Chơi cây cảnh bonsai, suy cho cùng, là chơi với thời gian. Người trồng không sở hữu cây, mà chỉ là kẻ được thời gian ủy thác trông giữ một sinh mệnh.

Mỗi vòng gỗ, mỗi nếp gấp trên thân là một nếp nhăn của năm tháng, không thể đốt cháy giai đoạn, không thể dùng tiền để mua thêm.

Bốn cây cảnh này dưới đây không chỉ là tác phẩm nghệ thuật. Chúng là bốn triết lý sống, bốn cách mà trời đất dạy con người đối diện với hữu hạn và vô hạn.

Loài cây này nổi tiếng nhờ những chiếc lá xanh mướt

1. Cây cảnh nữ trinh tử - nhà hiền triết ngàn năm

Nữ trinh tử (Ligustrum lucidum) hay còn gọi là trâm bầu bóng, là một loài thực vật có hoa thuộc họ ô liu (Oleaceae), có nguồn gốc từ vùng Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Loài cây này nổi tiếng nhờ những chiếc lá xanh mướt, bóng bẩy quanh năm và quả chín của nó là một vị thuốc bổ âm vô cùng quan trọng trong Y học cổ truyền phương Đông

Nhìn nữ trinh tử, ta hiểu thế nào là "đại trí nhược ngu". Cây cảnh lớn chậm đến mức tưởng như đứng yên. Một năm có khi chỉ cao thêm vài ly, tán lá thêm dăm chiếc. Nhưng chính sự chậm chạp ấy lại là một loại quyền năng.

Dáng trực hoặc huyền thường được chuộng

Trong khi những loài cây khác vội vã vươn cao rồi tàn lụi, nữ trinh tử chọn cách bền bỉ. Tuổi thọ của cây cảnh ngoài tự nhiên được đo bằng thiên niên kỷ - một con số khiến mọi tham vọng của con người trở nên nhỏ bé.

Nữ trinh tử không phô trương. Lá dày, xanh sẫm như ngọc, mặt lá bóng như được quét một lớp dầu. Thân cây già theo năm tháng sẽ loang lổ những mảng trắng xám, như da của một cụ già hiền từ.

Dáng trực hoặc huyền thường được chuộng, bởi nó gợi sự chính trực và trầm mặc. Rễ nổi gân guốc, bám chặt vào đá, như bộ rễ của đạo lý cắm sâu vào lòng người.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh nữ trinh tử

Cây cảnh hợp với người mệnh Mộc và Hỏa

Người xưa gọi cây cảnh này đây là "vua bonsai" không chỉ vì tuổi thọ. Nữ trinh tử thuộc hành Mộc, nhưng Mộc này là Mộc của núi cao, vững chãi và trường tồn.

Đặt một chậu nữ trinh tử ở hướng Đông hoặc Đông Nam của ngôi nhà, tức cung Gia đạo và Tài lộc, là gửi gắm mong cầu cho gia tộc bền gốc, phúc đức nối đời.

Cây cảnh hợp với người mệnh Mộc và Hỏa, giúp gia chủ dưỡng tâm, tiết chế nóng nảy, bồi đắp sự kiên nhẫn. Vẻ chậm rãi của nó nhắc ta: giàu sang đến nhanh thì cũng đi nhanh, chỉ có đức độ tích lũy từng ngày mới thành đại thụ.

Cầm kéo cắt tỉa nữ trinh tử, là ta đang đối thoại với một bậc trưởng lão. Không thể vội. Một nhát kéo sai, phải đợi mười năm mới sửa được. Chơi nữ trinh tử, là học chữ "Nhẫn".

Cái đẹp của tường vi nằm ở hai thái cực.

2. Cây cảnh tường vi - Bách nhật hồng

Nếu nữ trinh tử là sự tĩnh, thì tường vi (Lagerstroemia indica) là động. vũ điệu của sắc màu kéo dài suốt trăm ngày hạ. Người xưa gọi cây cảnh là "bách nhật hồng" vì lẽ đó.

Giữa cái nắng như thiêu, khi vạn vật khô khát, tường vi lại bung nở. Từng chùm hoa nhỏ li ti, trắng, hồng, tím, phủ kín cành như một đám mây bị mặt đất giữ lại.

Cái đẹp của tường vi nằm ở hai thái cực. Mùa hạ, nó rực rỡ đến nao lòng. Cánh hoa mỏng như lụa, chỉ một cơn gió thoảng cũng rơi lả tả, trải thảm hồng dưới gốc. Đó là vẻ đẹp của hiện tại sống động.

Đến mùa đông, lá rụng hết, chỉ còn trơ lại bộ khung cành. Nhưng đừng vội thương cảm. Chính lúc này, tường vi mới phô ra cốt cách của một bức tranh thủy mặc.

Tường vi là cây cảnh của hỷ sự.

Thân cây màu nâu xám, loang lổ, bong từng mảng vỏ để lộ lớp gỗ màu hồng quế bên trong.

Cành nhánh uốn lượn, gân guốc, cứng cỏi mà thanh thoát. Cổ nhân vẽ mai, vẽ trúc, nhưng nếu vẽ tường vi mùa đông, nét bút hẳn phải vừa kiêu bạc vừa u hoài.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh tường vi

Tường vi là cây cảnh của hỷ sự. Sắc hồng, tím thuộc hành Hỏa, chủ về danh tiếng, niềm vui, năng lượng tích cực.

Trồng tường vi trước nhà, đặc biệt ở hướng Nam, giúp kích hoạt cung Danh vọng, mang lại may mắn trong thi cử, thăng tiến.

Chơi cây cảnh tường vi là học cách chấp nhận.

Cây cảnh còn có tên "cây sợ nhột" vì khi chạm vào thân, cả cây sẽ rung nhẹ. Người ta tin đó là linh khí, rằng cây biết lắng nghe và chia sẻ.

Đặt một chậu tường vi bonsai trên bàn trà, hoa nở là điềm báo có tin vui sắp tới. Khi hoa tàn, cành trơ, lại là lời nhắc về lẽ vô thường: rực rỡ nào rồi cũng qua, nhưng cái đẹp của cốt cách thì còn mãi.

Chơi cây cảnh tường vi là học cách chấp nhận. Chấp nhận nở, chấp nhận tàn. Và trong khoảng giữa ấy, nó sống hết mình.

Uất lý là một bụi cây khiêm nhường.

3. Cây cảnh uất lý -phép màu của cuộc sống

Có những vẻ đẹp không cần kéo dài, chỉ một khoảnh khắc thôi cũng đủ để người ta nhớ cả đời và anh đào bụi Nhật Bản (Prunus japonica) hay uất lý, chính là một khoảnh khắc như thế.

Uất lý (Prunus japonica) là một loài cây bụi rụng lá thuộc chi Mận mơ (Prunus) trong họ Hoa hồng (Rosaceae).

Uất lý là một bụi cây khiêm nhường. Nhưng khi xuân về, cây cảnh biến thành một phép màu. Trước khi lá ra, hoa đã bung nở trước. Từng chùm, từng chùm hoa năm cánh, trắng phớt hồng, chi chít từ gốc đến ngọn.

Cây cảnh nở hoa không lộng lẫy như mẫu đơn

Nhìn từ xa, cả bụi cây như một khối mây hồng sà xuống mặt đất. Không có lá xanh làm nền, vẻ đẹp của hoa trở nên thuần khiết và tuyệt đối.

Cây cảnh nở hoa không lộng lẫy như mẫu đơn, không đài các như trà mi mà mang vẻ đẹp của thiếu nữ mười sáu, trong trẻo, e ấp và mong manh đến không nỡ chạm vào.

Hoa chỉ rộ khoảng hai tuần rồi tàn, nhường chỗ cho những chiếc lá non xanh biếc, tràn đầy sức sống của tuổi trẻ.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh

Anh đào trong văn hóa Đông Á tượng trưng cho sự khởi đầu, sự thanh tân và cả tinh thần võ sĩ đạo - sống đẹp và sẵn sàng chấp nhận sự hữu hạn.

Chơi cây cảnh uất lý là học cách trân trọng.

Uất lý bonsai thuộc hành Mộc, nhưng Mộc này mang năng lượng của mùa xuân. Đặt cây ở hướng Đông của phòng khách hoặc bàn làm việc giúp khởi động những dự án mới, thu hút nhân duyên tốt.

Với người đang bế tắc, một chậu uất lý nở hoa là lời động viên: sau mùa đông khắc nghiệt nhất, luôn có mùa xuân. Nó hợp với người trẻ tuổi, người khởi nghiệp, giúp giữ tâm thế lạc quan và tinh khôi giữa đời sống xô bồ.

Chơi cây cảnh uất lý là học cách trân trọng. Vì biết là ngắn ngủi, nên mỗi ngày hoa nở đều là ngày hội. Vì biết sẽ tàn, nên không ai muốn bỏ lỡ.

4. Cây cảnh duyên tùng - Quân tử trong giới thảo mộc

Duyên tùng (Juniperus chinensis) hay còn gọi là tùng sà, tùng cối, bách xù Trung Quốc, là một loài thực vật hạt trần thường xanh thuộc họ Bách (Cupressaceae).

Giữa một vườn bonsai, nếu thông đen là mãnh tướng, thì bách xù Trung Quốc chính là một công tử văn nhã. Cây cảnh không cần gân guốc xù xì để chứng tỏ sức mạnh. Sức mạnh của nó nằm ở sự tinh tế.

Hãy nhìn tán lá của bách xù. Chúng không phải lá kim sắc nhọn, mà là những vảy lá nhỏ, xếp lớp dày đặc, xoắn quyện vào nhau như mái tóc được uốn cầu kỳ.

Toàn bộ tán cây toát lên một màu xanh lục bảo, có độ bóng tự nhiên như vừa được tắm sương. Thân cây là một tuyệt tác điêu khắc. Vỏ màu nâu đỏ, theo thời gian sẽ bong ra thành từng sợi, để lộ thớ gỗ trắng ngà.

Thân thường được uốn theo thế văn nhân, thon dần từ gốc lên ngọn, tạo ra những đường cong mềm mại mà dứt khoát.

Người xưa gọi đó là "eo lưng tự nhiên". Một đường lượn của bách xù có thể nói thay cho ngàn lời. Đó là vẻ đẹp không cần gồng mình, mà tự nó đã có thần thái.

Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh bách xù

Bách xù là loài cây quân tử. Sống được trên vách đá, chịu được khô hạn, quanh năm xanh tốt. Vì thế nó tượng trưng cho ý chí kiên cường, sự trường thọ và tiết tháo của người đàn ông.

Bách xù là loài cây quân tử. 

Cây thuộc hành Mộc, hợp với người mệnh Thủy và Mộc. Năng lượng của Bách xù rất tĩnh, rất sâu. Đặt một chậu Bách xù trong thư phòng, nơi làm việc, nó sẽ giúp thanh lọc tạp niệm, tăng sự tập trung và minh mẫn.

Thân uốn lượn của cây trong phong thủy còn được xem là thế "rồng cuộn", tụ khí và giữ tài lộc. Khách đến nhà, không cần gia chủ khoe khoang, chỉ cần nhìn vào thần thái của cây Bách xù trên bàn là hiểu được khí chất của chủ nhân.

Chơi Bách xù là học cách làm người. Cứng rắn trong cốt cách, nhưng mềm mại trong ứng xử. Vươn lên, nhưng không cần phải đâm thẳng.

Tóm lại, một chậu bonsai đẹp, người ta có thể định giá bằng tiền. Bằng một căn nhà, bằng một chiếc xe. Nhưng thời gian đã tạo ra nó thì vô giá.

Trồng cây cảnh không phải là thú chơi của người giàu

Mỗi vết sẹo trên thân cây là một lần bão giông. Mỗi co khúc là một lần cây chọn cách cúi đầu trước gió lớn để không gãy. Người trồng cây cảnh thực chất là kẻ đi mượn thời gian của trời đất, rồi dùng nửa đời mình để trả lại bằng sự chăm chút.

Thế nên, trồng cây cảnh không phải là thú chơi của người giàu, mà là của người giàu thời gian, giàu kiên nhẫn, và giàu tình.

Bởi khi ta ngồi xuống, lặng lẽ bắt sâu, tỉa lá, xoay chậu hứng nắng, ta không chỉ đang tạo tác một cái cây. Ta đang tạc chính mình. Điềm tĩnh hơn, sâu sắc hơn và hiểu rằng: những báu vật thật sự trên đời, đều cần cả một đời để lớn lên. Không gì có thể mua được.