan Mạch phê chuẩn trước khi có hiệu lực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen tại lễ ký thỏa thuận ngày 22/9. Ảnh: AFP

Bác bỏ ý tưởng kiểm soát AI

Tổng thống Trump khẳng định nước Mỹ "hoàn toàn bác bỏ" mọi chương trình nghị sự toàn cầu về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI).

"Chúng tôi sẽ khuyến khích chứ không kìm hãm AI", ông nói.

Tuyên bố của Tổng thống Mỹ đi ngược với nhiều lời kêu gọi tăng rào cản pháp lý đối với AI.

Trước bài phát biểu của ông Trump, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã kêu gọi một khuôn khổ quản trị toàn cầu để quản lý rủi ro AI. Liên Hợp Quốc cũng đã khởi động cuộc đối thoại quốc tế với các chính phủ và công ty công nghệ về những phương thức quản trị công nghệ này.

Trong khi đó, lãnh đạo Mỹ coi việc giành ưu thế trong cuộc đua AI toàn cầu với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu. "Ai giành được siêu trí tuệ nhân tạo sẽ là người chiến thắng", ông nói và cho biết Mỹ đang dẫn trước Trung Quốc trong lĩnh vực này.